Cần cơ chế phù hợp để phát triển outlet
Thương mại hiện đại và du lịch mua sắm đang làm thay đổi cấu trúc bán lẻ tại nhiều thị trường. Tại nhiều quốc gia, Trung tâm Outlet đã trở thành một phần của hệ sinh thái thương mại, dịch vụ và du lịch. Mô hình này góp phần thu hút đầu tư, mở rộng kênh tiêu thụ hàng hóa và gia tăng chi tiêu của du khách.
TP. Hồ Chí Minh có nhiều điều kiện để nghiên cứu mô hình Trung tâm Outlet theo hướng hiện đại. Thành phố có quy mô thị trường lớn, sức mua cao, hệ thống doanh nghiệp đa dạng, cùng hạ tầng giao thông và logistics ngày càng hoàn thiện. Tuy nhiên, đến nay Thành phố chưa hình thành Trung tâm Outlet quy mô lớn, có khả năng kết nối thương mại với du lịch.
Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, Thành phố có quy mô thị trường và doanh nghiệp lớn, tạo điều kiện để hình thành các trung tâm mua sắm hiện đại.
Một trong những đặc trưng của mô hình outlet là hàng hóa thương hiệu chính hãng được bán với mức giá thấp hơn giá thông thường, mức giảm giá có thể khoảng 30-70%, tùy loại hàng hóa và chính sách của thương hiệu.
TP. Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế phát triển Trung tâm Outlet, song cần cơ chế phù hợp, quy hoạch quỹ đất và kết nối du lịch để tạo động lực tăng trưởng mới.
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết TP. Hồ Chí Minh có nhiều điều kiện để nghiên cứu phát triển mô hình Trung tâm Outlet. Thành phố là đầu tàu về kinh tế, thương mại, dịch vụ và có lượng lớn khách du lịch trong nước, quốc tế.
Giai đoạn 2015-2025, ngành bán lẻ Việt Nam tăng trưởng trung bình khoảng 8-10%. Sự phát triển của tầng lớp trung lưu, cùng nhóm khách hàng quan tâm đến thương hiệu nhưng nhạy cảm về giá, tạo thêm dư địa cho các mô hình bán lẻ có mức giá cạnh tranh.
Năm 2025, Việt Nam đón khoảng 21,2 triệu khách quốc tế và 135,5 triệu lượt khách nội địa. Riêng TP. Hồ Chí Minh đón khoảng 8,5 triệu lượt khách quốc tế và 45 triệu lượt khách nội địa. Theo các chuyên gia, mức chi tiêu bình quân của du khách tại Việt Nam vẫn còn khoảng cách so với một số thị trường trong khu vực.
Trên thế giới, Outlet Centers và Outlet Villages đã trở thành những điểm đến mua sắm gắn với du lịch. Mô hình này tạo thêm kênh tiêu thụ hàng hóa, thu hút khách và góp phần gia tăng thời gian, mức chi tiêu.
Tại Việt Nam, outlet đã xuất hiện nhưng chủ yếu ở quy mô nhỏ lẻ. Việc thiếu định hướng, quy hoạch rõ ràng và nhận thức chưa đầy đủ về hàng outlet là những vấn đề cần được xem xét. Do đó, TP. Hồ Chí Minh cần nghiên cứu đồng bộ từ quy hoạch, đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư đến quản lý hàng hóa.
Để mô hình outlet hình thành và phát triển tại TP. Hồ Chí Minh, cần nghiên cứu cơ chế thí điểm phù hợp, cùng hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch. Đây là điều kiện quan trọng để thu hút đầu tư và bảo đảm mô hình hoạt động đúng bản chất.
Kinh nghiệm phát triển các Outlet Village trên thế giới cho thấy những dự án quy mô lớn cần nguồn vốn đầu tư cao, quỹ đất rộng và hạ tầng giao thông thuận lợi. Với TP. Hồ Chí Minh, các định hướng được đề cập trong Đề án “Phát triển các mô hình outlet và cửa hàng miễn thuế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” Bộ Công Thương đang trình Thủ tướng Chính phủ.
Khách hàng chọn lựa phụ kiện mắt kính tại Sasco Duty Free.
