Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý, khai thác khoáng sản
Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, đại diện Sở Công Thương TP. Hải Phòng, Hà Nội, Hưng Yên cùng các cơ quan quản lý, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực địa chất và khoáng sản.
Luật Địa chất và khoáng sản với mục tiêu, nhiệm vụ và chiến lược cốt lõi là “Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các địa phương đi kèm với cơ chế thanh tra, kiểm tra giám sát chặt chẽ để chống thất thoát, tham nhũng và bảo vệ môi trường”.
Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Trần Phương, Phó Cục trưởng Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, Bộ Công Thương nhấn mạnh, Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024 được xây dựng trên cơ sở thể chế hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong đó, có mục tiêu, nhiệm vụ và chiến lược cốt lõi là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho các địa phương đi kèm với cơ chế thanh tra, kiểm tra, giám sát chặt chẽ để chống thất thoát, tham nhũng và bảo vệ môi trường.
Theo ông Trần Phương, hệ thống pháp luật về địa chất, khoáng sản đã trải qua nhiều lần điều chỉnh. Các nội dung sửa đổi tập trung vào đơn giản hóa, cắt giảm thủ tục hành chính, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giao địa phương giải quyết nhiều thủ tục hành chính. Qua đó, tạo thuận lợi cho hoạt động khai thác khoáng sản, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số theo các nghị quyết của Đảng và Nhà nước.
Ông Trần Phương, Phó Cục trưởng Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam phát biểu tại sự kiện.
Phó Cục trưởng Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam cũng cho biết: Bộ Công Thương đã rà soát, báo cáo Chính phủ và được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý đưa dự án Luật Địa chất và Khoáng sản (sửa đổi) vào chương trình lập pháp năm 2027. Dự kiến, dự án luật sẽ được trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ tư, theo định hướng xây dựng luật khung, tập trung quy định những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội.
Tại hội nghị, bà Phạm Thị Thanh, Phó Trưởng phòng Pháp chế và Kiểm tra, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, Bộ Công Thương đã phổ biến những điểm mới của Luật Địa chất và khoáng sản cùng các văn bản hướng dẫn thi hành.
Các đại biểu tham dự sự kiện.
Giải phóng nguồn lực đầu tư và đổi mới công nghệ
Theo bà Phạm Thị Thanh, từ ngày 15/9/2026, chức năng quản lý nhà nước về địa chất, khoáng sản được chuyển về Bộ Công Thương. Theo phân định thẩm quyền, Bộ Công Thương và Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam thực hiện nhiệm vụ quản lý thuộc thẩm quyền ở cấp Trung ương; Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện thẩm quyền cấp phép đối với khoáng sản nhóm II, III, IV và khoáng sản nhóm I phân tán, nhỏ lẻ. Sở Công Thương là cơ quan tham mưu quản lý nhà nước về địa chất, khoáng sản tại địa phương.
Bà Phạm Thị Thanh, Phó Trưởng phòng Pháp chế và Kiểm tra, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, Bộ Công Thương đã phổ biến những điểm mới của Luật Địa chất và khoáng sản cùng các văn bản hướng dẫn thi hành.
Ở cấp xã, chính quyền địa phương có trách nhiệm bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, quản lý khoáng sản tại các bãi chứa và thực hiện một số nhiệm vụ xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản theo quy định.
Một nội dung được doanh nghiệp quan tâm là bảo đảm tính liên tục trong giải quyết thủ tục khi chuyển giao chức năng quản lý. Bà Phạm Thị Thanh cho biết: Việc chuyển giao phải bảo đảm không làm phát sinh thêm thủ tục cho doanh nghiệp. Hồ sơ đang giải quyết được chuyển giao nguyên trạng, doanh nghiệp không phải nộp lại hồ sơ, không phát sinh chi phí hoặc bị tính lại thời hạn giải quyết. Các giấy phép đã cấp tiếp tục có hiệu lực đến hết thời hạn.
