Doanh nghiệp và cơ sở đào tạo cần đồng hành
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là yếu tố nền tảng mà đang trở thành đòn bẩy then chốt để thúc đẩy tăng trưởng. Yêu cầu này không còn mang tính định hướng dài hạn, mà đã trở thành nhu cầu cấp bách, đòi hỏi những chuyển dịch mạnh mẽ trong giáo dục, đào tạo và phát triển kỹ năng để đáp ứng kịp thời sự thay đổi của nền kinh tế.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, PGS.TS Đào Ngọc Tiến, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương cho biết, để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số, cần sự tham gia đồng bộ của toàn xã hội, trong đó có doanh nghiệp và cơ sở đào tạo.
PGS.TS Đào Ngọc Tiến, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương.
"Theo tôi, doanh nghiệp cần coi công nghệ và dữ liệu là nguồn lực cốt lõi, thay vì phụ thuộc vào lợi thế truyền thống như lao động giá rẻ. Trong khi đó, các cơ sở đào tạo cần đổi mới mô hình giảng dạy theo hướng linh hoạt, gắn với nhu cầu thực tiễn và chú trọng kỹ năng số, đổi mới sáng tạo.
Một điểm nhấn quan trọng là sự phối hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình đào tạo, từ thiết kế chương trình, triển khai đến đánh giá kết quả. Đồng thời, sự hợp tác này cũng cần mở rộng sang lĩnh vực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo", PGS.TS Đào Ngọc Tiến nói.
PGS.TS Đào Ngọc Tiến khẳng định, mô hình “trường trong doanh nghiệp và doanh nghiệp trong trường” được đánh giá là hướng đi hiệu quả, giúp rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Với đào tạo nguồn nhân lực, Trường Đại học Ngoại thương đã và đang triển khai mô hình đào tạo gắn với phát triển nghề nghiệp (CDIM) nhằm trang bị cho người học năng lực toàn diện về chuyên môn, đổi mới sáng tạo, thực hành nghề nghiệp và ứng dụng công nghệ số, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động toàn cầu.
Mô hình CDIM đặt người học làm trung tâm trong hệ sinh thái giáo dục của nhà trường, hướng tới sự phát triển năng lực toàn diện của người học thông qua các nền tảng kiến thức chuyên môn vững vàng, khai phóng năng lực cá nhân về công nghệ số, đổi mới sáng tạo và phát triển nghề nghiệp...
Giáo dục đại học phải trở thành động lực tăng năng suất
Giáo sư Rick Bennett, Phó Hiệu trưởng kiêm Phó Chủ tịch Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Giáo sư Rick Bennett, Phó Hiệu trưởng kiêm Phó Chủ tịch Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) cho rằng: "Giáo dục đại học cần chuyển từ vai trò “cung cấp nhân lực” sang đóng vai trò là động lực thúc đẩy năng suất. Điều này mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số mà còn phải nâng cao chất lượng tăng trưởng.
Thực tế cho thấy, mô hình tăng trưởng dựa vào lao động giá rẻ và khai thác tài nguyên đang dần bộc lộ giới hạn. Để đạt được bước nhảy vọt về năng suất, nền kinh tế cần chuyển sang dựa trên tri thức, đổi mới sáng tạo và các tài sản vô hình. Điều này đặt trọng trách lớn lên hệ thống giáo dục đại học".
Giáo sư Rick Bennett cũng cho rằng, nhân lực chất lượng cao được xem là đòn bẩy then chốt để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, bởi đây là yếu tố trực tiếp quyết định năng suất, chất lượng tăng trưởng và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế. Trong bối cảnh các động lực truyền thống như lao động giá rẻ hay khai thác tài nguyên dần suy giảm, nguồn nhân lực có trình độ, kỹ năng và khả năng đổi mới sáng tạo sẽ trở thành yếu tố tạo ra giá trị gia tăng bền vững.
Các trường đại học không chỉ đào tạo nhân lực phục vụ nhu cầu trước mắt, mà cần chuẩn bị cho tương lai dài hạn của nền kinh tế. Người học cần được trang bị tư duy phản biện, khả năng thích ứng và năng lực liên ngành để có thể làm việc trong môi trường biến động nhanh.
Từ góc độ triển khai, tại Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam đang áp dụng các mô hình bảo đảm chất lượng đa tầng, kết hợp giữa tiêu chuẩn trong nước và quốc tế, giúp tạo ra sự minh bạch và nâng cao niềm tin vào kết quả đào tạo. Trong bối cảnh hội nhập, đây là yếu tố quan trọng để nguồn nhân lực Việt Nam có thể cạnh tranh trên thị trường lao động toàn cầu.
Bên cạnh kiến thức chuyên môn, các kỹ năng mềm như khả năng thích ứng, tư duy sáng tạo, năng lực lãnh đạo và nhận thức bản thân ngày càng đóng vai trò quan trọng. Đây là những yếu tố giúp người lao động không chỉ “làm được việc” mà còn có thể phát triển và dẫn dắt trong tương lai.
Đáng chú ý, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi nhanh chóng cấu trúc việc làm. Vì vậy, việc tích hợp công nghệ vào quá trình đào tạo không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để chuẩn bị cho nguồn nhân lực tương lai.
Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) cũng tăng cường liên kết chặt chẽ với hàng nghìn doanh nghiệp trong và ngoài nước nhằm bảo đảm chương trình đào tạo gắn sát với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động. Thông qua các hoạt động hợp tác như xây dựng chương trình học, tổ chức thực tập, dự án thực tế và định hướng nghề nghiệp, sinh viên không chỉ được trang bị kiến thức học thuật mà còn có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Có thể thấy, nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là nền tảng mà còn là đòn bẩy quyết định để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số. Việc đầu tư đúng hướng cho giáo dục và phát triển kỹ năng sẽ là "chìa khóa" cho tăng trưởng nhanh và bền vững.