Quảng Ngãi: Giá muối tăng kỷ lục, diêm dân Sa Huỳnh phấn khởi

Giá muối tăng gấp đôi, diêm dân phấn khởi

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Viết Thanh, Chủ tịch UBND phường Sa Huỳnh (tỉnh Quảng Ngãi) cho biết, giá muối hiện tại đang tăng cao, gần như gấp đôi kể từ sau Tết đến nay khiến cho diêm dân làm muối có lãi cao. “Giá muối hiện tại nằm khoảng 3 triệu/tấn, gấp đôi so với những năm trước (1,5 triệu/tấn) nên người dân làm muối thu được lãi cao. Vì vậy, người dân đang tất bật để chuẩn bị ruộng đồng cho vụ mới”- ông Thanh nói.

Theo ông Thanh, diêm dân Sa Huỳnh sản xuất muối theo phương pháp thủ công truyền thống từ xa xưa: phơi nước phân tán, kết tinh trên nền đất truyền thống (dùng ánh nắng mặt trời và gió làm bốc hơi trên những cánh đồng muối). Vì vậy, mùa làm muối thường bắt đầu vào tháng giêng âm lịch kéo dài đến tháng 7 âm lịch hàng năm.

Hiện nay, đồng muối Sa Huỳnh có tổng diện tích khoảng 106 ha với hơn 560 hộ diêm dân thuộc 3 tổ dân phố: Tân Diêm, Long Thạnh 1, Thạnh Đức 1. Hàng năm, đồng muối Sa Huỳnh cung cấp gần 7.000 tấn muối.

Những ngày này, các ruộng muối ở phường Sa Huỳnh lại tấp nập người dân chuẩn bị cho vụ muối mới. Họ ra đồng để cào bỏ rong rêu, đắp lại bờ ruộng, khơi thông mương chảy. Trên gương mặt ai cũng hơn hở, kỳ vọng vào một vụ muối bội thu.

Ông Trần Văn Thưởng (56 tuổi, tổ dân phố Tân Diêm) cười tươi dưới cái nắng rát, chỉ về cánh đồng đang được chỉnh trang, phấn khởi: “Giá đang tăng cao, đây là cơ hội để diêm dân chúng tôi cải thiện kinh tế. Năm trước, mưa bão suốt nên năng suất không cao, giá cũng không được như bây giờ. Nên phải tranh thủ để làm cho kịp vụ. Hy vọng giá muối sẽ giữ ổn định trong thời gian tới để người dân có thêm thu nhập”.

Những diêm dân lâu năm ở Sa Huỳnh cho biết, để tạo ra những hạt muối chất lượng, diêm dân phải trải qua nhiều công đoạn. Từ việc xử lý nền đất, dẫn nước biển vào ruộng muối, đến quá trình lắng lọc, bốc hơi để kết tinh thành những hạt muối đầu tiên.

Sau đó, diêm dân phải tranh thủ cào lớp muối phía trên để thu hoạch. Quy trình này lặp đi lặp lại trong hơn một tháng và được thực hiện dưới cái nắng gắt của vùng biển nên công việc rất vất vả.

Nghề làm muối có chi phí đầu tư không lớn, chủ yếu lấy công làm lãi, nhưng lại phụ thuộc gần như hoàn toàn vào điều kiện thời tiết. Những ngày nắng nhiều sẽ giúp muối đạt năng suất cao, còn nếu gặp mưa trái mùa thì công sức của cả vụ sản xuất có thể mất trắng.

Những năm gần đây, diêm dân đã áp dụng phương pháp trải bạt trong sản xuất muối nhằm nâng cao chất lượng và năng suất. Tuy vậy, phương pháp này vẫn chưa thể khắc phục hoàn toàn những bất lợi do thời tiết gây ra.

“Trải bạt giúp hạt muối sạch hơn, năng suất cũng tăng lên, nhưng nếu gặp mưa trái mùa thì vẫn thiệt hại như thường”- ông Thưởng nói thêm.

Lo đầu ra ổn định giúp diêm dân

Đối với diêm dân Sa Huỳnh, ngoài việc phụ thuộc vào thời tiết thì những yếu tố liên quan như giá cả, đầu ra sản phẩm hay kho bãi trữ muối vẫn đang là vấn đề cần được sự quan tâm. Phường Sa Huỳnh có vị trí địa lý rất khác biệt khi biển và núi cách nhau rất gần, có nơi cách nhau chỉ 300m. Vì vậy, diện tích để làm kho bãi trữ muối cho diêm dân vẫn rất khó khăn.

Theo bà Lê Thị Hạnh (tổ dân phố Tân Diêm), gia đình bà có kho trữ muối nên đã giữ lại muối, chờ khi giá cao mới xuất bán. Vừa qua, gia đình bà vừa bán 6 tấn muối cho thương lái, thu về hơn 18 triệu đồng.

“Thông thường sau Tết, giá muối thường tăng nên tôi không bán ngay sau khi thu hoạch. Năm nay giá muối tăng cao nên gia đình có lãi khá” - bà Hạnh cho biết.

Ông Nguyễn Hữu Chánh, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất muối 2 Sa Huỳnh, giá muối tăng cao kỷ lục trong thời gian gần đây chủ yếu do nhu cầu tiêu thụ tăng trong khi lượng muối còn lại tại Sa Huỳnh không nhiều.

Nguyên nhân là do đợt mưa bão cuối năm 2025 đã cuốn trôi hàng nghìn tấn muối của diêm dân. Riêng các hộ thành viên của hợp tác xã đã bị thiệt hại khoảng 800 tấn muối.

“Thông thường, giá muối sẽ tăng trước khi bắt đầu vụ muối mới. Tuy nhiên, do thiếu sân và kho trữ muối nên nhiều diêm dân buộc phải bán muối ngay sau khi thu hoạch với giá thấp”- ông Chánh thông tin.

Theo ông Chánh, ngoài yếu tố thời tiết, việc thiếu hệ thống kho bãi bảo quản muối cũng là bài toán lớn đối với diêm dân. Khi có điều kiện trữ muối tốt hơn, diêm dân có thể chủ động thời điểm bán, nâng cao giá trị sản phẩm.

Thông tin về vấn đề này với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Viết Thanh, Chủ tịch UBND phường Sa Huỳnh cho biết, chính quyền địa phương đã kiến nghị với tỉnh và Sở Nông Nghiệp & Môi trường để hỗ trợ bạt lót cho người dân cải tạo ruộng muối, tăng năng suất.

“Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đang làm việc với một doanh nghiệp lớn để họ khảo sát làm kho bãi trữ muối, vừa có thể giúp người dân trữ muối, vừa ổn định được đầu ra, tránh tình trạng được mùa, mất giá, được giá mất mùa như mọi năm” - ông Thanh cho hay.

Trải qua hơn 200 năm lịch sử, nghề làm muối truyền thống của diêm dân Sa Huỳnh được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Cánh đồng muối Sa Huỳnh ngày nay đang trở thành điểm đến đẹp bình dị trong mắt du khách.