Đóng

Ngày Văn hóa Việt Nam: Khai thác nguồn lực di sản, phát triển kinh tế sáng tạo

Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, khai thác tiềm năng, nguồn lực di sản, thúc đẩy phát triển kinh tế sáng tạo.

Tôn vinh các giá trị văn hóa

Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11/2026) được tổ chức lần đầu trên phạm vi toàn quốc, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và các hoạt động kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026).

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, nhiều địa phương đã chủ động xây dựng các chương trình, sự kiện gắn với đặc trưng văn hóa vùng miền, khai thác giá trị di sản, nghệ thuật truyền thống, lễ hội, làng nghề và phong tục tập quán. Việc tổ chức các hoạt động trải rộng trên cả nước cho thấy, Ngày Văn hóa Việt Nam không chỉ là sự kiện mang tính kỷ niệm mà còn là dịp kết nối các chủ thể tham gia bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa.

Ngày Văn hóa Việt Nam là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, thúc đẩy phát triển kinh tế sáng tạo.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, du lịch, ý nghĩa của Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) không chỉ nằm ở hoạt động tôn vinh mà còn ở khả năng tạo ra những cơ hội hợp tác, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường. Theo đó, thông qua khai thác giá trị văn hóa thông qua du lịch, làng nghề, thủ công mỹ nghệ, nghệ thuật và các sản phẩm sáng tạo có thể tạo thêm sinh kế cho cộng đồng, đồng thời góp phần giới thiệu hình ảnh Việt Nam đến bạn bè quốc tế.

Trao đổi với Báo Công Thương, TS. Phạm Hà - Nhà sáng lập, Chủ tịch, CEO LuxGroup, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Xanh Việt Nam chia sẻ,  Ngày Văn hóa Việt Nam là sự khẳng định văn hóa phải hiện diện trong mục tiêu phát triển và thước đo thành công của đất nước. Sự thịnh vượng cần được nuôi dưỡng bằng tri thức, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm cộng đồng.

Theo TS. Phạm Hà, công nghệ có thể tiếp cận nhanh, nhưng chiều sâu văn hóa cần nhiều thế hệ bồi đắp; hay với du lịch, một căn phòng đẹp khiến khách hài lòng, một cuộc gặp nghệ nhân hay sự đón tiếp chân thành có thể khiến họ nhớ Việt Nam nhiều năm. Vì vậy, kỳ vọng Ngày Văn hóa Việt Namkhơi dậy những cam kết cụ thể trong bảo tồn, giáo dục và sáng tạo. Đồng thời, một ngày tôn vinh phải tạo động lực cho cả năm thực hành văn hóa.

Còn theo ông Lê Công Năng - Chủ tịch Công ty Du lịch Wondertour, khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững, hội nhập sâu rộng và xây dựng nền kinh tế tri thức, vai trò của văn hóa càng trở nên quan trọng. Nếu kinh tế tạo ra của cải vật chất, khoa học công nghệ tạo ra động lực đổi mới thì văn hóa chính là nền tảng tinh thần, là sức mạnh nội sinh và là yếu tố tạo nên bản sắc riêng của quốc gia trong cạnh tranh toàn cầu. Vì vậy, Ngày Văn hóa Việt Nam không chỉ là dịp để tôn vinh văn hóa mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm bảo tồn, phát huy và bảo vệ những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc Việt Nam.

Xa hơn, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng, Ngày Văn hóa Việt Nam sẽ trở thành điểm hẹn thường niên, các hoạt động sáng tạo vinh danh di sản con người và văn hoá, sự tử tế nâng niu đi sản vật thể và phi vật thể, kết nối người Việt trong và ngoài nước với bạn bè quốc tế qua những chương trình có chất lượng, lịch tổ chức ổn định và được giới thiệu sớm. TS. Phạm Hà bày tỏ mong muốn Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) là cầu nối để người Việt hiểu sâu hơn về chính mình, bản sắc, cội nguồn, để thế giới yêu Việt Nam hơn qua những trải nghiệm văn hóa sống động.

Đặc biệt, ông Lê Công Năng cho rằng, Ngày Văn hóa Việt Nam sẽ thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa, tạo thêm cơ hội cho du lịch văn hóa, các làng nghề truyền thống, nghệ thuật biểu diễn, nội dung số và các lĩnh vực sáng tạo khác. Đồng thời, đây là nền tảng để xây dựng thương hiệu quốc gia Việt Nam dựa trên những giá trị khác biệt mà không quốc gia nào có thể sao chép.

