Tiến sát mốc phát điện thương mại
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Việt Hà, Phó giám đốc Sở Công Thương Quảng Trị cho hay, tổ máy 1 Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I (xã Phú Trạch) đã thực hiện hòa lưới lần đầu, phục vụ công tác chạy thử, hiệu chỉnh và nghiệm thu các hệ thống thiết bị vào ngày 12/4 vừa qua. Đây là bước kiểm tra then chốt nhằm đánh giá khả năng vận hành đồng bộ của tua-bin, máy phát và hệ thống điều khiển khi kết nối với hệ thống điện quốc gia.
Theo chủ đầu tư dự án là Ban Quản lý dự án Điện 2 (Tập đoàn Điện lực Việt Nam), kết quả hòa lưới lần đầu cho thấy các thông số kỹ thuật cơ bản của tổ máy đáp ứng yêu cầu thiết kế, vận hành ổn định, an toàn. Đây là cơ sở quan trọng để các đơn vị tiếp tục triển khai các bước thử nghiệm tiếp theo, tiến tới hoàn thiện toàn bộ quy trình nghiệm thu trước khi phát điện thương mại. Việc tổ máy hoàn thành hòa lưới lần đầu đúng tiến độ có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao, nhất là trong mùa nắng nóng.
Dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I có quy mô 2 tổ máy với tổng công suất 1.403MW, tổng mức đầu tư hơn 42.000 tỷ đồng. Đến nay, tiến độ tổng thể đạt gần 98,5%; trong đó các hạng mục thiết kế, mua sắm gần như hoàn tất, thi công lắp đặt đạt trên 97%, công tác chạy thử đạt hơn 57%.
Chủ đầu tư và các nhà thầu đang tập trung cao độ nguồn lực, phấn đấu đưa tổ máy 1 vào vận hành thương mại trong tháng 5/2026 và tổ máy 2 vào tháng 10/2026. Khi hoàn thành, nhà máy sẽ bổ sung nguồn điện quy mô lớn cho hệ thống điện quốc gia, đồng thời đóng góp đáng kể cho ngân sách địa phương.
Trung tâm Điện lực Quảng Trạch.
Tại buổi họp báo thông tin về tình kinh tế - xã hội quý I năm 2026, ông Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho hay, phát triển năng lượng là một trong những trụ cột hàng đầu, giữ vai trò động lực quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế của tỉnh; trong đó, dự án Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch 1 là công trình trọng điểm, có ý nghĩa đặc biệt khi sắp đi vào vận hành.
“Việc tổ máy số 1 Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch I thực hiện hòa lưới lần đầu thành công cho thấy nỗ lực rất lớn của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, các nhà thầu của tỉnh Quảng Trị, là thành quả sau rất nhiều năm triển khai dự án và những giai đoạn bị đình trệ. Kết quả này khẳng định, việc lựa chọn phát triển công nghiệp năng lượng của tỉnh Quảng Trị là đúng đắn và tỉnh sẽ tiếp tục đồng hành với doanh nghiệp, kiên trì thực hiện thắng lợi mục tiêu này”- ông Tân cho hay.
Đồng bộ hạ tầng, giải bài toán “điểm nghẽn” truyền tải
Không chỉ riêng Nhiệt điện Quảng Trạch I, Quảng Trị đang nổi lên như một “điểm sáng” trong phát triển công nghiệp năng lượng với hàng loạt dự án quy mô lớn đang và sẽ được triển khai.
Tại Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, bên cạnh nhà máy nhiệt điện than, hai dự án nhiệt điện LNG Quảng Trạch II và III (mỗi dự án công suất khoảng 1.500MW) đang được xúc tiến đầu tư, dự kiến vận hành trong giai đoạn 2030 – 2031. Dự án Nhiệt điện Quảng Trị tại Khu kinh tế Đông Nam (1.320MW) cũng đang hoàn thiện các thủ tục để triển khai.
