Đền Thanh Liệt nằm ở vị trí ngoài đê Tả Lam, trên bãi đất cao, quay về hướng Đông Nam, nhìn ra ngã ba sông, nơi hợp lưu của sông Lam và sông La, dân làng quen gọi là Ngã Ba Phủ.
Đền được xây dựng vào cuối thời Hậu Lê, nguyên là một cái miếu nhỏ thờ các vị thủy thần. Trải qua những biến cố lịch sử, chiến tranh và thiên tai, ngôi đền bị tàn phá. Đền được phục dựng lại vào thời Nguyễn. Thời gian qua, cùng với chính quyền, nhân dân địa phương và du khách thập phương đã hằng tâm công đức xây dựng Đền. Đến nay, ngôi đền đã được trùng tu, tôn tạo lại khang trang, uy nghi xứng tầm. Năm 1997, đền Thanh Liệt được xếp hạng di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật; năm 2018, lễ hội đền Thanh Liệt được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Lãnh đạo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch cùng lãnh đạo xã Hưng Nguyên Nam, đông đảo người dân tham dự Lễ hội đền Thanh Liệt
Đền Thanh Liệt thờ các vị thần như: Vua cha Bát Hải Long Vương, Sát Hải Đại Vương Hoàng Tá Thốn, Nguyễn Biểu, bà chúa Liễu Hạnh, Sơn Liêu Độc Cước…
Lễ hội đền Thanh Liệt gắn với di tích lịch sử đền Thanh Liệt đã hình thành và tồn tại hàng trăm năm. Lễ hội được đánh giá là một trong số ít các lễ hội truyền thống của Nghệ An còn thể hiện được nhiều yếu tố bản sắc văn hóa, được lưu truyền qua hàng trăm năm, không bị biến đổi các nghi thức, trình lễ truyền thống.
Các trình thức lễ được duy trì theo đúng truyền thống từ đời này qua đời khác và có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đối với đời sống tâm linh tín ngưỡng của cư dân trong vùng, nhất là những người làm nghề gắn với sông nước.
Đánh trống khai hội rộn ràng, uy nghiêm
Phát biểu tại chương trình, bà Hoàng Thị Hoài Thanh - Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên Nam nhấn mạnh, tổ chức Lễ hội đền Thanh Liệt là dịp để tưởng nhớ và tri ân các vị thần linh, danh tướng có công với dân, với nước, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn. Đây cũng là dịp để du khách hành hương về Hưng Nguyên Nam, vùng đất có truyền thống văn hóa và cách mạng, với nhiều di tích, danh thắng nổi tiếng; nơi đã sản sinh, nuôi dưỡng nhiều bậc hiền tài, khoa bảng, những tấm gương kiên trung, nghĩa liệt mà cuộc đời, sự nghiệp của họ đã làm rạng ngời quê hương, đất nước.
Nơi đây bao đời luôn giữ gìn và phát huy truyền thống tình nghĩa, thuỷ chung, tinh thần hiếu học, sáng tạo, cần cù trong lao động sản xuất, đoàn kết, kiên cường vượt qua mọi gian nan thử thách.
Về với lễ hội, nhân dân và du khách được gửi gắm bao niềm ước vọng về cuộc sống đến với thế giới linh thiêng, nơi chứa đựng nhiều giá trị tốt đẹp, hướng con người đến với cuộc sống nhân văn.
Các đại biểu dâng hương, dâng hoa lên ban thờ
Lễ hội đền Thanh Liệt năm 2026 thu hút đông đảo người dân tham gia. Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên Nam đã đánh trống khai hội; lãnh đạo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch cùng lãnh đạo xã Hưng Nguyên Nam và đông đảo người dân đã làm lễ dâng hương, dâng hoa tại đền.