Số hóa để bộ máy vận hành thông suốt
Triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Nghệ An xác định chuyển đổi số là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Từ số hóa tài liệu, hồ sơ điện tử đến vận hành đồng bộ các nền tảng số, địa phương đang từng bước xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.
Ngay từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và UBND tỉnh Nghệ An đã xác định việc số hóa tài liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu để bảo đảm quá trình chuyển giao, quản lý hồ sơ không bị gián đoạn.
Theo thống kê, tổng khối lượng tài liệu cấp xã sau sắp xếp lên tới khoảng 20.704 mét giá tài liệu, trong khi tài liệu lưu trữ của các cơ quan hành chính cấp huyện (cũ) cần số hóa khoảng 757,7 mét giá tài liệu. Để giải quyết khối lượng công việc rất lớn này, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành Kế hoạch số 126/KH-UBND triển khai số hóa tài liệu lưu trữ cấp huyện giai đoạn 2026-2027 với tổng kinh phí dự kiến khoảng 23 tỷ đồng.
Lãnh đạo tỉnh Nghệ An kiểm tra công tác vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Quá trình số hóa không chỉ dừng lại ở việc lưu trữ hồ sơ mà còn tập trung chuẩn hóa dữ liệu thuộc các lĩnh vực có nhu cầu khai thác thường xuyên như đất đai, hộ tịch, tài chính, cán bộ, hồ sơ người có công và thủ tục hành chính. Đây là nền tảng quan trọng để các cấp chính quyền khai thác dữ liệu nhanh chóng, chính xác, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.
Song song với đó, Nghệ An đặc biệt chú trọng công tác bảo đảm an toàn, an ninh thông tin thông qua việc rà soát hệ thống, tăng cường các giải pháp phòng chống mã độc và giám sát an ninh mạng, bảo vệ toàn bộ cơ sở dữ liệu điện tử của hệ thống chính trị.
Một trong những điểm nổi bật sau khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp là việc ứng dụng đồng bộ chữ ký số, văn bản điện tử và hồ sơ điện tử. Đến nay, 100% cơ quan, đơn vị và cán bộ lãnh đạo, quản lý trên địa bàn tỉnh đã sử dụng chữ ký số, với hơn 27.000 bộ chữ ký số được cấp cho các tổ chức, cá nhân. Việc tiếp nhận, phát hành văn bản và xử lý hồ sơ trên môi trường mạng đã trở thành hoạt động thường xuyên, góp phần rút ngắn thời gian xử lý công việc, giảm chi phí in ấn, lưu trữ và tăng hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan.
Để đáp ứng yêu cầu vận hành bộ máy mới, Nghệ An cũng đã đầu tư mạnh cho hạ tầng số với nguồn vốn 141 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương, bảo đảm 100% xã, phường được trang bị cơ bản máy tính, máy in, máy scan, internet, wifi và các điều kiện kỹ thuật phục vụ giải quyết công việc trên môi trường điện tử. Tỉnh triển khai đồng bộ 5 nền tảng số trọng yếu, mở rộng vùng phủ 4G, 5G, kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng đến toàn bộ 130 xã, phường.
Đoàn viên thanh niên hỗ trợ người dân đăng ký thủ tục hành chính.
Hiệu quả bước đầu đã được ghi nhận khi tỷ lệ hồ sơ trực tuyến cấp xã đạt khoảng 99,24%, người dân ngày càng quen với việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt. Toàn tỉnh duy trì hoạt động của 3.718 tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 18.500 thành viên, góp phần đưa chuyển đổi số đến tận thôn, xóm.
Chủ động thích ứng với phương thức mới
Sau khi vận hành chính quyền hai cấp, việc ứng dụng công nghệ số đã tạo thay đổi rõ rệt trong phương thức làm việc của đội ngũ cán bộ. Ông Nguyễn Đức Thọ, Chủ tịch UBND xã Đông Lộc cho biết: "Hiện nay, hầu hết các văn bản đều được xử lý trên môi trường điện tử. Hồ sơ được số hóa giúp cán bộ tra cứu nhanh, giảm thời gian tìm kiếm tài liệu, đồng thời việc sử dụng chữ ký số giúp lãnh đạo xử lý công việc mọi lúc, mọi nơi. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả điều hành mà còn phục vụ người dân nhanh hơn, minh bạch hơn."
Theo Chủ tịch UBND xã Đông Lộc, địa phương cũng đang tiếp tục rà soát, bổ sung dữ liệu chuyên ngành, tăng cường hướng dẫn cán bộ sử dụng thành thạo các phần mềm dùng chung để khai thác tối đa hiệu quả của chuyển đổi số.
Chủ tịch xã Đông Lộc Nguyễn Đức Thọ chia sẻ thêm: Hiện nay, tài liệu cấp xã chưa được chỉnh lý, kể cả các xã trước sát nhập, chủ yếu là sắp xếp về kho theo cơ hoc nên khó khăn trong việc số hóa và khai thác dữ liệu. Cấp trên cần xem xét, cân đối hỗ trợ các xã chỉnh lý và số hóa tài liệu bởi nguồn chi thường xuyên cấp xã còn thấp. Số hóa phải được xây dựng từ cấp xã, từng ngành, từng cơ quan, tiến tới xây dựng kho dữ liệu dùng chung thì mới đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của chuyển đổi số, chia sẻ dữ liệu trong giải quyết thủ tục hành chính và phục vụ công tác quản lý nhà nước.
Nghệ An đang từng bước xây dựng nền hành chính số hiện đại, minh bạch và chuyên nghiệp
Việc chuyển đổi số đang tạo nền tảng quan trọng để xây dựng chính quyền phục vụ. Ông Lê Mạnh Hiên, Chủ tịch UBND xã Minh Châu cho biết, xã xác định công tác chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt và cốt lõi trong chỉ đạo, điều hành, nhằm tạo bước đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực quản lý của bộ máy chính quyền.
Khi dữ liệu được số hóa đồng bộ, quá trình giải quyết thủ tục hành chính trở nên thuận lợi hơn rất nhiều. Người dân không phải cung cấp đi cung cấp lại nhiều loại giấy tờ như trước. Đối với cán bộ, việc quản lý hồ sơ điện tử cũng giúp hạn chế sai sót, nâng cao chất lượng tham mưu và điều hành.
Theo Chủ tịch UBND xã Minh Châu, bên cạnh những kết quả đạt được, địa phương vẫn mong muốn tỉnh tiếp tục đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ, nhất là trang thiết bị và đường truyền để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giai đoạn mới.
Chuyển đổi số là "trợ lực" quan trọng giúp mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Nghệ An vận hành hiệu quả hơn. Dù vẫn còn những khó khăn về hạ tầng, nhân lực công nghệ thông tin và khối lượng dữ liệu cần số hóa rất lớn, song với lộ trình đầu tư đồng bộ cùng quyết tâm của cả hệ thống chính trị, Nghệ An đang từng bước xây dựng nền hành chính số hiện đại, minh bạch và chuyên nghiệp.
Việc số hóa tài liệu, khai thác hiệu quả dữ liệu điện tử không chỉ nâng cao chất lượng lãnh đạo, điều hành mà còn góp phần phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn, tạo nền tảng quan trọng để thực hiện mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số trong thời gian tới.