Niềm đam mê khoa học, tinh thần bền bỉ và định hướng nghiên cứu gắn với ứng dụng thực tiễn đã giúp nữ sinh Nguyễn Thị Ngọc, sinh viên Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh ghi dấu ấn nổi bật với hàng loạt thành tích học thuật, đặc biệt là giải Nhất Giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học cấp Bộ năm 2025. Đây là Giải thưởng Khoa học và Công nghệ do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Quỹ hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Việt Nam (Vifotec) tổ chức là giải thưởng thường niên hàng năm dành cho sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học.
Dấu ấn từ hành trình học thuật bền bỉ
Trong quá trình học tập và rèn luyện tại Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh, sinh viên Nguyễn Thị Ngọc - Khoa Sinh học và Môi trường được biết đến là sinh viên có định hướng rõ ràng theo con đường nghiên cứu ứng dụng vi sinh vật. Ngay từ những năm đầu, Ngọc đã chủ động tham gia các nhóm nghiên cứu, hội thảo khoa học và cuộc thi học thuật, từng bước xây dựng nền tảng chuyên môn cũng như kỹ năng nghiên cứu độc lập.
Sinh viên Nguyễn Thị Ngọc (đứng thứ 3 từ trái sang) cùng nhóm sinh viên đã giành giải Nhất, Giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học cấp Bộ năm 2025. Ảnh NVCC
Năm 2024, Ngọc đạt giải Khuyến khích cuộc thi Nghiên cứu khoa học sinh viên cấp trường, đồng thời giành giải Khuyến khích và giải Tiềm năng tại cuộc thi Ý tưởng khởi nghiệp sinh viên. Bước sang năm 2025, chuỗi thành tích tiếp tục được nối dài với giải Nhì cuộc thi Nghiên cứu khoa học sinh viên cấp trường; giải Nhì Hội thảo khoa học “An toàn thực phẩm và An ninh lương thực” lần thứ 9; giải Đồng cuộc thi “Thiết kế, chế tạo, ứng dụng” lần thứ 13; giải Ba cuộc thi HUIT Startup lần VI; cùng giải Đồng cuộc thi Giao lưu Ý tưởng Khởi nghiệp Sáng tạo sinh viên Việt Nam – Hàn Quốc.
Không chỉ nổi bật ở các sân chơi học thuật, Ngọc còn là đồng tác giả của nhiều công trình nghiên cứu đã được phản biện và công bố trên các tạp chí, kỷ yếu khoa học uy tín như Tạp chí Khoa học Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh, Tạp chí Khoa học Đại học Cần Thơ và kỷ yếu hội thảo chuyên ngành về an toàn thực phẩm và an ninh lương thực. Đây là nền tảng quan trọng giúp nữ sinh tích lũy kinh nghiệm nghiên cứu bài bản, tiếp cận quy trình công bố khoa học chuyên nghiệp.
Đỉnh cao trong chặng đường này là việc Ngọc cùng nhóm nghiên cứu xuất sắc giành giải Nhất Giải thưởng Sinh viên Nghiên cứu khoa học cấp Bộ năm 2025 – một dấu mốc quan trọng, đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc trong hành trình theo đuổi khoa học.
Bộ kit phát hiện nhanh vi khuẩn có lợi trong probiotics
Đề tài mang về giải Nhất cấp Bộ cho Nguyễn Thị Ngọc và cộng sự có tên: “Xây dựng bộ kit multiplex PCR cho phát hiện đồng thời 03 chủng vi khuẩn Lactobacillus acidophilus, Streptococcus thermophilus và Bacillus subtilis từ các chế phẩm probiotics”.
Theo Ngọc, ý tưởng nghiên cứu xuất phát từ quá trình học tập và làm thí nghiệm trong lĩnh vực vi sinh vật. Nhóm nhận thấy việc phát hiện và kiểm soát đồng thời nhiều chủng vi khuẩn có lợi trong các chế phẩm probiotics bằng phương pháp truyền thống thường mất nhiều thời gian, chi phí cao và tiềm ẩn sai số.
