Giải ngân vốn đầu tư công 2 tháng đạt 55.739,8 tỷ đồng
Theo số liệu Bộ Tài chính công bố sáng 4/3, luỹ kế giải ngân vốn đầu tư công từ đầu năm đến ngày 28/2 là 55.739,8 tỷ đồng, đạt 5,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương là 10.178 tỷ đồng, đạt 2,9%; vốn ngân sách địa phương là 45.561,8 tỷ đồng, đạt 7%.
Giải ngân vốn đầu tư công 2 tháng đầu năm là 55.739,8 tỷ đồng, đạt 5,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Ảnh: Ngọc Hậu
Bộ Tài chính đánh giá, so với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân vốn đầu tư công 2 tháng năm 2026 tương đương về tỷ lệ và cao hơn về số tuyệt đối là 10.928,6 tỷ đồng.
Tính đến hết tháng 2/2026, so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, có 6 bộ, cơ quan và 14 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước: Ngân hàng Chính sách xã hội; Tổng công ty đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam; Bộ Tư pháp; Bộ Công Thương; Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Bộ Công an; Điện Biên; Lai Châu; thành phố Hải Phòng; Lạng Sơn; Thành phố Hồ Chí Minh; Hà Tĩnh; Cà Mau; Gia Lai; thành phố Hà Nội; Thái Nguyên; thành phố Cần Thơ; Khánh Hòa; Ninh Bình; thành phố Đà Nẵng.
Có 29 bộ, cơ quan Trung ương và 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới mức bình quân chung cả nước, trong số này có 25 bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1% và chưa giải ngân.
Để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công trong năm 2026, ngày 23/2, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký Chỉ thị số 06/CT-TTg về việc đôn đốc thực hiện nhiệm vụ trọng tâm sau kỳ nghỉ tết nguyên đán Bính Ngọ năm 2026.
Chỉ thị yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan Chính phủ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm 2026, nhất là các công trình, dự án quan trọng, trọng điểm quốc gia.
Kiểm tra, đôn đốc, thúc đẩy triển khai các dự án, công trình đã tổ chức khởi công dịp kỷ niệm 50 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, 79 năm ngày Toàn quốc kháng chiến và chào mừng Đại hội XIV của Đảng.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm 2026. Ảnh minh hoạ
Thách thức đối với giải ngân vốn đầu tư công
Về các khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trong năm 2026, Bộ Tài chính cho rằng, năm 2026 là năm đầu tiên của giai đoạn trung hạn 2026 - 2030, ghi nhận lượng vốn đầu tư công lớn nhất từ trước đến nay, khiến áp lực giải ngân vốn đầu tư công gia tăng.
Tuy nhiên, tương tự như năm 2025, năm 2026 vẫn còn một số tồn tại, yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến giải ngân đầu tư công như: vướng mắc trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng; tình trạng thiếu nguồn cung và khả năng biến động giá cả nguyên vật liệu khi rất nhiều công trình xây dựng lớn cùng đồng loạt triển khai; diễn biến thời tiết thất thường.
2026 cũng là năm chuyển tiếp về thể chế, nhiều văn bản pháp luật mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, dẫn tới việc triển khai các cơ chế, chính sách mới có thể phát sinh những khó khăn, vướng mắc nhất định.
Trên cơ sở báo cáo định kỳ của các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương, Bộ Tài chính ghi nhận một số khó khăn, vướng mắc chủ yếu làm ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công trong 2 tháng đầu năm 2026.
Thứ nhất, phân bổ vốn. Liên quan đến vấn đề này, Bộ Tài chính cho rằng, việc chưa phân bổ một lượng vốn tương đối lớn đã ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026. Trên cơ sở đó, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đang tập trung chỉ đạo để sớm hoàn thiện các thủ tục đầu tư, đảm bảo điều kiện sớm bố trí kế hoạch vốn cho các nhiệm vụ, dự án
Một số bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết cho các dự án không đủ điều kiện phân bổ và giải ngân như: nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt dự toán, bố trí vượt tổng mức đầu tư, vượt thời gian bố trí vốn thực hiện dự án,…
Bộ Tài chính cho biết đã có các văn bản kiểm tra, nhận xét chi tiết đến từng bộ, cơ quan trung ương và địa phương đề nghị điều chỉnh, hoàn thiện theo đúng quy định.
Thứ hai, về tổ chức thực hiện. Trong 2 tháng đầu năm, tiến độ triển khai thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công thường đạt thấp, do các chủ đầu tư chủ yếu tập trung hoàn thiện thủ tục đầu tư, phân khai kế hoạch vốn chi tiết cho từng dự án và tiếp tục triển khai thi công đối với các dự án chuyển tiếp; trong khi thời gian nghỉ Tết năm 2026 diễn ra muộn hơn so với năm 2025, làm chậm công tác thi công xây dựng cho dự án của các chủ đầu tư, nhà thầu. Do đó, khối lượng nghiệm thu, thanh toán phát sinh trong tháng chưa nhiều, làm ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân chung.
Ngoài ra, khối lượng hồ sơ thanh toán lớn vào thời điểm cuối năm trước chuyển sang đầu năm 2026 cũng làm ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân trong tháng đầu năm.
Hạn chế trong năng lực, trách nhiệm của chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án, nhà thầu do chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công; một số xã, phường mới hình thành sau khi chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp còn thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công do đã chuyển công tác hoặc nghỉ theo chủ trương tinh giản biên chế, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.
Theo Bộ Tài chính, đối với các dự án ODA, một số dự án chưa hoàn thành quy trình thủ tục đầu tư do đang điều chỉnh, gia hạn thời gian thực hiện, thời gian giải ngân hoặc chưa hoàn thiện các thủ tục ký kết và hiệu lực của hiệp định vay... dẫn tới chưa đủ điều kiện bố trí kế hoạch vốn.
Trong 2 tháng đầu năm, các dự án tập trung giải ngân và hoàn chứng từ các khoản giải ngân từ tài khoản đặc biệt theo kế hoạch vốn năm 2025 và một số dự án đang thực hiện các thủ tục cho công tác đấu thầu, chuẩn bị ký kết hợp đồng và xử lý các vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng nên giải ngân kế hoạch vốn năm 2026 còn thấp.
Chỉ thị số 06/CT-TTg yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan Chính phủ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương hoàn thành phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công năm 2026, phân bổ vốn ngân sách nhà nước nguồn chi thường xuyên năm 2026 cho các chương trình mục tiêu quốc gia; chủ động rà soát, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của từng dự án, phấn đấu giải ngân đầu tư công đạt 100% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.