Nhắc đến TP. Hải Phòng là nhắc đến một trong những cái nôi công nghiệp đầu tiên của Việt Nam. Ngay từ đầu thế kỷ XX, nhiều công trình công nghiệp quy mô lớn đã được hình thành tại thành phố Cảng, đặt nền móng cho tiến trình công nghiệp hóa của đất nước.
Định hướng đến năm 2030, TP. Hải Phòng đặt mục tiêu trở thành thành phố cảng biển lớn, trung tâm công nghiệp hiện đại, thông minh và bền vững. Ảnh: CTV
Tiêu biểu là Nhà máy Xi măng Hải Phòng được thành lập năm 1899 - nhà máy xi măng đầu tiên của Việt Nam và Đông Dương, trở thành biểu tượng mở đầu cho lịch sử phát triển công nghiệp Hải Phòng.
Trong giai đoạn kháng chiến và thời kỳ bao cấp, Hải Phòng tiếp tục giữ vai trò là trung tâm công nghiệp lớn của miền Bắc với hàng loạt nhà máy cơ khí, đóng tàu, dệt may, cơ điện như Nhà máy Đóng tàu Bạch Đằng, Cơ khí Duyên Hải, Cơ điện Tam Bạc… Không chỉ phục vụ sản xuất và quốc phòng, các đơn vị này còn góp phần hình thành đội ngũ công nhân kỹ thuật lành nghề, giàu bản lĩnh và tinh thần cống hiến.
Công ty Cơ khí Duyên Hải là một trong những đơn vị sản xuất trong giai đoạn kháng chiến và thời kỳ bao cấp tại Hải Phòng.
Bước vào thời kỳ đổi mới, Hải Phòng nhanh chóng chuyển mình mạnh mẽ. Hàng loạt khu công nghiệp được hình thành, tạo sức hút lớn đối với các dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước. Từ mô hình sản xuất truyền thống, công nghiệp Hải Phòng từng bước chuyển sang phát triển theo chiều sâu, ứng dụng công nghệ cao và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đặc biệt, giai đoạn 2021 - 2025 ghi dấu bước phát triển đột phá của ngành Công Thương Hải Phòng. Thành phố liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng công nghiệp ở mức cao, thuộc nhóm địa phương có quy mô công nghiệp lớn nhất cả nước và đứng thứ 2 vùng Đồng bằng sông Hồng.
Theo Sở Công Thương Hải Phòng, giá trị tăng thêm ngành công nghiệp năm 2025 ước đạt khoảng 250.000 tỷ đồng, gấp hơn 2 lần so với năm 2020; tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 15,36%/năm. Tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghiệp công nghệ cao trong ngành chế biến, chế tạo tăng từ 46% năm 2020 lên khoảng 68% năm 2025.
Hải Phòng hiện đã hình thành hệ sinh thái sản xuất công nghệ cao với sự hiện diện của nhiều tập đoàn lớn như LG, Bridgestone, GE, Kyocera, Pegatron, VinFast… Nhiều sản phẩm công nghiệp của thành phố đã tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu như linh kiện điện tử, thiết bị điện, phụ tùng ô tô, máy phát điện gió và xe điện.
Không chỉ giữ vai trò động lực tăng trưởng công nghiệp, ngành Công Thương còn là lực lượng nòng cốt thúc đẩy thương mại, xuất nhập khẩu và phát triển logistics của Hải Phòng.
TP. Hải Phòng dẫn đầu cả nước về hệ thống cảng biển, logistics.
Trong 5 năm gần đây, hệ thống hạ tầng thương mại hiện đại của Hải Phòng phát triển mạnh mẽ với nhiều trung tâm thương mại, siêu thị quy mô lớn đi vào hoạt động như Aeon Mall Hải Phòng Lê Chân cùng các trung tâm thương mại tại Hồng Bàng, Lê Chân và nhiều khu đô thị mới.
