Nhà giàn DK1: Cột mốc chủ quyền thiêng liêng giữa biển khơi

Giữa mênh mông sóng nước của thềm lục địa phía Nam, những nhà giàn DK1 đã đứng vững suốt 37 năm qua, trở thành biểu tượng cho ý chí kiên cường và tinh thần bám biển giữ chủ quyền của người lính Hải quân nhân dân Việt Nam.

Ra đời từ tầm nhìn chiến lược

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Trung tá Nguyễn Văn Nam, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn DK1 cho biết, cuối năm 1988, sau sự kiện Hải chiến Trường Sa, Đô đốc Giáp Văn Cương, Tư lệnh Quân chủng Hải quân nhận định, vùng biển Trường Sa và thềm lục địa phía Nam sẽ trở thành địa bàn chiến lược, cần có lực lượng chốt giữ thường xuyên để bảo vệ chủ quyền và các giàn khoan dầu khí đang hoạt động.

Từ nhận định ấy, tháng 11/1988, các tàu HQ-713 và HQ-668 của Hải quân được lệnh khảo sát khẩn cấp những bãi đá ngầm trên thềm lục địa phía Nam để chuẩn bị xây dựng công trình.

Ngày 5/7/1989, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Thủ tướng Chính phủ), ban hành chỉ thị thành lập Cụm Kinh tế - Khoa học - Dịch vụ trên thềm lục địa phía Nam, gọi tắt là DK1, đặt trong khu vực Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo. Cùng với việc dựng những nhà giàn đầu tiên, Quân chủng Hải quân thành lập khung quản lý DK1, nay là Tiểu đoàn DK1 trực thuộc Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân, đảm nhiệm việc quản lý, chốt giữ và bảo vệ các nhà giàn.

Hệ thống nhà giàn DK1 được xây dựng trên 7 bãi cạn: Phúc Tần, Phúc Nguyên, Huyền Trân, Quế Đường, Tư Chính, Ba Kè và Cà Mau, cách đất liền khoảng 250 đến 350 hải lý. Từ năm 1989 - 1998, tổng cộng 20 nhà giàn đã được dựng lên trên các bãi san hô ngầm, tạo thành một tuyến phòng thủ từ xa cho vùng biển phía Nam của Tổ quốc.

Trung tá Nguyễn Văn Nam cho biết thêm, những ngày đầu xây dựng và chốt giữ Nhà giàn DK1 là quãng thời gian vô cùng gian khổ. Điều kiện sinh hoạt thiếu thốn, sóng gió dữ dội, thời tiết khắc nghiệt và sự cô lập giữa trùng khơi đã đặt cán bộ, chiến sĩ trước muôn vàn thử thách. Mỗi chuyến vận chuyển vật tư, lương thực đều phụ thuộc vào thời tiết; việc thi công nhà giàn phải tranh thủ từng khoảng thời gian biển lặng. Có những thời điểm sóng lớn kéo dài nhiều ngày, cán bộ, chiến sĩ vừa bám công trình, vừa chiến đấu với thiên nhiên để giữ vững từng cọc thép, từng mét sàn giữa biển khơi.

"Chính trong những tháng ngày gian khó ấy, ý chí, bản lĩnh và tinh thần quyết tâm bảo vệ chủ quyền biển, đảo của cán bộ, chiến sĩ DK1 càng được tôi luyện. Dù đối mặt với hiểm nguy, mọi người vẫn luôn đoàn kết, động viên nhau vượt qua khó khăn, quyết tâm xây dựng và giữ vững các nhà giàn như những 'pháo đài thép' giữa muôn trùng biển khơi - vùng thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc", Trung tá Nguyễn Văn Nam nói.

Khẳng định chủ quyền giữa biển khơi

Ôn lại chặng đường lịch sử đầy gian khó nhưng cũng rất đỗi tự hào của nhà giàn DK1, Thượng tá Nguyễn Trung Đức, Chính trị viên Tiểu đoàn DK1 thông tin, những năm đầu, cán bộ, chiến sĩ DK1 sống giữa bốn bề sóng nước, thiếu rau xanh, nước ngọt, điện sinh hoạt và thông tin liên lạc với đất liền. Phương tiện giữ liên lạc với hậu phương khi ấy chỉ là những chiếc đài bán dẫn nhỏ.

Hiện nay, hệ thống DK1 còn 15 nhà giàn đang hoạt động, các nhà giàn đều có bãi đáp trực thăng, 8 nhà giàn có hải đăng dẫn đường và 1 nhà giàn duy trì trạm quan trắc khí tượng. Các nhà giàn đã được nâng cấp qua nhiều thế hệ, kiên cố hơn, bảo đảm điều kiện sinh hoạt và huấn luyện tốt hơn cho bộ đội so với những ngày đầu thành lập.

Nhiệm vụ của cán bộ, chiến sĩ DK1 là quan sát, nắm chắc tình hình trên không và trên biển, kịp thời báo cáo, tham mưu cho cấp trên xử trí các tình huống, góp phần bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia trên thềm lục địa phía Nam.

Bên cạnh nhiệm vụ quốc phòng, các nhà giàn còn là điểm tựa cho ngư dân yên tâm vươn khơi bám biển. Các chiến sĩ nhà giàn đã cứu chữa hàng trăm ngư dân gặp nạn và cấp phát nước ngọt, nhiên liệu cho hàng trăm lượt tàu cá.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, Tiểu đoàn DK1 hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; một Huân chương Chiến công hạng Ba và hai Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì. Đó là sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp thầm lặng mà lớn lao của bao thế hệ người lính biển.

37 năm đã trôi qua kể từ ngày những nhà giàn đầu tiên được dựng lên giữa thềm lục địa phía Nam. Từ những công trình thép đơn sơ ban đầu, những nhà giàn DK1 hôm nay đã trở thành thế trận phòng thủ vững chắc, khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam trên vùng biển của Tổ quốc.

Thế hệ cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn DK1 hôm nay vẫn đang tiếp nối tinh thần của lớp lớp cha anh đi trước, ngày đêm chắc tay súng, kiên cường bám trụ giữa muôn trùng sóng gió để giữ vững từng tấc biển, từng mét thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc.