Nhà ở cho thuê thành trụ cột an sinh xã hội

Khoảng trống nhà ở cho thuê

Chiều 18/6, tại họp báo thường kỳ quý II/2026, Bộ Xây dựng đã cung cấp bức tranh toàn cảnh về thị trường nhà ở; công bố định hướng đưa phân khúc nhà ở cho thuê trở thành trụ cột an sinh xã hội từ nay đến năm 2030.

Theo đánh giá của Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, thị trường nhà ở hiện tồn tại bốn điểm nghẽn lớn. Cung cầu lệch pha nghiêm trọng: dư nguồn cung cao cấp nhưng thiếu nhà ở phù hợp khả năng chi trả của người dân. Cơ cấu sản phẩm chủ yếu phục vụ mục đích bán, trong khi nhà ở cho thuê dài hạn còn thiếu hụt nghiêm trọng. Giá nhà vượt xa thu nhập trung bình, khiến người lao động tại các đô thị lớn khó tiếp cận. Cơ chế ưu đãi chưa đủ hấp dẫn để thu hút tư nhân đầu tư vào phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn.

Năm quan điểm chỉ đạo mới về nhà ở

Trước thực trạng đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã đưa ra nhiều quan điểm chỉ đạo định hướng phát triển nhà ở, với năm điểm cốt lõi.

Một là, chuyển đổi mạnh mẽ tư duy: từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang đồng thời phát triển cả nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược dài hạn, phục vụ đông đảo công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Hai là, phát triển nhà ở theo cơ chế thị trường có sự định hướng, quản lý hiệu quả của Nhà nước. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, quy hoạch và công cụ tài chính, tín dụng.

Ba là, phát triển nhà ở phải nằm trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất và khu công nghiệp. Ưu tiên gắn nhà ở với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), các khu vực cải tạo chỉnh trang và hành lang kinh tế trọng điểm.

Bốn là, huy động đa dạng nguồn lực, không chỉ trông chờ vào ngân sách Nhà nước. Sử dụng hiệu quả nguồn lực công để dẫn dắt, thúc đẩy thị trường và tạo động lực thu hút vốn tư nhân tham gia.

Năm là, ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu kinh tế, khu công nghiệp và vùng động lực tăng trưởng.

Ba nhóm nhiệm vụ Bộ Xây dựng triển khai

Ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cho biết, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Bộ Xây dựng đang tập trung triển khai ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Trong đó, sơ kết Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 24/5/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội. Bộ đã tổng hợp ý kiến từ các bộ, ngành, địa phương và chuyên gia để hoàn thiện báo cáo trình Chính phủ trước ngày 20/6/2026, từ đó đề xuất ban hành chỉ thị mới phù hợp bối cảnh hiện nay, định hướng việc sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp tháng 10/2026.

Hoàn thiện thể chế, trong đó phân loại phát triển nhà ở theo bốn nhóm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách. Luật sửa đổi sẽ thể chế hóa đầy đủ các chính sách ưu đãi mạnh mẽ hơn về đất đai, tín dụng, tài chính và thuế để tạo động lực đủ sức thu hút doanh nghiệp, vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn tham gia phát triển nhà ở cho thuê.

Nghiên cứu xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật riêng cho từng nhóm nhà ở theo mô hình mới, cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai phát triển nhà ở cho thuê bài bản, có chất lượng trong thời gian tới.

Nhà ở xã hội tiếp tục đà tăng trưởng tích cực

Song song với định hướng chiến lược về nhà ở cho thuê, Bộ Xây dựng cũng ghi nhận kết quả tích cực trong phát triển nhà ở xã hội. Lũy kế đến nay, cả nước đang triển khai hơn 720.000 căn hộ nhà ở xã hội ở các giai đoạn khác nhau, trong đó đã hoàn thành hơn 180.000 căn, khoảng 240.000 căn đang thi công, đạt 72% so với chỉ tiêu 1 triệu căn vào năm 2030.

Riêng năm 2025, hoàn thành hơn 103.000 căn, đạt 103% kế hoạch. Năm 2026, chỉ tiêu theo Nghị quyết số 07/NQ-CP là 128.000 căn; qua rà soát thực tế, Bộ đánh giá các địa phương có khả năng hoàn thành khoảng 102% kế hoạch. Tính riêng từ đầu năm đến nay, đã có 40 dự án khởi công với quy mô 34.383 căn.

Những kết quả trên có được nhờ hành lang pháp lý ngày càng thông thoáng. Các cải cách thủ tục hành chính gần đây đã rút ngắn đáng kể thời gian triển khai dự án: lồng ghép thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư và giao chủ đầu tư giúp tiết kiệm tối thiểu 200 ngày; bỏ bước phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chi tiết giảm thêm 60 ngày; phân cấp thẩm quyền xác định vốn cho chủ đầu tư giảm tối thiểu 20 ngày.

Các chính sách ưu đãi hiện hành gồm miễn tiền sử dụng đất, miễn giảm thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp và hỗ trợ hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài dự án. Đặc biệt, Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025 thí điểm một số cơ chế đặc thù đã tháo gỡ nhiều điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai và đầu tư xây dựng, được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá rất cao.

Với nền tảng chính sách ngày càng hoàn thiện và quyết tâm chính trị rõ ràng từ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, việc đưa nhà ở cho thuê thành trụ cột an sinh xã hội không còn là mục tiêu trên giấy, mà đang được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể, có lộ trình rõ ràng đến năm 2030.