Đưa tài sản công vào khai thác, tạo nguồn lực phát triển
Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Quảng Ngãi phát sinh khối lượng lớn cơ sở nhà, đất dôi dư cần được bố trí, xử lý. Đây không chỉ là bài toán quản lý tài sản công mà còn là cơ hội để địa phương khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, nhà cửa hiện có, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Quảng Ngãi đang đẩy nhanh tiến độ xử lý các trụ sở, nhà đất dôi dư, tránh gây lãng phí ngân sách.
Theo thống kê của Sở Tài chính, đến ngày 23/6/2026, toàn tỉnh có 1.244 cơ sở nhà, đất dôi dư thuộc diện phải xử lý sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, trong đó cấp tỉnh có 148 cơ sở, cấp xã có 1.096 cơ sở. Khối lượng tài sản lớn, phân bố trên địa bàn rộng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về rà soát, phân loại, xây dựng phương án sử dụng phù hợp, tránh tình trạng trụ sở bỏ trống, xuống cấp, gây lãng phí ngân sách.
Đến ngày 10/7/2026, tỉnh đã hoàn thành phê duyệt phương án sắp xếp, điều chuyển đối với 1.241 cơ sở nhà, đất dôi dư. Trong số này, 618 cơ sở được đưa vào khai thác theo phương án cho thuê nhà theo Nghị định số 108/2024/NĐ-CP và cho thuê đất theo quy định của Luật Đất đai. Tuy nhiên, tại thời điểm đó, mới có 3 địa phương, đơn vị phê duyệt đơn giá cho thuê nhà, thuê đất đối với tài sản công dôi dư.
Đến ngày 14/10/2026, toàn tỉnh đã xử lý 1.138/1.227 cơ sở nhà, đất thuộc diện rà soát. Trong đó, 724 cơ sở hoàn thành xử lý, đưa vào khai thác, sử dụng, đạt 59%; 414 cơ sở đã hoàn thành xây dựng đơn giá cho thuê nhà, đất nhưng chưa có đối tượng thuê. Hiện còn 89 cơ sở đã xây dựng phương án khai thác nhưng chưa được xử lý triệt để.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương về vấn đề này, ông Nguyễn Ngọc Sâm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, để xử lý triệt để và hiệu quả, tỉnh đã yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương bám sát quy định và hướng dẫn của Trung ương, ưu tiên phương án tiếp tục sử dụng đối với những cơ sở còn nhu cầu.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Ngọc Sâm yêu cầu các địa phương phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, đẩy nhanh tiến độ xử lý theo nguyên tắc 5 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, đo lường được kết quả cụ thể.
“Đối với tài sản không còn nhu cầu sử dụng, cần xử lý dứt điểm theo quy định, thông qua phương án bán hoặc cho thuê, không đặt ra việc xử lý tạm thời”, ông Sâm nói.
Cũng theo ông Nguyễn Ngọc Sâm, tỉnh cũng yêu cầu các đơn vị xây dựng phương án giá khẩn trương phê duyệt đơn giá làm cơ sở cho thuê, đấu giá bán nhà, đất công. Những địa phương chưa triển khai phải nhanh chóng hoàn thiện thủ tục. Đây là bước quan trọng để chuyển các phương án sắp xếp thành kết quả khai thác thực tế, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý, sử dụng tài sản minh bạch, đúng quy định.
Tháo gỡ điểm nghẽn, tránh tài sản công tiếp tục bỏ trống
Kết quả thanh tra chuyên đề được Thanh tra tỉnh công bố cho thấy, trong số các cơ sở được thanh tra, có 782 cơ sở nhà, đất chậm đưa vào sử dụng, khai thác. Đáng chú ý, 309 cơ sở chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, 146 cơ sở thiếu hồ sơ và nhiều tài sản chưa thống nhất giữa giấy tờ với hiện trạng.
Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên (ở giữa) đi kiểm tra các trụ sở, nhà đất dôi dư sau sáp nhập tại phường Kon Tum.
Những bất cập này khiến quá trình bàn giao, xác lập quyền quản lý, xây dựng phương án khai thác và thực hiện các thủ tục cho thuê, đấu giá gặp trở ngại. Đối với những cơ sở còn gặp vướng mắc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Sâm yêu cầu người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương phải xem các cơ sở, nhà đất dôi dư không chỉ là hồ sơ thủ tục hành chính cần giải quyết, mà là nguồn lực cần khẩn trương khơi thông, đưa vào khai thác có hiệu quả.
“Phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, đẩy nhanh tiến độ xử lý theo nguyên tắc 5 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, đo lường được kết quả cụ thể”, ông Sâm cho hay.
Trong buổi làm việc mới đây (23/10) với các đơn vị liên quan về tình hình quản lý, sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất trên địa bàn TP. Kon Tum cũ, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Hồ Văn Niên cũng đã có những chỉ đạo quyết liệt để xử lý các trụ sở dôi dư một cách hiệu quả.
Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Ngãi chỉ đạo các cấp, ngành và địa phương liên quan rà soát toàn bộ cơ sở nhà, đất công sản dôi dư trên địa bàn, làm rõ hiện trạng, phương án xử lý, trách nhiệm và thời hạn hoàn thành.
Đồng thời, Bí thư Tỉnh uỷ nhấn mạnh, việc sắp xếp và xử lý số nhà, đất công sản dôi dư phải bảo đảm công khai, minh bạch, rõ trách nhiệm, phát huy hiệu quả nguồn lực tài sản công, tuyệt đối không được để lãng phí.
Bí thư Tỉnh ủy Hồ Văn Niên (áo trắng) yêu cầu phải bảo đảm công khai, minh bạch, rõ trách nhiệm, phát huy hiệu quả nguồn lực tài sản công, tuyệt đối không được để lãng phí.
Cần khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý, hồ sơ bàn giao, bảo đảm thống nhất với sổ kế toán và cơ sở dữ liệu tài sản công. Các địa phương nghiên cứu, bố trí cơ sở phù hợp làm không gian sinh hoạt chung, phục vụ nhu cầu cộng đồng và an sinh xã hội, bảo đảm đúng quy định, sát nhu cầu thực tế.
Cùng với đó, cần phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị, địa phương trong quản lý, bảo quản và khai thác tài sản. Thường xuyên kiểm tra tiến độ, không để xảy ra tình trạng đã có phương án nhưng chậm bàn giao, chậm triển khai hoặc bỏ trống kéo dài.
Trong bối cảnh Quảng Ngãi đang cần thêm nguồn lực để phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư và mở rộng không gian kinh tế sau sáp nhập, quỹ nhà, đất công dôi dư nếu được quản lý, khai thác đúng cách sẽ trở thành nguồn lực quan trọng.