Trong bối cảnh nhu cầu phụ tải điện tăng cao cùng quá trình phục hồi và phát triển kinh tế, việc đảm bảo nguồn cung điện ổn định trở thành yêu cầu cấp thiết. Do vậy để đảm bảo mục tiêu đáp ứng đủ điện cho nền kinh tế, các doanh nghiệp đồng thời phải tăng cường công tác bảo vệ môi trường, đây là yếu tố then chốt để ngành điện tăng trưởng và phát triển bền vững, đóng góp vào quá trình xanh hóa nền công nghiệp Việt Nam.
Từ yêu cầu cấp bách đảm bảo điện đến trách nhiệm môi trường
Được Thủ tướng Chính phủ giao làm chủ đầu tư từ năm 2002 và mở rộng năm 2005 trong bối cảnh miền Bắc thiếu điện nghiêm trọng, Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng 1 và 2 đóng trên địa bàn phường Nam Triệu, TP. Hải Phòng do Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng - đơn vị thành viên của Tổng công ty Phát điện 2 đầu tư, quản lý, vận hành có tổng công suất 1.200 MW, đóng vai trò quan trọng trong hệ thống điện miền Bắc.
Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng trung bình mỗi năm sản xuất khoảng 7,2 tỷ kWh điện. Ảnh: CTV
Theo đó, trung bình mỗi năm, nhà máy sản xuất khoảng 7,2 tỷ kWh điện, góp phần đảm bảo điện cho sản xuất công nghiệp và sinh hoạt dân sinh trong khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc. Riêng năm 2025, sản lượng điện đạt gần 5,95 tỷ kWh; năm 2026 dự kiến tăng lên 6,844 tỷ kWh, những con số đó cho thấy áp lực vận hành ngày càng lớn trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục gia tăng.
Xác định bảo vệ môi trường là yếu tố sống còn, ngay khi được phê duyệt chủ trương đầu tư, công ty đã đầu tư đồng bộ các hệ thống xử lý hiện đại ngay trong dây chuyền sản xuất.
Nổi bật là hệ thống lọc bụi tĩnh điện (ESP) với hiệu suất lên tới 99,67%, giúp kiểm soát bụi phát thải ở mức ≤100 mg/Nm³. Cùng với đó là hệ thống khử lưu huỳnh (FGD) sử dụng công nghệ đá vôi ướt, đạt hiệu suất trên 90%, đảm bảo SO₂ phát thải ≤500 mg/Nm³.
Công nghệ đốt phân cấp cũng được áp dụng nhằm hạn chế hình thành NOx, trong khi ống khói cao 200 m giúp khuếch tán khí thải, giảm tác động cục bộ đến khu vực dân cư xung quanh.
Theo đại diện lãnh đạo Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng cho biết: Công tác bảo vệ môi trường tại nhà máy được triển khai theo hướng toàn diện, khép kín. Toàn bộ nước thải công nghiệp, sinh hoạt và nhiễm dầu đều được xử lý đạt chuẩn trước khi tái sử dụng trong hệ thống thải xỉ, không xả trực tiếp ra môi trường.
Nước làm mát sau quá trình vận hành được quan trắc tự động liên tục trước khi xả ra sông Bạch Đằng, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định.
Đối với tro xỉ, công ty áp dụng hệ thống vận chuyển kín, bãi chứa lót vật liệu chống thấm HDPE, kiểm soát mực nước để hạn chế phát tán bụi. Đồng thời, 100% phương tiện vận chuyển phải che phủ kín và được giám sát chặt chẽ; mức nước tại bãi thải xỉ luôn được giữ cao hơn mức xỉ trong bãi để bụi không phát tán ra ngoài môi trường; xung quanh bãi thải xỉ được trồng cây phi lao để ngăn bụi.
Ngoài ra, các chất thải rắn và chất thải nguy hại đều được phân loại, lưu giữ và chuyển giao cho đơn vị có chức năng xử lý theo đúng quy định pháp luật.
Không chỉ tập trung vào công nghệ, công ty còn chú trọng yếu tố “xã hội” trong bảo vệ môi trường. Thông qua các chương trình mời chính quyền và người dân địa phương đến tham quan nhà máy và qua sự góp ý của địa phương, công ty đã xây dựng hệ thống thoát nước, nạo vét kênh mương, lắp đặt hàng rào, biển báo giao thông, tăng cường che chắn kho than và kiểm soát bụi.
Cùng với đó là các hoạt động an sinh xã hội tại địa phương được công ty và tổ chức công đoàn phối hợp thực hiện, chỉ tính riêng năm 2025, Nhiệt điện Hải Phòng đã dành kinh phí gần 400 triệu đồng để góp phần cải thiện hạ tầng và đời sống người dân khu vực phường Nam Triệu.
