Lãi suất trái phiếu ngân hàng giảm
Theo dữ liệu của Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội, từ đầu tháng 8 đến nay, các ngân hàng đã phát hành 13 lô trái phiếu, huy động gần 15.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, mặt bằng lãi suất phát hành bình quân giảm còn 8,5%/năm, thấp hơn 0,2 điểm phần trăm so với tháng trước, cho thấy chi phí huy động vốn qua kênh trái phiếu đang có dấu hiệu hạ nhiệt.
Từ diễn biến lãi suất phát hành trái phiếu trong tháng 8 cho thấy sự phân hóa giữa các ngân hàng, song mặt bằng chung đã giảm so với giai đoạn tăng nóng trước đó. Nhiều lô trái phiếu được phát hành với lãi suất quanh 7,8-8%/năm, chủ yếu tại các ngân hàng quốc doanh. Trong khi đó, ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân, lãi suất cao hơn ở khoảng 8,5-10%/năm.
Cụ thể, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) là một trong những ngân hàng duy trì lãi suất phát hành ở vùng thấp. Trong tháng 7, ngân hàng này phát hành ba lô trái phiếu với lãi suất lần lượt 7,9%, 8% và 7,87%/năm. Sang tháng 8, tính đến ngày 25/8, Vietcombank tiếp tục phát hành 4 lô, tổng giá trị 2.850 tỷ đồng, với lãi suất dao động 7,87-8%/năm.
Tương tự, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) phát hành các lô trái phiếu đầu tháng 7 với lãi suất 8%/năm, sau đó nâng lên 8,25%/năm vào cuối tháng. Trong tháng 8, lãi suất phát hành của ngân hàng ở mức 8,2%/năm. Tính trong 25 ngày đầu tháng, BIDV huy động 2.350 tỷ đồng qua 5 lô trái phiếu.
Ở nhóm ngân hàng tư nhân, mức lãi suất cao hơn. Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (Sacombank) phát hành 3 lô trái phiếu trong tuần cuối tháng 7, tổng trị giá 3.650 tỷ đồng, cùng kỳ hạn 6 năm và lãi suất cố định 10%/năm. Đây là mức cao nhất trong nhóm ngân hàng và cao hơn đáng kể so với mặt bằng bình quân của ngành. Trong tháng 8, Sacombank tiếp tục là ngân hàng trả lãi trái phiếu cao nhất với ba lô cùng áp dụng mức 10%/năm.
Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) cũng phát hành một lô trị giá 1.000 tỷ đồng với lãi suất 9,8%/năm và một lô 500 tỷ đồng với lãi suất 9,6%/năm. Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) huy động tổng cộng 3.000 tỷ đồng qua hai lô trái phiếu, cùng có lãi suất 9,1%/năm.
Tính theo mặt bằng lãi suất, các lô có lãi suất từ 8,1-9%/năm chiếm tỷ trọng lớn nhất trong lượng trái phiếu ngân hàng phát hành từ đầu tháng 8 đến ngày 25/8, với tổng giá trị 12.850 tỷ đồng, tương đương 54%. Nhóm có lãi suất trên 9%/năm đạt 8.150 tỷ đồng, chiếm 34%, trong khi các lô có lãi suất từ 7-8%/năm đạt 2.900 tỷ đồng, tương ứng 12%.
Như vậy, so với tháng 7, khi nhiều ngân hàng phải chấp nhận mức lãi suất trái phiếu 9-10%/năm để thu hút dòng vốn, mặt bằng phát hành trong tháng 8 đã có sự điều chỉnh. Bình quân lãi suất từ mức 8,7% trong tháng trước giảm xuống 8,5%/năm.
Từ đầu tháng 8 đến nay, các ngân hàng đã phát hành 13 lô trái phiếu, huy động gần 15.000 tỷ đồng.
Ông Cao Việt Hùng, Giám đốc phân tích ngành ngân hàng tại Công ty Chứng khoán ACB (ACBS), cho hay, các ngân hàng đã tăng lãi suất trái phiếu khoảng 3 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái và 2 điểm phần trăm kể từ đầu năm nay. Tuy nhiên, chuyên gia này kỳ vọng “lãi suất có dư địa hạ nhiệt” nhờ các chính sách của Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính giúp nới lỏng thanh khoản hệ thống.
Theo ông Hùng, diễn biến lãi suất từ nay đến cuối năm vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tình hình xung đột địa chính trị thế giới, giá dầu. Đồng USD suy yếu do lạm phát tại Mỹ hạ nhiệt cũng tạo thêm dư địa cho nhà điều hành mua ngoại tệ và bơm tiền ra thị trường.
Kênh vốn trung, dài hạn của ngân hàng
Việc lãi suất phát hành trái phiếu giảm diễn ra trong thời điểm các ngân hàng tiếp tục sử dụng kênh này để bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn. Trái phiếu là chứng khoán nợ, theo đó ngân hàng cam kết trả lãi và gốc cho nhà đầu tư theo kỳ hạn thỏa thuận. Dòng vốn này chủ yếu được hấp thụ bởi các nhà đầu tư tổ chức như công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm, quỹ đầu tư hoặc doanh nghiệp có dòng tiền nhàn rỗi.
