Bốn thập kỷ gắn bó: Dấu ấn của một mối quan hệ bền bỉ
Trong bối cảnh an ninh năng lượng toàn cầu chịu sức ép ngày càng lớn từ các biến động địa chính trị và xu thế chuyển dịch năng lượng đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi thế giới, việc đẩy mạnh hợp tác quốc tế đã trở thành yêu cầu khách quan, bức thiết. Đối với Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đang khẳng định vai trò đầu tàu thông qua việc thúc đẩy mạnh mẽ các mối quan hệ hợp tác chiến lược trong lĩnh vực dầu khí, năng lượng. Trong đó, sự gắn kết với các doanh nghiệp năng lượng Ấn Độ tiếp tục là một dấu ấn quan trọng, vừa mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực và góp phần củng cố nền tảng an ninh năng lượng của đất nước.
Quan hệ hợp tác dầu khí giữa Việt Nam và Ấn Độ được hình thành từ rất sớm, gắn liền với sự hiện diện của ONGC Videsh Limited (OVL), công ty con của Tập đoàn ONGC (Oil and Natural Gas Corporation) Ấn Độ tại Việt Nam từ cuối những năm 1980. Trải qua gần bốn thập kỷ, mối quan hệ này không ngừng được vun đắp, củng cố và đã trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của hợp tác kinh tế hiệu quả, bền vững giữa hai quốc gia.
Minh chứng rõ nét nhất cho chiều sâu của sự gắn bó đó chính là dự án khai thác khí tại Lô 06.1, bể Nam Côn Sơn, cách bờ biển Việt Nam khoảng 370 km. Đây là lô khí có sự góp mặt của ba bên gồm Petrovietnam với 20% cổ phần, ONGC Videsh với 45% và Rosneft Việt Nam B.V. với 35%. Các mỏ Lan Tây, Lan Đỏ và mới đây là Phong Lan Dại đã liên tục cung cấp dòng khí ổn định cho nền kinh tế quốc gia, phục vụ phát điện và các ngành công nghiệp trọng điểm.
Giàn khai thác mỏ Lan Tây, lô 06-1, thềm lục địa Việt Nam.
Tiếp nối thành công của Lô 06.1, hai bên đã chủ động mở rộng phạm vi hợp tác sang các lô dầu khí mới. Trong đó, ONGC Videsh Limited đã ký Thỏa thuận sơ bộ (Heads of Agreement) với Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) về hợp tác thăm dò tại các lô 102/10 và 106/10 của PVEP, cùng lô 128 của ONGC Videsh ngoài khơi Việt Nam. Những bước đi này không chỉ nhằm gia tăng trữ lượng dầu khí khai thác được, mà còn thể hiện quyết tâm duy trì và mở rộng hiện diện lâu dài của doanh nghiệp Ấn Độ tại một trong những khu vực giàu tiềm năng năng lượng bậc nhất của châu Á. Đáng chú ý, các cuộc trao đổi cấp cao giữa lãnh đạo Petrovietnam và các tập đoàn năng lượng Ấn Độ liên tục được duy trì, qua đó tái khẳng định sự tin cậy chiến lược và tầm nhìn phát triển chung trong lĩnh vực dầu khí, năng lượng.
Mở rộng liên kết, hoàn thiện chuỗi giá trị năng lượng
Hợp tác Việt Nam và Ấn Độ trong lĩnh vực năng lượng không chỉ dừng lại ở khâu thượng nguồn. Tại lĩnh vực lọc hóa dầu, sự gắn kết giữa Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) và Tập đoàn Indian Oil Corporation (IOC), một trong những tập đoàn dầu khí lớn nhất Ấn Độ, đang mở ra nhiều triển vọng đáng kể. Hai bên đã ký Biên bản ghi nhớ về Nghiên cứu và Đào tạo, tập trung vào nâng cấp, mở rộng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các sản phẩm lọc hóa dầu mới đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Việc lựa chọn Indian Oil Corporation làm đối tác có ý nghĩa chiến lược nhiều mặt. IOC là tập đoàn có kinh nghiệm vận hành quy mô lớn, sở hữu nhiều nhà máy lọc dầu công suất cao và mạng lưới phân phối nội địa đồ sộ tại Ấn Độ. Sự đồng hành của IOC sẽ giúp BSR tiếp cận công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực hóa dầu, tối ưu hóa cấu hình sản phẩm và nâng cao hiệu quả vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, công trình mang ý nghĩa biểu tượng của ngành lọc hóa dầu Việt Nam.
Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ về Nghiên cứu và Đào tạo giữa BSR và IOC.
Không dừng lại ở đó, hợp tác giữa Petrovietnam và các đối tác Ấn Độ đang lan tỏa sang lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật. Các đơn vị thành viên của Tập đoàn từng bước khẳng định năng lực thông qua việc tham gia chế tạo, cung cấp cấu kiện cho các dự án năng lượng của Ấn Độ. Đây không chỉ là bước tiến về mặt công nghệ, mà còn là minh chứng cho khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu của ngành công nghiệp năng lượng Việt Nam, một mục tiêu chiến lược được Petrovietnam theo đuổi nhất quán trong nhiều năm qua.