Cùng với hoạt động tổ chức trong ngày 24/11, việc duy trì các chương trình văn hóa trong năm cũng được doanh nghiệp quan tâm. Bởi hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch và giới thiệu sản phẩm văn hóa cần có thời gian chuẩn bị, xây dựng kế hoạch và kết nối đối tác. Lịch tổ chức ổn định, được công bố sớm sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc thiết kế sản phẩm, xây dựng hành trình, truyền thông và tiếp cận các thị trường quốc tế.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Bùi Thanh Tú - Giám đốc Marketing PestBrice Travel nêu ý kiến, các hoạt động Ngày Văn hóa Việt Nam cần được duy trì quanh năm, cũng như có lịch công bố sớm để doanh nghiệp chủ động quảng bá ra quốc tế. Hiệu quả cần được nhìn nhận qua mức độ tham gia của người dân, thu nhập của cộng đồng và khả năng thu hút du khách. Chính những trải nghiệm tốt sẽ góp phần xây dựng thương hiệu quốc gia Việt Nam một cách thuyết phục.

Đẩy mạnh khai thác tiềm năng văn hóa, phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa.

Đóng góp vào tăng trưởng kinh tế

Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, với hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đa dạng, hàng nghìn làng nghề truyền thống, nền ẩm thực đặc sắc cùng nhiều loại hình nghệ thuật dân gian mang đậm bản sắc dân tộc.

Vì vậy, thông qua việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam, những giá trị văn hóa, di sản này có thêm cơ hội được bảo tồn, phát huy, quảng bá và kết nối với các hoạt động sáng tạo, sản xuất, kinh doanh. Qua đó, góp phần khai thác tiềm năng văn hóa, phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa, tạo sinh kế cho cộng đồng và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, để những giá trị này tiếp cận thị trường, cần có sự kết nối giữa hoạt động bảo tồn với nghiên cứu, sáng tạo, thiết kế, tổ chức sản xuất và phân phối. TS. Phạm Hà nhìn nhận, dư địa để khai thác giá trị văn hoá rất lớn, nhưng phải kết nối được di sản với thị trường. Một làng nghề cần thêm thiết kế, dịch vụ, cách kể chuyện và kênh phân phối để kỹ nghệ trở thành sản phẩm được trân trọng, được trả giá xứng đáng.

“Điều cốt lõi là cộng đồng phải có tiếng nói và hưởng lợi. Nếu khách đông hơn mà nghệ nhân vẫn khó sống, người trẻ vẫn bỏ nghề, chúng ta cần xem lại cách làm. Văn hóa trở thành nguồn lực bền vững khi người giữ nghề sống được bằng nghề, người trẻ muốn nối nghề và di sản được gìn giữ”, TS. Phạm Hà nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, nhằm phát huy các giá trị văn hóa, doanh nghiệp cần đầu tư dài hạn vào nghiên cứu, sáng tạo và con người; đồng thời hợp tác công bằng với nghệ sĩ, nghệ nhân, cộng đồng. Ngoài ra, để vươn ra quốc tế, theo TS. Phạm Hà, sản phẩm cần bản sắc rõ, chất lượng ổn định, thông tin dễ hiểu và dịch vụ chuyên nghiệp. Đặc biệt, quyền tác giả phải được tôn trọng, người sáng tạo phải được ghi nhận và trả công xứng đáng.

Cùng với đó, theo ý kiến các doanh nghiệp, việc đưa các giá trị văn hóa vào hoạt động kinh doanh còn gắn với quá trình phát triển sản phẩm làng nghề, thủ công mỹ nghệ và các lĩnh vực sáng tạo. Đây là những lĩnh vực có sự tham gia trực tiếp của nghệ nhân, người lao động và cộng đồng địa phương.

Theo ông Bùi Thanh Tú - Giám đốc Marketing PestBrice Travel, doanh nghiệp cần làm cầu nối giữa nghệ nhân, cộng đồng sáng tạo và thị trường. Vai trò đó bao gồm đầu tư phát triển sản phẩm, nâng chất lượng dịch vụ, mở rộng phân phối và truyền tải đúng câu chuyện văn hóa đến khách hàng. "Với doanh nghiệp lữ hành, chúng tôi có thể đưa các sản phẩm làng nghề ấy vào hành trình trải nghiệm, quà tặng và hoạt động giới thiệu điểm đến, giúp du khách hiểu giá trị trước khi quyết định mua", ông Tú cho hay.

Đồng quan điểm, ông Lê Công Năng nhấn mạnh, trong ngành du lịch, doanh nghiệp luôn xác định mỗi hành trình không chỉ là một chuyến tham quan mà còn là cơ hội để kể những câu chuyện về lịch sử, văn hóa và bản sắc dân tộc. Khi du khách hiểu và yêu văn hóa Việt Nam, họ sẽ trở thành những đại sứ truyền thông hiệu quả nhất cho hình ảnh đất nước.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ra mắt Nền tảng số văn hóa (CMAP) - (www.cmap.vn) nhằm thông tin về sự kiện, hoạt động và điểm đến văn hóa sẽ tiếp tục được cập nhật thường xuyên trước, trong và sau Ngày Văn hóa Việt Nam để mỗi người dân và du khách có thêm một địa chỉ tìm hiểu, khám phá và kết nối với đời sống văn hóa trên khắp cả nước.

Bảo Thoa