Lý giải việc các ngân hàng đẩy mạnh kênh trái phiếu, các chuyên gia cho rằng ngoài mục tiêu đáp ứng thanh khoản, các trái phiếu kỳ hạn dài còn được tính vào vốn cấp 2. Điều này giúp các nhà băng cải thiện hệ số an toàn vốn và mở rộng dư địa kinh doanh.
Bà Nguyễn Thảo Hạnh, Phó phòng Bộ phận Nghiên cứu và Dịch vụ nhà đầu tư tại Công ty cổ phần FiinRatings nhận định, phát hành trái phiếu giúp ngân hàng kéo dài cơ cấu kỳ hạn nguồn vốn, tạo sự ổn định hơn so với kênh tiền gửi dân cư truyền thống.
Đây cũng là lý do kênh trái phiếu tiếp tục giữ vai trò đáng kể trong cơ cấu huy động vốn của ngành ngân hàng. Theo Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS), trong 7 tháng đầu năm 2026, các ngân hàng phát hành 156.000 tỷ đồng trái phiếu, giảm 34,5% so với cùng kỳ nhưng vẫn chiếm 48,5% tổng giá trị phát hành toàn thị trường.
Kỳ hạn bình quân trái phiếu ngân hàng tăng lên 5,2 năm, trong đó các lô có kỳ hạn từ 5-10 năm chiếm 48% tổng giá trị phát hành. Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) có quy mô phát hành lớn nhất với 25.000 tỷ đồng, tiếp đến là Sacombank với 17.000 tỷ đồng và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) với 16.900 tỷ đồng.
Sự hạ nhiệt của lãi suất trái phiếu ngân hàng được đánh giá có liên quan đến những chuyển biến về thanh khoản và chính sách điều hành. Thanh khoản hệ thống bớt căng thẳng nhờ những điều chỉnh về quy định, trong đó có việc tăng lượng tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính vào tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng huy động (LDR) và nới tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn. Cùng với đó, tỷ giá ổn định và đồng USD suy yếu khi lạm phát tại Mỹ hạ nhiệt tạo thêm dư địa cho nhà điều hành bơm tiền ra thị trường.
Dù vậy, khả năng chi phí huy động giảm nhanh vẫn còn hạn chế. Theo đánh giá từ các chuyên gia, điều kiện vĩ mô đã cải thiện nhưng chưa đủ để hình thành một chu kỳ giảm lãi suất bền vững do giải ngân đầu tư công còn chậm.
Ở góc nhìn thận trọng, nhóm chuyên gia tại Công ty TNHH Chứng khoán Vietcombank (VCBS) dự báo lãi suất trái phiếu có thể còn tăng nhẹ trên nền cao hiện nay do ảnh hưởng từ cơ chế lãi suất thả nổi của hơn một nửa giá trị trái phiếu đang lưu hành. VIS Rating cũng cảnh báo áp lực đáo hạn khoảng 235.000 tỷ đồng trong 12 tháng tới. Những trái phiếu từng được gia hạn theo Nghị định 08/2023/NĐ-CP sẽ bắt đầu đến hạn trở lại trong năm 2026, tạo áp lực đối với khả năng trả nợ và tái cơ cấu dòng vốn của doanh nghiệp.
Trong khi lãi suất trái phiếu ngân hàng có xu hướng hạ nhiệt, trái phiếu bất động sản vẫn duy trì mặt bằng cao. Đơn cử, lãi suất Tandoland đã nâng lên 13%/năm.
Theo VIS Rating, khoảng 235.000 tỷ đồng trái phiếu sẽ đáo hạn trong 12 tháng tới. Trong điều kiện thanh khoản thị trường còn thắt chặt, áp lực chi phí vốn đối với doanh nghiệp phát hành vẫn hiện hữu. Một số trái phiếu áp dụng lãi suất thả nổi có thể được điều chỉnh lên 14-16%/năm.
Nhóm phân tích VCBS cho rằng, lãi suất trái phiếu có thể tiếp tục tăng nhẹ trên nền cao hiện nay. Đáng chú ý, 52,44% giá trị trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành áp dụng cơ chế lãi suất thả nổi hoặc kết hợp, khiến biến động lãi suất có thể truyền dẫn trực tiếp vào chi phí vốn.
Việc lãi suất trái phiếu ngân hàng giảm trong tháng 8 đang giúp các nhà băng từng bước giảm chi phí huy động trên kênh vốn này. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất vẫn chịu tác động từ nhu cầu vốn, thanh khoản và áp lực đáo hạn trên thị trường. Khả năng giảm nhanh chi phí huy động vì thế vẫn còn hạn chế, nhất là khi thị trường tiếp tục yêu cầu mức bù rủi ro cao hơn sau giai đoạn tái cấu trúc.