Tuy nhiên, bài toán lớn đặt ra hiện nay là năng lực giải tỏa công suất. Thực tế cho thấy, dù tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo rất lớn với hàng chục dự án điện gió, điện mặt trời đã được đề xuất, nhưng hạ tầng truyền tải chưa theo kịp đang trở thành “nút thắt” cản trở hiệu quả đầu tư.
Trước thực tế này, tỉnh Quảng Trị kiến nghị Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các bộ, ngành liên quan đẩy nhanh tiến độ các dự án lưới điện trọng điểm như Trạm biến áp 500kV Lao Bảo, Trạm cắt 500kV Quảng Trị 2 và các đường dây đấu nối, bảo đảm vận hành theo đúng lộ trình Quy hoạch điện VIII.
Đồng thời, cần sớm tháo gỡ vướng mắc trong cơ chế giá điện chuyển tiếp đối với các dự án điện gió; đẩy nhanh đầu tư các tuyến đường dây 220kV, 500kV nhằm giải tỏa công suất nguồn điện khu vực.
Về dài hạn, định hướng phát triển hệ thống truyền tải điện một chiều (HVDC) được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá, giúp khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo quy mô lớn, cũng như phục vụ mục tiêu nhập khẩu điện từ Lào qua địa bàn Quảng Trị.
Với tổng công suất nguồn điện quy hoạch đến năm 2030 gần 13.000MW, Quảng Trị đang từng bước khẳng định vai trò là trung tâm năng lượng mới của khu vực miền Trung. Việc tổ máy 1 Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I hòa lưới thành công không chỉ là dấu mốc kỹ thuật quan trọng, mà còn tạo lực đẩy cho tiến trình hiện thực hóa chiến lược phát triển công nghiệp năng lượng theo hướng đồng bộ, bền vững.
Ngày 15/4, Bộ Công Thương đã tổ chức cuộc họp trực tuyến giữa các tỉnh từ phía Bắc đến thành phố Huế về việc triển khai các dự án nguồn và lưới điện thuộc Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Tại cuộc họp này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Đức Tiến cho biết, theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tổng công suất nguồn điện của tỉnh Quảng Trị đến năm 2030 là 12.963,4 MW. Hiện có 39 nhà máy điện với tổng công suất đã phát điện và vận hành thương mại trên địa bàn tỉnh là 1.569,6MW. Năm 2025, tổng sản lượng điện phát trên địa bàn tỉnh đạt 3.994,7 triệu kWh.
Trong đó, có 6 dự án nhiệt điện với tổng công suất 7.563 MW; có 24 dự án điện gió đã đi vào vận hành với tổng công suất 1.102,2 MW; 8 dự án điện gió có công suất 316 MW đang triển khai xây dựng. 11 dự án thủy điện đã đi vào vận hành với tổng công suất 181,5MW. 4 dự án điện mặt trời đã đi vào vận hành với tổng công suất 159,2MW.
Cũng tại cuộc họp này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Đức Tiến đề nghị Bộ Công Thương xem xét điều chỉnh khung giá phát điện cho các loại hình điện mặt trời. Quan tâm chỉ đạo EVN đẩy nhanh tiến độ triển khai đường dây 500kV để đấu nối với các tuyến đường dây khác trên khu vực phía Tây Quảng Trị nhằm khai thác hiệu quả các dự án điện gió tại đây. Đề nghị linh hoạt điều chỉnh danh mục dự án nguồn điện để thay thế các dự án kém hiệu quả bằng các dự án có hiệu quả.
Vào lúc 12h00 ngày 12/4/2026, tại Trung tâm Điện lực Quảng Trạch (tỉnh Quảng Trị), Tổ máy 1 của Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I đã thực hiện hòa lưới lần đầu thành công. Dự án do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) làm chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án Điện 2 (EVNPMB2) trực tiếp quản lý điều hành.