Gói tập càng dài, rủi ro càng lớn
Thời gian qua, dư luận xôn xao về trường hợp một khách hàng tên N. trả gần 30 triệu đồng cho gói tập 24 tháng tại một trung tâm thể hình lớn ở TP. Hồ Chí Minh. Sau khoảng tám tháng sử dụng, khách hàng bất ngờ nhận thông báo cơ sở đang tập tạm dừng hoạt động.
Không chỉ cạnh tranh bằng giá, nhiều phòng gym còn đưa ra các phương thức thanh toán linh hoạt để thuyết phục khách hàng mua gói tập dài hạn, như trả góp lãi suất 0%. Ảnh minh họa
Trung tâm đề nghị chuyển hội viên sang một địa điểm khác. Tuy nhiên, cơ sở thay thế cách xa nơi cư trú, gây khó khăn cho việc duy trì tập luyện. Không đồng ý với phương án này, khách hàng yêu cầu chấm dứt hợp đồng và hoàn lại khoản tiền tương ứng với 16 tháng chưa sử dụng.
"Tôi đã nhiều lần liên hệ qua điện thoại, fanpage và email nhưng không nhận được phản hồi", người tiêu dùng trình bày trong công văn phản ánh gửi Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia.
Vụ việc được cơ quan này công bố và hướng dẫn xử lý ngày 8/10/2026. Nếu tạm chia đều giá trị hợp đồng để hình dung quy mô, chưa phải căn cứ xác định số tiền hoàn trả, phần dịch vụ chưa sử dụng có giá trị xấp xỉ 20 triệu đồng, tương đương khoảng 70% số tiền khách hàng đã nộp.
Câu chuyện vì thế không chỉ dừng ở việc một hội viên mất địa điểm tập thuận tiện. Vấn đề đáng quan tâm hơn là một khoản tiền lớn vẫn nằm trong tay doanh nghiệp, trong khi phần lớn dịch vụ đã thanh toán chưa được cung cấp.
"Mua sớm giá tốt", "đóng càng dài càng rẻ" là cách quảng cáo mà nhiều phòng tập dùng để thuyết phục khách hàng thanh toán một lần hàng chục triệu đồng cho các gói kéo dài 12, 24, thậm chí 60 tháng. Cách bán này tạo cảm giác đôi bên cùng có lợi.
Người tập được hưởng mức giá bình quân thấp hơn so với đóng từng tháng, còn doanh nghiệp có ngay một lượng tiền mặt lớn và giữ chân khách hàng trong thời gian dài.
Vậy nhưng, rủi ro giữa hai bên không được phân chia tương xứng.
Trong khi doanh nghiệp nhận tiền trước khi hoàn thành nghĩa vụ cung cấp dịch vụ, và có thể sử dụng ngay nguồn tiền cho hoạt động thuê mặt bằng, nhân sự, thiết bị, quảng cáo hay mở rộng hệ thống. Về phía khách hàng, họ lại phải chờ từng tháng để nhận phần dịch vụ tương ứng với khoản tiền đã thanh toán.
Dưới lăng kính kinh tế, khách hàng không chỉ mua quyền sử dụng phòng tập mà còn ứng trước vốn vận hành cho doanh nghiệp trong thời gian khá dài. Khoản tiền ấy thường không có tài sản bảo đảm, không có cơ chế phong tỏa và cũng không có bên thứ ba đứng ra cam kết hoàn trả nếu cơ sở ngừng hoạt động.
Giá trị hợp đồng càng cao, thời hạn sử dụng càng kéo dài thì tiềm ẩn rủi ro càng lớn. Thực tế đã có trường hợp khách hàng trả hơn 65 triệu đồng cho gói hai năm, mới tập chưa đầy một năm đã nhận thông báo chi nhánh sắp đóng cửa.
Doanh nghiệp có quyền điều chỉnh mô hình kinh doanh, thu hẹp mạng lưới hoặc tái cấu trúc hoạt động. Tuy nhiên, việc đóng một cơ sở không đồng nghĩa nghĩa vụ đối với những dịch vụ đã thu tiền cũng chấm dứt.
Khi nào khách hàng được chấm dứt hợp đồng, yêu cầu hoàn tiền?
Trong vụ khách hàng N., phòng gym không tuyên bố ngừng hoàn toàn việc cung cấp dịch vụ mà đề nghị hội viên chuyển sang một chi nhánh khác. Thoạt nhìn, đây có thể được xem là phương án thay thế. Nhưng với dịch vụ tập luyện, địa điểm lại là một trong những yếu tố quan trọng nhất khi khách hàng quyết định mua gói dài hạn.
Phần lớn người tập lựa chọn phòng gym gần nhà hoặc nơi làm việc vì phải di chuyển tới đó nhiều lần mỗi tuần. Nếu địa điểm mới quá xa, thời gian đi lại và chi phí phát sinh có thể khiến gói tập không còn phù hợp với nhu cầu ban đầu.
Do đó, việc doanh nghiệp bố trí một cơ sở khác không mặc nhiên có nghĩa nghĩa vụ hợp đồng đã được thực hiện đầy đủ.
