Ông Johnathan Hạnh Nguyễn: Khát vọng cất cánh của thương hiệu Việt

Nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống ngành Công Thương Việt Nam (14/5/1951 - 14/5/2026), phóng viên Bảo Công Thương đã có dịp trò chuyện với ông Johnathan Hạnh Nguyễn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG).

Cuộc trò chuyện mang đến góc nhìn sâu sắc của một người đã đồng hành cùng sự phát triển của nền kinh tế nước nhà từ những ngày đầu mở cửa. Bằng tâm huyết của một doanh nhân luôn trăn trở đưa Việt Nam ra "biển lớn", ông đã chia sẻ nhiều câu chuyện, triết lý kinh doanh cũng như kỳ vọng vào sự bứt phá của ngành Công Thương trong chặng đường mới. 

75 năm tuổi đời và khát vọng cùng ngành Công Thương "vươn ra biển lớn"

- Thưa ông, là một trong những doanh nhân Việt kiều đầu tiên trở về đầu tư khi đất nước còn nhiều khó khăn, ông cảm nhận thế nào về sự thay đổi diện mạo của ngành Công Thương Việt Nam sau 75 năm qua?

Ông Johnathan Hạnh Nguyễn: Rõ ràng là có sự thay đổi rất nhiều. Nếu so sánh với năm 1985 khi tôi về nước, khi đó nền kinh tế bị ảnh hưởng rất nặng nề bởi bao vây cấm vận. Từ năm 1985 đến nay, tôi thấy được sự chuyển mình của đất nước, khát vọng vươn lên của tất cả mọi giới. Không chỉ riêng doanh nhân, công nhân và những người làm ăn buôn bán cũng là yếu tố rất lớn để tạo nên sức mạnh cho nền kinh tế. 

Có một sự trùng hợp là kỷ niệm 75 năm của ngành Công Thương cũng là kỷ niệm 75 năm tuổi của tôi. Sự trùng hợp này hòa quyện vào ước mơ của tôi mong muốn được chung tay góp sức, cùng các doanh nghiệp Việt đưa nền kinh tế Việt Nam phát triển ra với thế giới.

Đối với Bộ Công Thương, tôi luôn đánh giá rất cao vai trò cũng như những bước đi vững chắc của ngành trong thời gian qua. Chúng tôi kỳ vọng Nhà nước và khối tư nhân sẽ cùng đồng hành, bổ trợ cho nhau. Cơ chế phải tạo hành lang pháp lý thông thoáng, mở đường cho cả khối nhà nước lẫn tư nhân cùng phát triển. Ông bà ta có câu "phi thương bất phú", kinh doanh và thương mại chính là huyết mạch tạo ra của cải cho đất nước. Vì vậy, Bộ Công Thương đang gánh vác sứ mệnh rất lớn trong việc dẫn dắt thị trường và thúc đẩy nền kinh tế phát triển.

Chúng tôi kỳ vọng Bộ Công Thương sẽ luôn đồng hành, thấu hiểu và tiếp nhận các kiến nghị từ cộng đồng doanh nghiệp cũng như các hiệp hội, để từ đó tổng hợp và đề xuất lên Thủ tướng Chính phủ. 

Chúng tôi mong muốn Bộ Công Thương sẽ tiếp tục có những bước đột phá mạnh mẽ hơn nữa về cơ chế và chính sách. Với tư cách là những doanh nghiệp đang đồng hành cùng ngành Công Thương trên hành trình vươn ra biển lớn, chúng tôi rất cần những định hướng và cơ chế minh bạch, vững chắc để cùng nhau tiến lên và vươn tầm quốc tế.

Hành lang pháp lý dài hạn: Tránh làm "đứt gãy" dòng vốn đầu tư

- Ngành Công Thương đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy sản xuất và xuất nhập khẩu. Với IPPG, ông không chỉ mang thương hiệu thế giới về Việt Nam mà còn góp phần xây dựng hạ tầng sân bay, khu phi thuế quan... Theo ông, sự đồng hành giữa chính sách điều hành của Bộ Công Thương và sức sáng tạo của doanh nghiệp tư nhân đã tạo nên đột phá ra sao cho nền kinh tế?

Ông Johnathan Hạnh Nguyễn: Chính nhờ sự tin tưởng vào đường lối của Bộ Công Thương, chúng tôi đã đưa toàn bộ nguồn lực từ Mỹ, Philippines, Singapore và châu Âu về nước. Cá nhân tôi cũng quyết định trở về Việt Nam để trực tiếp theo dõi, chỉ đạo sát sao từng ngày, từng giờ.