Bên cạnh các đối tác truyền thống, Petrovietnam cũng tích cực tìm kiếm và mở rộng hợp tác với nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn khác của Ấn Độ. Các cuộc làm việc với những đối tác như Tập đoàn Essar và một số doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ đã góp phần mở ra hướng đi mới, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng năng lượng, công nghệ lọc hóa dầu, chuyển đổi số và chuyển dịch năng lượng xanh. Đáng chú ý, Petrovietnam và Tập đoàn Indian Oil Corporation Limited (IOCL) đã có buổi làm việc nhằm trao đổi kinh nghiệm triển khai chuyển đổi số, một lĩnh vực ngày càng quan trọng đối với mọi tập đoàn năng lượng quy mô lớn trong kỷ nguyên kinh tế số.
Hợp tác doanh nghiệp gắn liền với vị thế quốc gia
Có thể khẳng định, hợp tác giữa Petrovietnam và các doanh nghiệp Ấn Độ không đơn thuần là tổng hợp của những thỏa thuận thương mại. Đây còn là cầu nối quan trọng góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ giữa hai quốc gia. Trên nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống được hai bên dày công vun đắp qua nhiều thập kỷ, Việt Nam và Ấn Độ đã chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2016. Khuôn khổ này tạo điều kiện thuận lợi để các lĩnh vực hợp tác cụ thể, trong đó có năng lượng, được triển khai một cách có hệ thống, lâu dài và mang lại lợi ích thực chất cho cả hai bên.
Trong bức tranh chung đó, lĩnh vực năng lượng, đặc biệt là dầu khí, luôn giữ vai trò then chốt. Việc các doanh nghiệp Ấn Độ duy trì hoạt động ổn định tại Việt Nam, kể cả trong những giai đoạn khu vực có nhiều biến động phức tạp, đã thể hiện niềm tin mạnh mẽ vào môi trường đầu tư cũng như tiềm năng phát triển của ngành năng lượng nước ta. Sự hiện diện này góp phần củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng năng lượng khu vực, đồng thời đóng góp tích cực vào mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, một trụ cột không thể thay thế của an ninh kinh tế.
Toàn cảnh buổi làm việc giữa Petrovietnam và Tập đoàn Indian Oil Corporation Limited (IOCL) của Ấn Độ để trao đổi kinh nghiệm triển khai chuyển đổi số.
Thực tế cho thấy, các đối tác Ấn Độ luôn nằm trong nhóm những nhà đầu tư bền bỉ và có tầm nhìn dài hạn nhất tại các dự án dầu khí của Việt Nam. Sự lựa chọn này không chỉ xuất phát từ yếu tố địa kinh tế mà còn thể hiện một cam kết chính trị, ngoại giao có chiều sâu giữa hai nước. Chính vì vậy, mỗi bước tiến của Petrovietnam và các doanh nghiệp Ấn Độ đồng thời cũng là một bước tiến của quan hệ song phương Việt Nam, Ấn Độ.
Trong bối cảnh thế giới đang đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch và phát thải thấp, hợp tác giữa Petrovietnam và các doanh nghiệp Ấn Độ được kỳ vọng sẽ tiếp tục được mở rộng sang những lĩnh vực mới đầy tiềm năng. Trong đó, khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), hydrogen xanh, năng lượng tái tạo và các công nghệ giảm phát thải khí nhà kính sẽ là những trọng tâm hợp tác mang tính chiến lược.
Ấn Độ là quốc gia có thị trường năng lượng tăng trưởng nhanh hàng đầu thế giới và đang đẩy mạnh đầu tư vào các giải pháp giảm phát thải, hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2070. Trong khi đó, Việt Nam đã cam kết mạnh mẽ tại Hội nghị COP26 về việc đưa phát thải ròng về 0 vào năm 2050. Hai mục tiêu này, dù khác nhau về thời điểm, đều mở ra không gian rộng lớn cho các hợp tác chuyển đổi năng lượng. Petrovietnam, với năng lực kỹ thuật được tích lũy qua nhiều thập kỷ và hệ sinh thái doanh nghiệp đa lĩnh vực, hoàn toàn có cơ sở để cùng các đối tác Ấn Độ kiến tạo những mô hình hợp tác mới như sản xuất hydrogen xanh, phát triển điện gió ngoài khơi và xây dựng hạ tầng nhập khẩu LNG.
Với nền tảng đã được kiểm chứng qua thời gian cùng sự đồng thuận ở cả cấp Chính phủ và doanh nghiệp, hai bên hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng vào một giai đoạn phát triển mới, nơi hợp tác không chỉ dừng lại ở khai thác tài nguyên, mà còn hướng tới kiến tạo giá trị bền vững và lâu dài. Trong tiến trình đó, Petrovietnam đang từng bước hiện thực hóa vai trò "đầu tàu" trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời chứng minh năng lực cạnh tranh và uy tín thương hiệu trên thị trường năng lượng quốc tế.
Có thể khẳng định, sự đồng hành của các đối tác Ấn Độ trong hành trình phát triển của Petrovietnam và ngành năng lượng Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, kỹ thuật, mà còn là minh chứng sinh động cho sức mạnh của hợp tác quốc tế trong thời đại mới.