Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng vừa ký Quyết định số 438/QĐ-TTg ngày 16/3/2026 phê duyệt Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050.
Phát triển điện hạt nhân và ứng dụng bức xạ trong nhiều lĩnh vực kinh tế
Chiến lược đặt mục tiêu phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử bảo đảm an toàn, an ninh, phục vụ hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng đời sống người dân, bảo vệ môi trường và tăng cường an ninh năng lượng quốc gia. Đồng thời, góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Phối cảnh dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Ảnh tư liệu
Theo Chiến lược, Việt Nam sẽ từng bước đưa vào vận hành các nhà máy điện hạt nhân an toàn, hiệu quả nhằm phục vụ quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Cùng với đó, mở rộng ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong các ngành kinh tế - kỹ thuật, đồng thời hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản lý nhà nước và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.
Về phát triển điện hạt nhân, Chiến lược phấn đấu đến năm 2035, hoàn thành xây dựng và đưa vào vận hành an toàn 2 nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2. Chiến lược cũng đặt mục tiêu nâng tỷ lệ tham gia của doanh nghiệp trong nước đạt khoảng 30% tổng mức đầu tư các hạng mục xây dựng và lắp đặt phụ trợ của dự án điện hạt nhân. Đồng thời, phấn đấu triển khai ít nhất một dự án nhà máy điện hạt nhân sử dụng công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ.
Song song đó, Việt Nam sẽ hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển điện hạt nhân và từng bước xây dựng lộ trình triển khai các dự án điện hạt nhân tiếp theo theo hướng an toàn, bền vững và hiệu quả.
Đối với lĩnh vực ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ, Chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2035 nâng cao quy mô và hiệu quả kinh tế của các ứng dụng này trong nhiều ngành, với tốc độ tăng trưởng trung bình từ 10 – 15% mỗi năm.
Trong lĩnh vực y tế, hệ thống y học bức xạ của Việt Nam phấn đấu đạt trình độ tiên tiến trong khu vực ASEAN. Mục tiêu đặt ra là đạt 20 máy CT/triệu dân, 10 máy MRI/triệu dân, 1 máy xạ hình/triệu dân và từ 1- 2 máy xạ trị gia tốc/triệu dân, đồng thời đạt tỷ lệ 100% X-quang số.
Bên cạnh đó, Việt Nam sẽ đẩy mạnh nghiên cứu, sản xuất và ứng dụng các thuốc phóng xạ, đồng vị phục vụ chẩn đoán và điều trị bệnh, cũng như phát triển các công nghệ bức xạ tiên tiến trong quản lý chất lượng công trình, tối ưu hóa quy trình công nghiệp và xử lý vật liệu.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ bức xạ và kỹ thuật hạt nhân sẽ được ứng dụng trong chọn tạo giống cây trồng, bảo vệ thực vật, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và bảo quản nông sản nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm.
Chiến lược cũng đặt trọng tâm phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân, bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn và an ninh hạt nhân. Đến năm 2035, Việt Nam dự kiến hình thành hai phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về công nghệ điện hạt nhân và công nghệ đất hiếm, urani, titan; xây dựng từ 3 – 5 phòng thí nghiệm tiên tiến và phát triển 4 – 5 nhóm nghiên cứu có khả năng làm chủ một số công nghệ hạt nhân hỗ trợ các dự án điện hạt nhân. Cùng với đó, đầu tư phát triển từ 3 – 5 cơ sở đào tạo đại học về điện hạt nhân đạt trình độ tiên tiến, ngang tầm quốc tế nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực cho lĩnh vực này.
Điện hạt nhân dự kiến chiếm 6 - 8% tổng sản lượng điện quốc gia
Theo Chiến lược, đến năm 2050, năng lượng nguyên tử sẽ trở thành một ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, đóng góp tích cực cho an ninh năng lượng, kinh tế xanh và phát triển bền vững của đất nước.
Dự kiến, điện hạt nhân sẽ chiếm khoảng 6 - 8% tổng sản lượng điện quốc gia, với việc bổ sung thêm khoảng 4 lò phản ứng hạt nhân công suất lớn và từ 10 - 15 lò phản ứng mô-đun nhỏ.
Việt Nam cũng đặt mục tiêu cơ bản làm chủ công nghệ hạt nhân, phát triển các doanh nghiệp có năng lực thiết kế, xây lắp và chế tạo thiết bị phục vụ ngành điện hạt nhân, đồng thời hướng tới trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ hạt nhân của khu vực Đông Nam Á.
Mục tiêu của Chiến lược là phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử an toàn, hiệu quả, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, góp phần đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Đồng thời, từng bước đưa vào vận hành các nhà máy điện hạt nhân, mở rộng ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ, hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản lý và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.