Tôi đánh giá rất cao sự lớn mạnh của Bộ Công Thương trong việc đề ra chiến lược vươn ra biển lớn, trong đó hàng không và thương mại luôn đi đầu. Ở bất kỳ lĩnh vực nào dù là giáo dục hay văn hóa, khi bước ra thế giới, chúng ta đều cần đến những định hướng chiến lược và chính sách sắc bén về giao thương quốc tế, xuất nhập khẩu.

Tôi đã hình dung ra được sự phát triển trong tương lai sẽ còn lớn mạnh hơn nữa, bởi vì Bộ Công Thương đang sở hữu một lực lượng kế thừa rất chỉn chu, am hiểu và chu đáo. Tôi đánh giá rất cao việc Chính phủ đã lựa chọn được những nhân sự ưu tú của Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan để đưa Việt Nam vươn ra biển lớn.

Hơn thế nữa, khi xây dựng chính sách, chúng ta không nên phân biệt giữa doanh nghiệp nhà nước hay tư nhân. Tất cả đều là những doanh nhân, những người trực tiếp kiến tạo ra sản phẩm và đưa đất nước tiến xa. Dù ở thành phần nào, sự kết hợp và gắn kết chặt chẽ giữa các khối kinh tế cũng là chìa khóa then chốt để cùng nhau phát triển.

Về cơ chế và dòng tiền, tôi chắc chắn rằng khi chúng ta có cơ chế đáp ứng đúng yêu cầu của thế giới, các nhà đầu tư sẽ tìm đến. Mục tiêu của họ là kinh doanh minh bạch, rõ ràng và đúng pháp luật, không có chuyện phải chia sẻ hay dùng các thủ tục không chính thức. Khi họ mang tiền vào, chúng ta sẽ trích xuất từ dòng tiền đó để nuôi dưỡng nền kinh tế.

Về kỳ vọng đưa nền kinh tế cất cánh, chúng ta đã có nguồn nhân lực chất lượng, các kỹ sư và chuyên gia đầy đủ năng lực để hòa nhập với thế giới. Tuy nhiên, điều cốt lõi vẫn là hành lang pháp lý. Chúng ta không thể chỉ làm chính sách thí điểm ngắn hạn cho các dự án lớn như trung tâm tài chính (ví dụ như chỉ trong 3 năm). Các nhà đầu tư rất sợ sự thay đổi, vì điều đó làm đứt gãy dòng vốn. Do đó, Nhà nước cần có cơ chế rõ ràng, ổn định và lâu dài để nhà đầu tư yên tâm bước vào.

Để thấy rõ sự linh hoạt của khối tư nhân, tôi xin lấy một ví dụ thực tế: Tại IPPG, các quyết định thường được đưa ra nhanh chóng và sát sao. Chỉ trong những bữa cơm gia đình, tôi cùng bà xã - Tổng Giám đốc Lê Hồng Thủy Tiên và các con để có thể cùng bàn bạc, thống nhất và triển khai thực hiện các quyết định quan trọng chỉ trong vòng 5 đến 7 ngày. 

Dọn đường đón "đại bàng": Bài toán khơi thông huyết mạch nền kinh tế

- Nhân dịp kỷ niệm 75 năm truyền thống ngành Công Thương, chúng ta nói nhiều về khát vọng 2045 về một Việt Nam hùng cường. Ông đang ấp ủ dự án xây dựng các trung tâm tài chính và khu phi thuế quan đẳng cấp quốc tế. Ông kỳ vọng thế nào về việc những dự án này sẽ giúp vị thế thương mại của Việt Nam "cất cánh" trên bản đồ thế giới?

Ông Johnathan Hạnh Nguyễn: Đối với việc xây dựng trung tâm tài chính, yếu tố tiên quyết là phải có cơ chế và luật pháp quy định thật cụ thể, rõ ràng. Chúng ta không thể chỉ xây dựng một tòa nhà rồi mời các nhà đầu tư đến, mà cần một nền tảng pháp lý đủ vững để thu hút các tập đoàn tài chính lớn trên thế giới rót nguồn vốn hàng trăm tỷ USD vào đây nhằm phát triển cơ sở hạ tầng đúng nghĩa. 

Chúng tôi hoàn toàn sẵn sàng cho việc đón nhận các nhà đầu tư. Quay lại năm 2016, khi các đối tác đã thảo luận và đề xuất ý tưởng về trung tâm tài chính, có thể thấy cơ hội khi đó đã qua, nhưng cơ hội mới vẫn còn rộng mở. Trung tâm tài chính thực thụ không có nghĩa là một tòa nhà nhét chật cứng hàng trăm ngân hàng, mà nó hoạt động như một hệ thống mạng lưới của các tập đoàn tài chính lớn trên thế giới, giống như cách Dubai đã làm.

