Trang nghiêm lễ khai chánh
Sau ba hồi trống vang lên dõng dạc, những con tàu cá rẽ sóng hướng ra biển qua cửa Mỹ Á trong ánh mắt chứa chan hy vọng của người ở lại. Trên bến, ngư dân chắp tay khấn nguyện trời yên biển lặng, chuyến ra khơi đầu năm thuận buồm xuôi gió.
Những con tàu cá rẽ sóng hướng ra biển qua cửa Mỹ Á. Ảnh: Tuệ Lâm
Tại lăng thờ thần Nam Hải bên cửa biển Mỹ Á, làng vạn chài Hải Tân tổ chức lễ cầu ngư (ngư dân gọi là khai chánh) năm 2026 để cầu một mùa đánh bắt bội thu. Trong không khí trang nghiêm, ngư dân thành kính dâng lễ vật, cầu mong mưa thuận gió hòa, tàu thuyền ra khơi đánh bắt được nhiều cá tôm.
Ngư dân làng chài Hải Tân chuẩn bị mâm lễ để cầu mong mưa thuận gió hòa, tàu thuyền ra khơi đánh bắt được nhiều cá tôm. Ảnh: Tuệ Lâm
Mọi người lần lượt dâng hương tại lăng và các miếu thờ Thủy Long thần nữ, ông Thiên Cang cùng các bậc tiền nhân có công tạo lập xóm làng. Với cư dân ven biển Mỹ Á, đây là nghi lễ thiêng liêng đã duy trì hàng trăm năm.
Ông Nguyễn Thành Lin (68 tuổi, Trưởng ban tế tự) cho biết: “Lễ cầu ngư còn gọi là khai chánh có từ thời ông cha đến giờ. Sáng đầu năm, chúng tôi tổ chức lễ cầu cho làm ăn thuận lợi, nhà nhà yên vui”.
Cầu một mùa đánh bắt bội thu
Không chỉ có lễ khai chánh đầu năm, vạn chài Hải Tân còn duy trì 3 lễ cúng quan trọng tại lăng thờ thần Nam Hải. Ngày 21 tháng 2 âm lịch tổ chức lễ cầu mùa; chớm hạ, mùng 6 tháng 5 âm lịch là lễ cúng sau khi kết thúc vụ đánh bắt mùa xuân; rằm tháng 9 là lễ tổng kết đánh bắt cả năm.
Theo lão ngư Nguyễn Xết (71 tuổi), trước đây các dịp tế lễ còn có hát sắc bùa, hò bả trạo, đua thuyền sôi động, thu hút đông đảo người dân. Vừa qua, ngư dân đã vận động đóng góp hơn 550 triệu đồng để xây mới lăng thờ, thể hiện sự gắn kết cộng đồng.
Ngư dân mong muốn một mùa đánh bắt thuận lợi. Ảnh: Nguyễn Dương
Giữa không gian lộng gió bên cửa biển, những con tàu neo đậu dập dềnh như chờ hiệu lệnh. Ngư dân Nguyễn Đức Thạnh cùng 10 thuyền viên hành nghề lưới cản trên biển khơi với nhiều hiểm nguy. Tàu cá QNg-94713TS công suất 410 CV như chiếc lá mỏng giữa muôn trùng sóng nước. Anh cho biết năm qua tàu đánh bắt khá, thu được khoảng 500 triệu đồng, bạn thuyền được chia 250 triệu đồng. “Năm mới, tôi cầu mong bình an, làm ăn khấm khá”, anh chia sẻ.
Khi nghi lễ kết thúc, ông Lin cầm dùi trống quay vào lăng khấn vái, bái tạ rồi gõ ba hồi trống phát lệnh xuất phát. Tàu cá QNg-94729TS công suất 420 CV do thuyền trưởng Huỳnh Tiến Lên điều khiển dẫn đầu, rẽ nước hướng ra cửa biển Mỹ Á, mở đầu mùa biển mới trong niềm tin và khát vọng.
Theo lãnh đạo địa phương, phường Trà Câu hiện có 490 tàu cá với gần 3.300 ngư dân tham gia đánh bắt trên biển. Năm 2025, sản lượng khai thác đạt 31.264 tấn hải sản. Nhiều tàu hoạt động trên vùng biển xa đem lại thu nhập hàng tỷ đồng.
Ông Nguyễn Thế Vĩnh, Phó Chủ tịch UBND phường Trà Câu, cho biết: Thời gian tới địa phương sẽ phát triển hài hòa giữa khai thác và nuôi trồng thủy hải sản; thu hút đầu tư khu dịch vụ hậu cần nghề cá gắn với cảng cá Mỹ Á; hình thành khu chế biến sản phẩm từ biển và khu nuôi trồng thủy sản tập trung ứng dụng công nghệ cao.
Ba hồi trống đầu năm không chỉ mở biển, mà còn mở ra kỳ vọng về một mùa cá mới no đủ, bền vững cho ngư dân Mỹ Á. Đây cũng nét văn hóa đặc trung ở các làng chài của Quảng Ngãi, cầu mong một mùa đánh bắt bội thu.