Ngày 25/7, Đồn Biên phòng Hướng Phùng cho biết, thông qua công tác nắm tình hình và trao đổi thông tin với lực lượng chức năng, đơn vị đã tiếp nhận, xác minh nguồn tin về các phần mộ của bộ đội Việt Nam hy sinh trên đất nước bạn Lào.
Trước đó, thực hiện Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027) và 64 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Lào (5/9/1962 - 5/9/2026), Đồn Biên phòng Hướng Phùng đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân trên địa bàn cung cấp thông tin về vị trí, phần mộ liệt sĩ hy sinh trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc.
Đồn Biên phòng Hướng Phùng trao đổi tình hình và tiếp nhận thông tin về phần mộ liệt sĩ tại mốc 597.
Ngày 21/7/2026, tại khu vực cột mốc 597, trong quá trình trao đổi tình hình với chính quyền Cụm bản Mày, huyện Sê Pôn, tỉnh Savannakhet (Lào), Đồn Biên phòng Hướng Phùng tiếp nhận thông tin do ông Hồ Văn Vang (sinh năm 1943) và con trai là ông Hồ Văn Sinh ở Cụm bản Mày cung cấp. Theo đó, trên diện tích đất rẫy trồng lúa của gia đình hiện còn 1 phần mộ liệt sĩ của bộ đội chủ lực Việt Nam hy sinh trong giai đoạn 1971 - 1972 và 1 vị trí nghi là mộ tập thể (trước đây là hầm trú ẩn chữ A) của bộ đội Trường Sơn (Đoàn 559) bị máy bay Mỹ oanh tạc nhưng đến nay chưa được quy tập.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, đơn vị đã hướng dẫn ông Hồ Văn Sinh quay video, chụp ảnh hiện trường, xác định vị trí, tọa độ các địa điểm nêu trên; đồng thời đề nghị gia đình tiếp tục cung cấp các thông tin liên quan để làm cơ sở báo cáo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh.
Theo lời kể của ông Hồ Văn Vang, trước đây khu vực này có 8 ngôi mộ liệt sĩ. Khoảng năm 2009, ông trực tiếp dẫn Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ đến tìm kiếm và quy tập được 7 hài cốt liệt sĩ có danh tính. Tuy nhiên, do thời điểm đó gia đình đang canh tác lúa nương và chịu ảnh hưởng của phong tục, tập quán địa phương nên ông không thông báo về phần mộ còn lại nằm trong khu vực đất sản xuất của gia đình. Vì vậy, phần mộ này vẫn còn nguyên tại hiện trường đến nay, ước tính nằm ở độ sâu khoảng 1 mét.
Các di vật Ông Hồ Văn Vang đã lưu giữ và trao lại cho Đồn Biên phòng Hướng Phùng bảo quản.
Đối với vị trí nghi là mộ tập thể trên sườn đồi, ông Vang cho biết, cách khu vực 8 ngôi mộ ban đầu khoảng 80 mét là hầm trú ẩn chữ A của khoảng 3 đến 5 cán bộ, chiến sĩ bộ đội Trường Sơn (Đoàn 559) trong giai đoạn 1971 - 1972. Trong thời gian đóng quân, các cán bộ, chiến sĩ thường xuyên giúp gia đình ông sản xuất lúa. Sau khi hầm bị máy bay Mỹ oanh tạc làm sập, ông đến kiểm tra tại cửa hầm, thu được 1 khẩu súng CKC, 1 bi đông đựng nước và 1 nắp vung xoong nhôm, nhưng không phát hiện người còn sống.
Gia đình ông Vang vẫn lưu giữ 1 bi đông đựng nước, 1 nắp vung xoong nhôm có khắc nhiều họa tiết cùng 1 tấm bia khắc tên của 7 liệt sĩ đã được quy tập trước đây. Riêng khẩu súng CKC đã được ông giao nộp cho chính quyền địa phương từ năm 2008. Bản thân ông cũng đã được Chính phủ Việt Nam giải quyết chế độ đối với người Việt Nam có công tham gia kháng chiến theo Nghị định số 102/2018/NĐ-CP. Với mong muốn các liệt sĩ sớm được tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính và trở về quê hương, gia đình đã chủ động cung cấp toàn bộ thông tin cho Đồn Biên phòng Hướng Phùng.
Hiện Đồn Biên phòng Hướng Phùng đang tiếp tục thu thập, xác minh các nguồn tin liên quan; đồng thời báo cáo, đề xuất Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh trao đổi với các cơ quan, đơn vị có chức năng về tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ để tổ chức khảo sát, xác minh thực địa, xây dựng phương án tìm kiếm, cất bốc và quy tập đối với phần mộ liệt sĩ và vị trí nghi là mộ tập thể nêu trên.