Nguồn lực tiền tệ là của họ. Họ sử dụng hệ thống trung tâm tài chính để luân chuyển dòng tiền, và từ dòng chảy đó, quốc gia có thể giữ lại một phần để phục vụ cho nhu cầu phát triển trong nước. Được kết nối vào hệ thống này chính là thành công mang tính sống còn, giống như huyết mạch của cơ thể, nếu máu ngừng chảy, nền kinh tế chắc chắn sẽ kiệt sức.

Đối với các khu phi thuế quan, không ít người e ngại về việc mất nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ kinh tế vĩ mô, chính các trung tâm thương mại và khu phi thuế quan mới là đòn bẩy để tạo ra dòng tiền lớn và nguồn thu thuế bền vững cho quốc gia. Các quốc gia lân cận như Thái Lan, Singapore, Indonesia hay Hàn Quốc đều đã tận dụng rất tốt mô hình này. Việt Nam là quốc gia duy nhất trong khu vực chưa có, và đây là lúc chúng ta phải quyết tâm triển khai.

Tôi tin tưởng rằng, khi xây dựng được hành lang pháp lý minh bạch, cởi mở và phù hợp với thông lệ quốc tế, các nhà đầu tư lớn sẽ rót vốn. Khi đó, dòng tiền lưu chuyển qua các khu phi thuế quan sẽ trở thành nguồn lực quan trọng để thúc đẩy và nuôi dưỡng nền kinh tế.

Thượng tôn pháp luật, kinh doanh bằng cái tâm và sự tử tế

- Ngành Công Thương mạnh trong đó có một phần không nhỏ là nhờ doanh nghiệp mạnh. Là người đi trước, ông có thông điệp hay lời nhắn nhủ gì tới cộng đồng doanh nghiệp và thế hệ doanh nhân trẻ nhân cột mốc lịch sử 75 năm này, để chúng ta cùng nhau viết tiếp chương mới cho sự phát triển của đất nước?

Ông Johnathan Hạnh Nguyễn: Nếu nhìn vào các nền kinh tế tiên tiến như Mỹ, châu Âu, Hàn Quốc hay Úc, chúng ta thấy điểm chung là họ đặc biệt chú trọng đến con người và việc thực thi pháp luật. Tại các quốc gia này, pháp luật là hành lang pháp lý để doanh nghiệp vươn lên, chứ không phải là rào cản kìm hãm. Việc coi luật pháp là cản trở là một tư duy tai hại. Luật pháp cần được thiết kế để tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp phát triển một cách chính danh.

Bài học từ những năm qua cho thấy, những doanh nghiệp làm ăn đúng pháp luật luôn phát triển bền vững và an tâm. Ngược lại, những ai cố tình vi phạm hoặc tìm kiếm kẽ hở sẽ gây tổn thất lớn cho tài sản nhà nước và làm suy giảm niềm tin của người dân.  Khát vọng của tôi là hướng tới một Việt Nam bền vững, nơi những doanh nghiệp làm ăn chân chính và thượng tôn pháp luật được tôn vinh.

Nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống ngành Công Thương, tôi xin gửi lời chúc tốt đẹp nhất đến toàn thể cán bộ, lãnh đạo và những người đang cống hiến cho ngành. Đối với cộng đồng doanh nghiệp và thế hệ doanh nhân trẻ, thông điệp của tôi rất giản dị: Hãy thượng tôn pháp luật, kinh doanh bằng cái tâm và sự tử tế. Đó chính là nền tảng vững chắc nhất để chúng ta cùng nhau viết tiếp chương mới, đưa nền kinh tế Việt Nam vươn xa trên bản đồ thế giới. 

- Trân trọng cảm ơn những chia sẻ của ông!

Chủ tịch Johnathan Hạnh Nguyễn chọn trở về quê hương vào đúng thời kỳ đất nước còn nhiều gian khó nhất (1985), đến nay, người đàn ông ấy vẫn đang miệt mài với những bản kế hoạch hàng tỷ USD về trung tâm tài chính và khu phi thuế quan.

Ở tuổi 75, khát vọng của vị "thuyền trưởng" IPPG không còn dừng lại ở việc làm giàu cho doanh nghiệp, mà là khát vọng "dọn ổ đón đại bàng", khơi thông những dòng vốn toàn cầu để nuôi dưỡng nền kinh tế. Thông điệp "Thượng tôn pháp luật, kinh doanh bằng cái tâm và sự tử tế" có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với thế hệ doanh nhân trẻ trên hành trình đưa Việt Nam vươn ra biển lớn.