Sự phối hợp chặt chẽ với chính quyền và người dân địa phương không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công tác môi trường, mà còn tạo dựng niềm tin - yếu tố then chốt đối với các dự án năng lượng quy mô lớn.
Đẩy nhanh tiến độ nâng cấp hệ thống xử lý khí thải
Để thực hiện các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, hiện công ty đang triển khai dự án nâng cấp hệ thống xử lý khí thải để đáp ứng quy chuẩn mới QCVN 19:2024/BTNMT.
Thực hiện chỉ đạo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Tổng công ty Phát điện 2 (EVNGENCO2), Công ty Cổ phần Nhiệt điện Hải Phòng đang khẩn trương triển khai Dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống xử lý khí thải cho cả hai nhà máy nhiệt điện Hải Phòng 1 và 2 nhằm đáp ứng các quy chuẩn môi trường ngày càng nghiêm ngặt.
Hồ chứa nước thải sau xử lý của Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng. Ảnh: CTV
Theo báo cáo, dự án đã được Hội đồng quản trị công ty phê duyệt hiệu chỉnh, qua đó công ty đã tổ chức lựa chọn nhà thầu tư vấn, ký hợp đồng với Viện Năng lượng để lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu và giám sát thi công; đồng thời thuê Công ty CP Tư vấn điện lực Dầu khí thực hiện thẩm định hồ sơ mời thầu.
Đến nay, công tác lập và phê duyệt hồ sơ mời thầu đã hoàn thành từ ngày 27/3/2026, hồ sơ đã được phát hành trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia từ ngày 30/3/2026, đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn lựa chọn nhà thầu EPC.
Về tiến độ tổng thể, dự án được xây dựng với các mốc chính, đại diện công ty cho biết theo kế hoạch công ty sẽ tổ chức hội nghị tiền đấu thầu vào giữa tháng 4/2026, mở thầu ngày 5/5/2026, hoàn thành đánh giá hồ sơ và phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu vào cuối tháng 5/2026, tiến tới ký hợp đồng EPC vào đầu tháng 6/2026
Sau khi ký hợp đồng, việc cung cấp vật tư, thiết bị dự kiến hoàn thành trong tháng 10/2026; công tác thi công lắp đặt sẽ bắt đầu không muộn hơn ngày 1/11/2026 và hoàn thành toàn bộ vào ngày 31/12/2026, đảm bảo tiến độ đồng bộ với kế hoạch vận hành và sửa chữa lớn các tổ máy.
Song song với triển khai kỹ thuật, công ty cũng chủ động chuẩn bị các điều kiện về tài chính và cơ chế. Nguồn vốn tự có được đảm bảo để phục vụ tạm ứng và thanh toán các hợp đồng; đồng thời doanh nghiệp đang làm việc với các tổ chức tín dụng để thu xếp nguồn vốn vay thương mại, dự kiến hoàn tất trước thời điểm ký hợp đồng EPC.
Tuy nhiên theo đại diện lãnh đạo công ty cho biết, quá trình triển khai dự án công ty đối mặt một số vướng mắc, như việc chưa có hướng dẫn cụ thể về phương pháp tính giá điện cho dự án, cũng như yêu cầu phối hợp với đơn vị vận hành hệ thống điện (NSMO) trong việc bố trí lịch dừng tổ máy phục vụ thi công”.
“Trước những thách thức này, công ty đã có kiến nghị đến EVNGENCO2 để hỗ trợ làm việc với các cơ quan liên quan để sớm hoàn thiện cơ chế giá điện và điều phối vận hành, qua đó đảm bảo dự án được triển khai đúng tiến độ, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý khí thải, đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường mới”, đại diện lãnh đạo công ty thông tin.
Thông tin từ Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện quốc gia (NSMO), do ảnh hưởng của thời tiết cực đoan, nắng nóng có thể kéo dài đến hết tháng 7 và tháng 8/2026, thủy văn kém hơn các năm 2024-2025, lưu lượng nước về các hồ thủy điện giảm dần. Cùng với đó, công suất cực đại của hệ thống điện có thể tăng trên 11-12%. Nếu nắng nóng liên tiếp nhiều ngày, phụ tải miền Bắc có thể tăng thêm 2.000-3.000 MW và có khả năng đạt trên 31.000-32.000 MW.
Ở phía nguồn, NSMO cũng chỉ rõ nhiều rủi ro vận hành như: tiến độ một số công trình lưới điện trọng điểm, tụ bù và BESS đang chậm hơn kế hoạch, có khả năng chậm sau tháng 6/2026… Cùng với đó, theo cập nhật của EVN, có khoảng 14.324 MW tại 14 nhà máy, gồm 30 tổ máy than và 785 MW nhiệt điện dầu, khí cần cải tạo để đáp ứng quy chuẩn môi trường; một số nhà máy có thể phải ngừng để nâng cấp hệ thống xử lý khí thải với thời gian khoảng 60 ngày hoặc chào giảm công suất phát.