Khẩn trương lấy mẫu ADN trên toàn tỉnh
Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nghĩa Trung (xã Tư Nghĩa, Quảng Ngãi), những ngày giữa tháng 5, công tác khai quật và lấy mẫu sinh phẩm đối với các phần mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin được triển khai khẩn trương nhưng rất cẩn trọng.
Thiếu tướng Trần Minh Trọng - Phó Chính ủy Quân khu 5, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định hài cốt liệt sĩ Quân khu 5 trao đổi, chỉ đạo các lực lượng đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ. Ảnh: Bình Nguyên
Dưới thời tiết nắng nóng gay gắt, các cán bộ, chiến sĩ tham gia nhiệm vụ vẫn miệt mài thực hiện từng công đoạn: khai quật, lấy mẫu, vận chuyển, số hóa dữ liệu và xây dựng lại phần mộ. Với họ, mỗi lớp đất được mở ra không chỉ là quy trình chuyên môn, mà còn là hành trình tìm lại danh tính cho những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Để triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Ngãi đã thành lập nhiều tổ công tác chuyên trách như: tổ lấy mẫu, tổ vận chuyển, bàn giao, tổ số hóa thông tin, tổ khai quật và xây mộ.
Các lực lượng quân sự, y tế và địa phương phối hợp chặt chẽ nhằm bảo đảm việc lấy mẫu ADN diễn ra đúng quy trình, trang nghiêm và chính xác.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Đại tá Trịnh Công Sơn, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi cho biết, với vai trò cơ quan thường trực, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã xây dựng kế hoạch cụ thể, thành lập 5 tổ công tác gồm cán bộ lực lượng vũ trang và các bác sĩ của Sở Y tế để thực hiện lấy mẫu sinh phẩm trên toàn tỉnh.
Công tác khai quật và lấy mẫu sinh phẩm đối với các phần mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin được triển khai khẩn trương nhưng hết sức cẩn trọng. Ảnh: Bình Nguyên
Cùng với đó, đơn vị tổ chức tập huấn chuyên môn, phân công cán bộ phụ trách từng địa bàn nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng thực hiện. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cũng phối hợp tham mưu xây dựng chương trình hoạt động giai đoạn 2026 - 2030, kế hoạch triển khai chiến dịch và kế hoạch lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định thông tin để giám định ADN.
Theo thống kê, toàn tỉnh Quảng Ngãi hiện có 127 nghĩa trang liệt sĩ với 37.689 phần mộ, gồm 26 mộ tập thể. Trong đó, 16.758 mộ có đầy đủ thông tin, 5.134 mộ có một phần thông tin và 15.771 mộ chưa có thông tin.
Đến nay, các lực lượng chức năng đã lấy mẫu 2.115 mộ phục vụ giám định ADN; còn 13.656 mộ tiếp tục được thực hiện theo kế hoạch.
Nỗ lực thắp thêm hy vọng cho thân nhân liệt sĩ
Không chỉ triển khai trong tỉnh Quảng Ngãi, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ còn được thực hiện tại Lào và Campuchia thông qua hoạt động phối hợp, đối ngoại quốc phòng.
Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi đã xây dựng kế hoạch cụ thể, thành lập 5 tổ công tác gồm cán bộ lực lượng vũ trang và các bác sĩ của Sở Y tế để thực hiện lấy mẫu sinh phẩm trên toàn tỉnh. Ảnh: Bình Nguyên
Kết quả, tại Lào đã khảo sát 230 nguồn tin, quy tập được 10 hài cốt liệt sĩ; tại Campuchia khảo sát 160 nguồn tin, quy tập được 6 hài cốt liệt sĩ. Các hài cốt sau quy tập được quản lý, bảo quản và thờ cúng trang nghiêm theo đúng quy định. Trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi, lực lượng chức năng cũng đã tổ chức 3 đợt tìm kiếm tại Đăk Cấm, Ya Ly và Ba Gia nhưng chưa có kết quả.
Theo ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ngãi, khó khăn lớn hiện nay là nhiều hồ sơ, dữ liệu về liệt sĩ qua thời gian đã thiếu hụt, chưa đồng bộ, nhiều nhân chứng không còn. Bên cạnh đó, hài cốt đã trải qua thời gian dài dưới lòng đất nên chất lượng mẫu sinh phẩm ở nhiều trường hợp không còn bảo đảm, ảnh hưởng đến quá trình giám định ADN.
Dù khối lượng công việc lớn và việc xác định danh tính ngày càng khó khăn hơn theo thời gian nhưng các lực lượng tham gia chiến dịch vẫn quyết tâm không bỏ cuộc.
Các hài cốt sau quy tập được quản lý, bảo quản và thờ cúng trang nghiêm theo đúng quy định. Ảnh: Bình Nguyên
Thiếu tướng Trần Minh Trọng, Phó Chính ủy Quân khu 5, Trưởng Ban chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định hài cốt liệt sĩ Quân khu 5 cho biết, Quân khu xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm. Vì vậy, Quân khu đã huy động tối đa nhân lực, tổ chức làm việc 3 ca, 4 kíp, tranh thủ cả ngày lẫn đêm để đẩy nhanh tiến độ.
Do kết cấu các phần mộ không giống nhau nên việc tìm kiếm và xác định mẫu sinh phẩm đòi hỏi rất nhiều thời gian, công sức. Mục tiêu của Quân khu 5 là phấn đấu hoàn thành trước ngày 27/7/2027.
Để triển khai việc lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ, Quảng Ngãi đã thành lập nhiều tổ công tác chuyên trách gồm tổ lấy mẫu, tổ vận chuyển - bàn giao, tổ số hóa thông tin, tổ khai quật và xây mộ. Các lực lượng quân sự, y tế và địa phương phối hợp chặt chẽ nhằm bảo đảm việc lấy mẫu diễn ra đúng quy trình, trang nghiêm và chính xác.