Sản phẩm OCOP và động lực xây dựng thương hiệu quốc gia
Từ một chương trình tập trung vào sản phẩm đặc trưng địa phương, phát triển các sản phẩm OCOP đang dần trở thành một phần quan trọng trong chiến lược xây dựng thương hiệu quốc gia. Sự chuyển dịch từ quy mô sang chất lượng không chỉ phản ánh xu hướng của thị trường mà còn đặt ra yêu cầu nâng cao giá trị trong bối cảnh hội nhập.
Cá kho làng Vũ Đại là sản phẩm OCOP 3 sao.
Sau hơn 7 năm triển khai, chương trình “mỗi xã một sản phẩm” đang bước vào giai đoạn chuyển mình quan trọng. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tính đến nay, cả nước đã có hơn 18.200 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, với sự tham gia của hàng nghìn hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ sản xuất. Những con số này không chỉ phản ánh quy mô phát triển mà còn cho thấy sức sống của một chương trình gắn kết chặt chẽ giữa tài nguyên bản địa, giá trị văn hóa và tư duy thị trường. Nhiều sản phẩm OCOP đã vươn ra thị trường quốc tế, góp phần đưa nông sản Việt từng bước khẳng định thương hiệu.
Bà Thiên Nga,Phó Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Thiên Nga giới thiệu cho khách sản phẩm cá kho làng Vũ Đại.
Không chỉ dừng lại ở những con số ấn tượng, hành trình nâng tầm sản phẩm OCOP còn được thể hiện rõ qua thực tiễn của các doanh nghiệp, từ những sản phẩm mang tính địa phương, các chủ thể OCOP đang từng bước chuyển mình theo hướng bài bản, chú trọng chất lượng và xây dựng thương hiệu.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Trần Thiên Nga, Phó Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Thiên Nga cho biết, từ câu chuyện cá kho làng Vũ Đại cho thấy sản phẩm OCOP muốn phát triển bền vững buộc phải chuyển từ phương pháp làm theo truyền thống sang đầu tư bài bản về chất lượng và thương hiệu. “Trước đây, sản phẩm chủ yếu tiêu thụ theo các dịp lễ tết và phạm vi hẹp, nhưng từ khi chúng tôi chuẩn hóa từ nguyên liệu, quy trình đến bao bì, nhận diện để mở rộng thị trường sản phẩm đã từng bước tiếp cận ổn định hơn với người tiêu dùng.
Và thực tế, nếu chỉ dựa vào các dịp cao điểm thì rất khó phát triển lâu dài, vì vậy doanh nghiệp phải chủ động chuyển đổi số và mở rộng thị trường. Muốn đi xa, sản phẩm không chỉ ngon mà còn phải có câu chuyện, có thương hiệu và tạo được niềm tin với người tiêu dùng", bà Nga nhấn mạnh.
Từ thách thức tới yêu cầu nâng tầm thương hiệu sản phẩm OCOP
Trong bối cảnh các sản phẩm OCOP đang đứng trước yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, tiêu chuẩn và khả năng cạnh tranh, việc xây dựng và định vị thương hiệu trở thành yếu tố sống còn. Không chỉ dừng lại ở nâng cao chất lượng sản phẩm, các chủ thể OCOP còn cần chuyển hướng sang tư duy thị trường, trong đó xúc tiến thương mại và phát triển kênh phân phối đóng vai trò quan trọng. Từ thực tiễn triển khai tại địa phương, nhiều chuyên gia cho rằng cần có cách tiếp cận bài bản, dài hạn để đưa sản phẩm OCOP từng bước khẳng định vị thế trên thị trường trong và ngoài nước.
Ông Nguyễn Khánh Toàn, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại tỉnh Thái Nguyên cho rằng: “Việc định vị thương hiệu các sản phẩm OCOP trên thị trường cần được thực hiện một cách bài bản, bắt đầu từ việc xác định rõ giá trị và lợi thế riêng của từng sản phẩm gắn với vùng nguyên liệu, tiêu chuẩn chất lượng, yếu tố văn hóa. Nó quá trình khẳng định uy tín, chất lượng và câu chuyện sản phẩm để người tiêu dùng có thể nhận diện”, ông Toàn nhấn mạnh.
Cùng với đó, xúc tiến thương mại cần được triển khai theo hướng chuyên nghiệp và dài hạn hơn, thay vì phụ thuộc vào các hoạt động ngắn hạn như hội chợ, triển lãm. Và việc mở rộng kênh phân phối hiện đại, đẩy mạnh thương mại điện tử và quảng bá trên nền tảng số sẽ giúp sản phẩm tiếp cận thị trường rộng hơn, đặc biệt là các thị trường ngoài nước.
Bên cạnh đó, việc hình thành các chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực sản xuất và đảm bảo nguồn cung ổn định.
“Chỉ khi chuỗi giá trị được hoàn thiện, sản phẩm không chỉ nâng cao giá trị gia tăng mà còn có cơ hội tham gia sâu hơn vào hệ thống phân phối lớn và từng bước khẳng định vị thế của thương hiệu Việt trên thị trường quốc tế”, ông Nguyễn Khánh Toàn nói.
Nâng tầm sản phẩm OCOP không chỉ là nâng cao chất lượng mà còn là hành trình định vị thương hiệu trên thị trường. Khi thương hiệu được khẳng định và chuỗi giá trị được hoàn thiện, sản phẩm OCOP sẽ có cơ hội vươn xa, góp phần nâng cao vị thế nông sản Việt.