Cụ thể, ưu tiên quỹ đất phù hợp: Thành phố cần rà soát, xác định các vị trí có tiềm năng, trong đó có khu vực dọc cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, có khả năng kết nối với Sân bay quốc tế Long Thành và thị trường nội địa.
Nghiên cứu thủ tục đầu tư: Việc chấp thuận nhà đầu tư cần được nghiên cứu theo quy định của Luật Đầu tư, đồng thời xem xét các cơ chế phù hợp để rút ngắn thủ tục, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và giao đất.
Lựa chọn nhà đầu tư có năng lực: Theo đề xuất được nêu, nhà đầu tư thí điểm cần có quyền phân phối chính thức tối thiểu 50 thương hiệu quốc tế tại Việt Nam, có trên 5 năm kinh nghiệm vận hành bán lẻ hoặc cửa hàng miễn thuế, có năng lực tài chính và cam kết tỷ lệ lấp đầy tối thiểu 85% trong năm đầu.
Ưu tiên hàng Việt: Nhà đầu tư được đề xuất dành tối thiểu 30% diện tích cho hàng Việt Nam chất lượng cao, qua đó mở thêm kênh tiêu thụ cho thương hiệu Việt và sản phẩm OCOP.
Ông Trần Hữu Linh cũng đề xuất xây dựng hành lang pháp lý cho hàng hóa outlet. Trong đó, cần chuẩn hóa tiêu chuẩn hàng hóa, kiểm soát giá, chống gian lận và nghiên cứu cơ chế chuyển luồng hàng tồn kho từ hệ thống bán lẻ truyền thống sang outlet.
TP. Hồ Chí Minh cũng đã đề xuất quy định về mô hình outlet trong Dự thảo Luật Phát triển đô thị. Đây là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu cơ chế thu hút đầu tư và phát triển mô hình khi các quy định liên quan được cấp có thẩm quyền thông qua.
Outlet gắn với du lịch và hệ sinh thái dịch vụ
Tác động của mô hình outlet được kỳ vọng không dừng ở hoạt động bán lẻ. Trung tâm Outlet có thể kéo theo logistics, kho bãi, vận tải, lưu trú, ăn uống và các dịch vụ phụ trợ. Theo đánh giá tác động của Đề án do Bộ Công Thương chủ trì xây dựng, mô hình số nhân kinh tế được sử dụng để xem xét tác động trực tiếp, gián tiếp và lan tỏa.
Với mục tiêu nâng mức chi tiêu bình quân của khách quốc tế lên khoảng 1.600-2.100 USD/người, kịch bản hệ số nhân kinh tế 1,5-2,0 lần được sử dụng để đánh giá tác động. Theo tính toán được nêu, mức chi tiêu trực tiếp tăng thêm khoảng 579.000 tỷ đồng trên toàn quốc có thể tạo tác động lan tỏa từ hơn 868.000 tỷ đồng đến trên 1,1 triệu tỷ đồng giá trị gia tăng.
Các trung tâm outlet quy mô lớn cũng có thể tạo thêm việc làm trong bán hàng, quản lý, logistics, an ninh và dịch vụ. Khi kết hợp với nhà hàng, cà phê, giải trí, sự kiện và không gian trải nghiệm, outlet có thể trở thành một sản phẩm du lịch mua sắm.
TP. Hồ Chí Minh cần phát triển Trung tâm Outlet gắn với du lịch và hệ sinh thái dịch vụ.
TS. Nguyễn Phương Nam, Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, đề xuất mô hình Smart Outlet Hub - Trung tâm Outlet thông minh. Mô hình này tích hợp thương mại, du lịch, logistics và công nghệ số. Đồng thời, kiến nghị nghiên cứu cơ chế Sandbox để thí điểm một số chính sách đặc thù liên quan đến đầu tư, thuế, hoàn thuế giá trị gia tăng, cửa hàng miễn thuế nội đô và quản trị số.
Theo lộ trình được đề xuất, giai đoạn 2026-2027 tập trung hoàn thiện quy hoạch, nghiên cứu khả thi và cơ chế Sandbox. Năm 2028, có thể thí điểm 1-2 Trung tâm Outlet tại vị trí có kết nối thuận lợi với sân bay, cảng biển. Năm 2029, đánh giá hiệu quả và đến năm 2030 xem xét mở rộng mạng lưới, thu hút nhà vận hành quốc tế.
