Nghệ An: Tổ chức đợt cao điểm kiểm tra, xử lý xâm phạm sở hữu trí tuệ

Xâm phạm sở hữu trí tuệ diễn biến phức tạp

Nghệ An là địa bàn có vị trí đặc thù, vừa có đường biên giới dài tiếp giáp nước bạn Lào, vừa có hệ thống giao thông huyết mạch và nhiều tuyến giao thương liên tỉnh, liên vùng. Đây là điều kiện thuận lợi để Nghệ An trở thành trung tâm của khu vực Bắc Trung Bộ và điều kiện này cũng khiến tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ diễn biến phức tạp.

Cùng với đó, sự phát triển mạnh của thương mại điện tử, mạng xã hội và dịch vụ chuyển phát nhanh cũng khiến tình trạng xâm phạm sở hữu trí tuệ ngày càng tinh vi hơn. Chỉ cần vài thao tác trên mạng xã hội hoặc các sàn thương mại điện tử, người tiêu dùng có thể dễ dàng tiếp cận hàng loạt sản phẩm mang nhãn hiệu nổi tiếng với giá rẻ bất thường. Nhiều đối tượng không kinh doanh cố định mà chủ yếu bán hàng online, livestream trên mạng xã hội, sử dụng tài khoản ảo, địa chỉ giao hàng không rõ ràng, khiến việc truy vết và xử lý gặp nhiều trở ngại. Có trường hợp khi lực lượng chức năng kiểm tra, đối tượng đã nhanh chóng xóa tài khoản, chuyển sang nền tảng khác hoặc thay đổi địa điểm tập kết hàng hóa.

Nguyên nhân khiến việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ gia tăng là lợi nhuận lớn; chi phí sản xuất thấp nhưng tiêu thụ nhanh, đặc biệt ở các mặt hàng thời trang, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, đồ gia dụng, phụ kiện điện tử… Tại những tuyến phố kinh doanh, chợ dân sinh, trung tâm thương mại hay các cửa hàng bán lẻ trên địa bàn tỉnh Nghệ An vẫn bắt gặp các sản phẩm có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng, sao chép kiểu dáng công nghiệp hoặc sử dụng bao bì dễ gây nhầm lẫn với hàng chính hãng. Nhiều mặt hàng được quảng cáo là “hàng xách tay”, “hàng xuất dư”, “hàng loại 1” nhằm đánh vào tâm lý chuộng hàng hiệu nhưng giá rẻ của người tiêu dùng.

Không chỉ diễn ra ở khu vực thành thị, tình trạng buôn bán hàng hóa xâm phạm sở hữu trí tuệ cũng tồn tại ở các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa - nơi công tác kiểm tra, kiểm soát gặp nhiều khó khăn.

Trước thực trạng trên, những năm qua, lực lượng quản lý thị trường Nghệ An đã tăng cường phối hợp với các lực lượng: Công an, Hải quan, Bộ đội biên phòng và chính quyền địa phương để siết chặt kiểm tra, giám sát thị trường; tập trung đấu tranh với các đường dây vận chuyển, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ, nhất là trên môi trường thương mại điện tử. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp về quyền sở hữu trí tuệ, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính.

Chỉ tính trong 4 tháng đầu năm 2026, lực lượng quản lý thị trường Nghệ An đã kiểm tra 21 vụ vi phạm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tổng giá trị thu phạt là 246 triệu đồng.

Tổ chức đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm

Ông Nguyễn Xuân Đôn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Nghệ An đánh giá, hiện nay, việc vi phạm sở hữu trí tuệ ngày càng có tổ chức, tinh vi hơn. Các mặt hàng vi phạm ngày càng đa dạng, trong đó, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và hàng thời trang là những nhóm hàng có tỷ lệ vi phạm cao do nhu cầu tiêu dùng lớn, lợi nhuận cao và dễ làm giả. Đặc biệt, nhiều sản phẩm giả mạo thương hiệu nổi tiếng được sản xuất với mẫu mã tinh vi, bao bì gần giống hàng thật, gây khó khăn cho cả người tiêu dùng lẫn lực lượng chức năng trong việc phân biệt. Một số trường hợp còn lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người tiêu dùng để quảng bá sản phẩm bằng những lời giới thiệu sai sự thật, gắn mác hàng ngoại nhập, hàng cao cấp nhằm trục lợi.

Thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Công Thương trong tháng 5, Chi cục quản lý thị trường Nghệ An sẽ phối hợp với chính quyền, các lực lượng chức năng tổ chức đợt cao điểm kiểm tra, xử lý hành vi vi phạm trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Trong đợt cao điểm này, lực lượng quản lý thị trường sẽ tập trung đồng bộ các giải pháp.

Trước hết, tăng cường công tác nắm tình hình, chủ động xây dựng các chuyên đề kiểm tra theo từng lĩnh vực, từng nhóm mặt hàng trọng điểm và từng địa bàn có nguy cơ cao. Trong đó, tập trung vào các tuyến biên giới, khu vực cửa khẩu, các chợ đầu mối, trung tâm thương mại, kho chứa hàng và hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử. Đối với những mặt hàng thường hay bị làm giả như mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, quần áo, thuốc bảo vệ thực vật, hàng tiêu dùng thiết yếu…, sẽ tăng tần suất kiểm tra đột xuất để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.

Thứ hai, ứng dụng công nghệ số trong quản lý thị trường, tăng cường theo dõi các tài khoản bán hàng online, livestream, các hội nhóm trên mạng xã hội để phát hiện dấu hiệu kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Thứ ba, tăng cường phối hợp liên ngành giữa quản lý thị trường, công an, hải quan, biên phòng, thuế và chính quyền địa phương để triển khai đồng bộ công tác kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm.

Thứ tư, nâng cao nhận thức, hiểu biết pháp luật cho người dân và cơ sở kinh doanh. Đối với cơ sở kinh doanh, sẽ tăng cường phổ biến quy định pháp luật liên quan đến sở hữu trí tuệ, trách nhiệm trong hoạt động kinh doanh và chế tài xử lý vi phạm. Đối với doanh nghiệp sản xuất, cần chủ động hơn trong việc bảo vệ thương hiệu của mình thông qua đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, sử dụng tem chống giả, mã QR truy xuất nguồn gốc và phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng khi phát hiện hàng hóa giả mạo nhãn hiệu.

Trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh ngày càng lớn, việc bảo vệ tài sản trí tuệ không chỉ là bảo vệ uy tín doanh nghiệp mà còn góp phần bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh của địa phương. Theo ông Nguyễn Xuân Đôn, cuộc chiến chống buôn lậu, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức trong thời gian tới. Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành, sự đồng hành của doanh nghiệp và ý thức, trách nhiệm của mỗi người dân được nâng lên, Nghệ An sẽ từng bước kiểm soát hiệu quả thị trường, hướng tới minh bạch, ổn định và phát triển bền vững.

Công điện số 38/CĐ-TTg yêu cầu Bộ Công Thương, UBND các tỉnh, thành phố tập trung chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát, giám sát, xử lý nghiêm các vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là sở hữu công nghiệp, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, bảo đảm số vụ việc được xử lý tăng ít nhất 20% so với tháng 5/2025.