Cần xem xét cụ thể hợp đồng quy định khách hàng được sử dụng dịch vụ tại một chi nhánh nhất định hay toàn hệ thống; doanh nghiệp có quyền thay đổi địa điểm cung cấp dịch vụ hay không; điều kiện tập luyện, khoảng cách và tiện ích tại cơ sở thay thế có tương đương với những gì hai bên đã thỏa thuận.
Theo hướng dẫn của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 không cho phép doanh nghiệp đưa vào hợp đồng những điều khoản hạn chế quyền khiếu nại, khởi kiện của người tiêu dùng hoặc cho phép doanh nghiệp đơn phương thay đổi hợp đồng đã giao kết.
Đối với hợp đồng cung cấp dịch vụ liên tục, trừ trường hợp có thỏa thuận khác phù hợp với quy định pháp luật, người tiêu dùng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng và chỉ phải thanh toán đối với phần dịch vụ đã sử dụng.
Từ đó, với gói tập 24 tháng mới sử dụng tám tháng như phản ánh của khách hàng N., người tiêu dùng có cơ sở đề nghị chấm dứt hợp đồng và yêu cầu hoàn lại giá trị dịch vụ còn lại.
Tuy nhiên, số tiền cụ thể không thể đơn giản lấy tổng giá trị hợp đồng chia đều theo tháng. Việc xác định khoản hoàn trả còn phụ thuộc phương thức tính giá, chương trình khuyến mại và các điều khoản hợp pháp đã được hai bên thỏa thuận trong hợp đồng.
Cẩn trọng với "trả góp không lãi suất"
Không chỉ cạnh tranh bằng giá, nhiều phòng gym còn đưa ra các phương thức thanh toán linh hoạt để thuyết phục khách hàng mua gói tập dài hạn. Tuy nhiên, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia từng cảnh báo tình trạng phí tập được chuyển thành khoản vay tín dụng mà người tiêu dùng không nhận thức đầy đủ về bản chất.
Theo đó, khách hàng có thể được nhân viên hướng dẫn cài ứng dụng, đăng ký các hình thức được giới thiệu là "thanh toán linh hoạt", "hỗ trợ tài chính" hay "trả góp không lãi suất". Nhưng phía sau phương án này có thể là một hợp đồng tín dụng ký với công ty tài chính.
Khi đó, khách hàng đồng thời phát sinh hai quan hệ: sử dụng dịch vụ với phòng tập và trả nợ cho đơn vị cho vay. Điểm yếu này sẽ trở nên phức tạp hơn nếu cơ sở tập luyện ngừng hoạt động. Khoản nợ của công ty tài chính chưa chắc tự động chấm dứt bất luận phòng gym có đóng cửa hoặc không tiếp tục cung cấp dịch vụ như cam kết.
Người tiêu dùng có thể rơi vào cảnh vừa mất quyền sử dụng gói tập, vừa phải tiếp tục thanh toán khoản vay theo hợp đồng đã ký. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến cáo, một số dấu hiệu cần lưu ý là nhân viên trực tiếp thao tác thanh toán trên điện thoại của khách hàng; không cung cấp hoặc giải thích rõ hợp đồng tín dụng trước khi xác nhận; thúc giục quyết định bằng thông điệp "ưu đãi chỉ áp dụng hôm nay"; không thông tin đầy đủ về lãi suất, phí, thời hạn trả nợ và đơn vị cấp tín dụng.
Do đó, trước khi lựa chọn hình thức trả góp, người tiêu dùng cần xác định rõ đây chỉ là phương án chia nhỏ tiền thanh toán với phòng tập hay thực chất là khoản vay từ một tổ chức tài chính. Sự khác biệt này quyết định trực tiếp đến nghĩa vụ của khách hàng nếu dịch vụ phát sinh sự cố sau đó.
Trong các trường hợp phát sinh tranh chấp, hợp đồng và chứng từ thanh toán là căn cứ quan trọng nhất để xác định quyền, nghĩa vụ của mỗi bên. Người tiêu dùng cần lưu giữ hợp đồng, hóa đơn, thẻ hội viên, nội dung chương trình khuyến mại, thông báo thay đổi hoặc đóng cửa chi nhánh, cùng toàn bộ email, tin nhắn và tài liệu trao đổi với doanh nghiệp.
Yêu cầu chấm dứt hợp đồng và hoàn tiền nên được thực hiện bằng văn bản hoặc qua phương thức có thể chứng minh thời điểm gửi, nội dung yêu cầu và việc doanh nghiệp đã tiếp nhận.
Trong văn bản, khách hàng cần nêu rõ thời gian đã sử dụng dịch vụ, thời hạn còn lại của hợp đồng, lý do cơ sở thay thế không đáp ứng điều kiện ban đầu và thời hạn đề nghị doanh nghiệp phản hồi.
Nếu thương lượng không đạt kết quả, người tiêu dùng có thể gửi hồ sơ đến Sở Công Thương, Hội Bảo vệ người tiêu dùng tại địa phương hoặc liên hệ Tổng đài 1800.6838 của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia để được hướng dẫn.