Đồng quan điểm, TS. Trần Thanh Phong, Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh, cho rằng nghiên cứu Trung tâm Outlet cần đặt trong tổng thể chiến lược thương mại, dịch vụ và du lịch của Thành phố. Mô hình cũng cần phù hợp với Chiến lược phát triển thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, được phê duyệt tại Quyết định số 2326/QĐ-TTg ngày 21/10/2025.
Theo TS. Trần Thanh Phong, Nhà nước cần tập trung xây dựng chính sách, quy hoạch và đầu tư hạ tầng. Doanh nghiệp chủ động đầu tư, quản lý và vận hành theo cơ chế thị trường. Việc phát triển outlet cần gắn với nâng năng lực cạnh tranh của thương mại, du lịch, hoàn thuế, miễn thuế và logistics.
TS. Trần Thanh Phong cũng đề xuất thí điểm tại khu vực có lợi thế về giao thông và quỹ đất, sau đó đánh giá để nhân rộng. Các cơ quan Trung ương, TP. Hồ Chí Minh, ngành du lịch và cộng đồng doanh nghiệp cần phối hợp trong quá trình này.
Kết hợp outlet với miễn thuế, hoàn thuế
Từ góc nhìn nhà đầu tư, bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng Giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG), kiến nghị TP. Hồ Chí Minh tập trung tháo gỡ hai vấn đề với mô hình premium outlet là hành lang pháp lý và cơ chế hoàn thuế tại chỗ.
Khách quốc tế mua sắm tại Sasco Duty Free, sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất.
Theo đề xuất, giai đoạn 2026-2027, cần hoàn thiện báo cáo nghiên cứu của Sở Công Thương, xây dựng khung cơ chế chính sách về Trung tâm Outlet, cửa hàng miễn thuế đô thị và hoàn thuế giá trị gia tăng; đồng thời công bố 2-3 vị trí ưu tiên và lựa chọn nhà đầu tư.
Giai đoạn 2027-2029, đề xuất khởi công và vận hành giai đoạn 1 Trung tâm Outlet chuẩn quốc tế đầu tiên, quy mô 150-200 thương hiệu, tích hợp hoàn thuế, khu miễn thuế, khách sạn, ẩm thực và giải trí. Cùng với đó là triển khai hoàn thuế điện tử và tổ chức lễ hội mua sắm quốc tế thường niên.
Đến năm 2030, đề xuất hướng tới hệ sinh thái Outlet - Duty Free - VAT Refund - Shopping Tourism, kết nối Long Thành - Tân Sơn Nhất - trung tâm Thành phố.
Theo các chuyên gia, TP. Hồ Chí Minh cần sớm rà soát, bảo lưu quỹ đất phù hợp, ưu tiên khu vực cửa ngõ phía Đông, kết nối với Sân bay Long Thành. Thành phố cũng cần nghiên cứu cơ chế phù hợp về đất đai, thuế và thủ tục hành chính để thu hút nhà đầu tư có kinh nghiệm.
Liên kết du lịch cũng cần được đẩy mạnh. Các sở, ngành có thể phối hợp với doanh nghiệp lữ hành, hàng không để xây dựng tour mua sắm và nghiên cứu các tuyến xe kết nối trung tâm Thành phố, sân bay với các trung tâm outlet.
TP. Hồ Chí Minh có lợi thế về quy mô thị trường, sức mua, logistics và lượng khách du lịch. Vấn đề đặt ra là lựa chọn mô hình phù hợp, hoàn thiện cơ chế chính sách và xác định lộ trình triển khai.
Nếu được quy hoạch và triển khai đồng bộ, Trung tâm Outlet có thể mở thêm không gian cho bán lẻ hiện đại, hỗ trợ tiêu thụ hàng hóa và gia tăng chi tiêu của du khách. Đây có thể là một hướng để Thành phố tìm kiếm động lực tăng trưởng mới cho thương mại, dịch vụ và du lịch trong giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.