Lãnh đạo Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam (Bộ Công Thương) trao đổi, giải đáp các thắc mắc của địa phương và doanh nghiệp tại sự kiện.
Đối với hoạt động khai thác khoáng sản nhóm III phục vụ dự án đầu tư công, dự án PPP, dự án quan trọng quốc gia, dự án phát triển kinh tế - xã hội của địa phương được Chủ tịch UBND cấp tỉnh chấp thuận và công trình khẩn cấp về phòng, chống thiên tai, dự thảo quy định cơ chế cấp phép rút gọn, trong đó miễn một số thủ tục về chấp thuận chủ trương đầu tư và đánh giá tác động môi trường.
Đối với khoáng sản nhóm IV làm vật liệu san lấp, quy trình được đơn giản hóa theo hướng không phải cấp phép thăm dò. Tuy nhiên, tổ chức, cá nhân vẫn phải thực hiện khảo sát, lập phương án khai thác và xin cấp phép theo quy định.
Đây là những nội dung có ý nghĩa thiết thực đối với các địa phương có nhu cầu lớn về vật liệu san lấp, nhất là trong quá trình triển khai các dự án hạ tầng giao thông, khu công nghiệp và công trình xây dựng.
Đại diện doanh nghiệp trao đổi tại sự kiện.
Bên cạnh việc phổ biến các quy định hiện hành, hội nghị cũng giới thiệu những nhóm chính sách đề xuất sửa đổi Luật Địa chất và khoáng sản. Theo bà Phạm Thị Thanh, dự thảo luật sửa đổi định hướng tập trung vào ba trụ cột chính. Thứ nhất, hoàn thiện quy định về phân cấp, phân quyền và phân nhóm đối tượng quản lý tài nguyên địa chất, khoáng sản. Thứ hai, đổi mới cơ chế quản lý theo kết quả đầu ra, hiện đại hóa công tác quản trị mỏ. Thứ ba, phát triển công nghiệp khai khoáng theo chuỗi giá trị khép kín, từ điều tra cơ bản, thăm dò, khai thác, tuyển khoáng đến chế biến sâu và tiêu thụ sản phẩm.
Đại diện doanh nghiệp và các đơn vị liên quan tham gia sự kiện.
Dự thảo cũng đề xuất đổi mới phương pháp tính tiền cấp quyền khai thác, xác lập giấy phép theo ranh giới không gian mỏ, cải cách cơ chế ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường và đóng cửa mỏ; tăng cường kiểm soát xuất khẩu khoáng sản thô, bảo đảm an ninh nguồn cung.
Đối với doanh nghiệp, mục tiêu đặt ra là cắt giảm ít nhất 30% thời gian thực hiện thủ tục hành chính, tạo điều kiện chủ động kế hoạch khai thác, giải phóng nguồn lực đầu tư và đổi mới công nghệ.
Với TP. Hải Phòng, TP. Hà Nội và tỉnh Hưng Yên, việc hoàn thiện hành lang pháp lý, đẩy mạnh phân cấp gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết hài hòa bài toán nguồn cung vật liệu xây dựng và quản lý tài nguyên. Đặc biệt, đối với cát sông và đất san lấp, yêu cầu đặt ra không chỉ là đáp ứng nhu cầu vật liệu cho phát triển mà còn phải bảo đảm khai thác đúng quy hoạch, đúng giấy phép, kiểm soát sản lượng và nghĩa vụ tài chính.
Tại hội nghị, đại diện các cơ quan quản lý và doanh nghiệp đã trao đổi, phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các quy định mới về địa chất và khoáng sản, tập trung vào công tác cấp phép, quản lý hoạt động khai thác và thực hiện các thủ tục liên quan. Những ý kiến từ thực tiễn địa phương là cơ sở để cơ quan quản lý tiếp tục rà soát, hoàn thiện chính sách, hướng tới mục tiêu quản lý chặt chẽ tài nguyên nhưng đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển kinh tế - xã hội.