Trong khi đó, probiotics ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong thực phẩm, y dược và nông nghiệp, đòi hỏi các phương pháp kiểm tra nhanh, chính xác và đáng tin cậy. Từ nhu cầu thực tiễn này, nhóm nghiên cứu định hướng phát triển một công cụ phân tích có khả năng phát hiện đồng thời nhiều chủng vi khuẩn trong cùng một phản ứng.
Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh là một trong những trường của Bộ Công Thương dành nhiều nguồn lực hỗ trợ sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học
Kết quả, bộ kit multiplex PCR đã được xây dựng và tối ưu hóa, cho phép nhận diện cùng lúc ba chủng vi khuẩn Lactobacillus acidophilus, Streptococcus thermophilus và Bacillus subtilis. Điểm mới của đề tài nằm ở việc tinh chỉnh quy trình kỹ thuật nhằm rút ngắn thời gian phân tích, hạn chế nguy cơ nhiễm chéo mẫu và nâng cao độ tin cậy của kết quả.
Không dừng ở giá trị học thuật, nghiên cứu còn có tiềm năng ứng dụng trong kiểm nghiệm, nghiên cứu và sản xuất chế phẩm probiotics. Đồng thời, bộ kit cũng có thể sử dụng như một công cụ hỗ trợ đào tạo trong lĩnh vực công nghệ sinh học, giúp sinh viên tiếp cận phương pháp phân tích hiện đại gắn với thực hành.
Chia sẻ về quá trình thực hiện đề tài, Nguyễn Thị Ngọc cho biết điều giá trị nhất không chỉ nằm ở kết quả đạt giải cao, mà còn ở những kỹ năng và trải nghiệm tích lũy được trong suốt quá trình triển khai.
Thông qua dự án, Ngọc và các thành viên trong nhóm rèn luyện được tư duy nghiên cứu gắn với nhu cầu thực tiễn, kỹ năng làm việc nhóm, phân công nhiệm vụ, xử lý số liệu và trình bày báo cáo khoa học một cách mạch lạc, thuyết phục. Việc thường xuyên trao đổi, phản biện và tiếp thu góp ý từ giảng viên hướng dẫn cũng giúp đề tài được hoàn thiện theo hướng chặt chẽ và toàn diện hơn.
Theo Ngọc, một đề tài chỉ thực sự có giá trị khi xuất phát từ nhu cầu thực tế, được triển khai bằng phương pháp bài bản và hướng tới khả năng ứng dụng cụ thể. Trong quá trình đó, tinh thần hợp tác, tôn trọng vai trò từng thành viên và lắng nghe phản biện là yếu tố then chốt.
Cơ sở vật chất phục vụ cho đào tạo, nghiên cứu của nhà trường đồng bộ và hiện đại. Ảnh: ĐHCT
Quan trọng hơn, nữ sinh cho rằng nghiên cứu khoa học là hành trình thử thách ý chí. Những lần thí nghiệm chưa đạt yêu cầu, những sai số phải làm lại từ đầu hay áp lực tiến độ đều trở thành bài học quý về sự kiên trì và thái độ làm việc nghiêm túc.
“Em nhận ra nghiên cứu khoa học không chỉ là giải thưởng hay kết quả cuối cùng, mà là quá trình rèn luyện bản lĩnh, sự bền bỉ và niềm tin vào con đường mình chọn. Mỗi khó khăn đều giúp mình trưởng thành hơn trong tư duy và phương pháp làm việc”, Ngọc chia sẻ.
Từ nền tảng thành tích đã đạt được, Nguyễn Thị Ngọc đặt mục tiêu tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu lâu dài trong lĩnh vực công nghệ sinh học và vi sinh ứng dụng, nơi những kết quả trong phòng thí nghiệm có thể chuyển hóa thành giá trị thực tiễn cho cộng đồng và xã hội. Với hướng đi rõ ràng và nội lực học thuật vững vàng, hành trình khoa học của nữ sinh này được kỳ vọng sẽ còn tiếp tục ghi thêm nhiều dấu ấn mới.