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng giai đoạn 2021 - 2025 tăng bình quân gần 12%/năm, nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước. Thương mại điện tử cũng phát triển nhanh chóng. Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục là điểm sáng nổi bật. Giai đoạn 2021 - 2025, tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân đạt khoảng 12,75%/năm. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu của Hải Phòng ước đạt 49,7 tỷ USD, tăng 7,52% so với năm 2024. Cơ cấu thị trường xuất khẩu ngày càng đa dạng, trải rộng từ châu Á, châu Âu đến châu Mỹ và Trung Đông, giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro trước những biến động khó lường của thương mại toàn cầu.
Bước sang năm 2026, kinh tế Hải Phòng ghi nhận nhiều điểm sáng nổi bật và tiếp tục khẳng định vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của vùng duyên hải Bắc Bộ. Cụ thể, tăng trưởng GRDP quý I của Hải Phòng tăng 11,21%, là một trong 4 địa phương đạt tăng trưởng hai con số, đứng thứ 3 cả nước.
Cùng với đó, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước. Tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 12,1 tỷ USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ năm 2025. Thành phố giải ngân vốn đầu tư công 8.400 tỷ đồng, đạt 21,7% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn 2 lần mức bình quân chung cả nước (9,5%).
Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP 6 tháng đạt 12,27% và cả năm đạt 13%, Hải Phòng đặt mục tiêu quý II/2026 tăng trưởng 13,25% so với cùng kỳ; thu ngân sách nhà nước đạt trên 43.300 tỷ đồng và phấn đấu vượt 45.500 tỷ đồng. Cùng với đó, thành phố tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội; đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, khu kinh tế; phát triển các dự án nhà ở và khu kinh tế chuyên biệt.
Theo ông Nguyễn Hoàng Long, Giám đốc Sở Công Thương Hải Phòng, những thành tựu đạt được của ngành Công Thương thành phố thời gian qua có sự đồng hành, hỗ trợ quan trọng từ Bộ Công Thương trong công tác hoạch định chiến lược, điều hành thị trường và phát triển công nghiệp.
Lãnh đạo Sở Công Thương Hải Phòng cùng các doanh nghiệp tham quan các gian hàng tại Triển lãm Công nghiệp và sản xuất Việt Nam (VIMF) và Triển lãm Tự động hóa Công nghiệp Việt Nam (VIAF) 2026.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Hoàng Long cho biết: “75 năm qua, ngành Công Thương Hải Phòng luôn phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo và đóng vai trò trụ cột trong phát triển kinh tế thành phố. Những kết quả đạt được có sự hỗ trợ rất quan trọng của Bộ Công Thương trong việc định hướng phát triển công nghiệp, logistics, thương mại hiện đại và hội nhập quốc tế”.
Đặc biệt, Bộ Công Thương đã tích cực hỗ trợ Hải Phòng triển khai hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu, phát triển công nghiệp hỗ trợ, chuyển đổi số và công nghiệp xanh.
“Trong giai đoạn tới, ngành Công Thương Hải Phòng sẽ bám sát định hướng, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng Bộ Công Thương để phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, logistics hiện đại và thương mại điện tử; nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam”, ông Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh.
Với nền tảng tích lũy qua nhiều thế hệ, cùng sự đồng hành của Bộ Công Thương và quyết tâm đổi mới mạnh mẽ của thành phố, ngành Công Thương Hải Phòng đang tiếp tục khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng chủ lực, góp phần đưa thành phố Cảng phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.
Theo định hướng đến năm 2030, Hải Phòng đặt mục tiêu trở thành thành phố cảng biển lớn, trung tâm công nghiệp hiện đại, thông minh và bền vững; là động lực phát triển của vùng Bắc Bộ và cả nước. Đến năm 2050, Hải Phòng hướng tới trở thành thành phố cảng biển lớn trong khu vực châu Á, có trình độ phát triển cao trong nhóm các thành phố hàng đầu thế giới.