Quảng Ngãi: Tháo gỡ điểm nghẽn luồng cảng cá Sa Huỳnh

Luồng cảng bồi lấp, tàu phải neo đậu nơi khác

Sau nhiều năm đưa vào khai thác, cảng cá Sa Huỳnh (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang dần bộc lộ những hạn chế về hạ tầng. Tình trạng bồi lấp luồng lạch và khu neo đậu khiến hoạt động ra vào cảng của tàu thuyền gặp nhiều khó khăn.

Theo phản ánh của ngư dân địa phương, luồng vào cảng và nhiều vị trí trong khu neo đậu hiện bị cát bồi lấp nặng. Vì vậy, hầu hết tàu cá có công suất lớn trên 200CV không thể cập cảng như trước. Nhiều tàu phải neo đậu ngoài khơi hoặc di chuyển đến các cảng lân cận để lên hàng, tiếp nhiên liệu và tiêu thụ hải sản.

Việc không thể cập cảng khiến chi phí chuyến biển tăng lên đáng kể, đồng thời tiềm ẩn nhiều rủi ro mất an toàn khi thời tiết xấu, đặc biệt trong mùa mưa bão.

Cảng cá Sa Huỳnh có vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động khai thác thủy sản của khu vực. Đây không chỉ là nơi neo đậu tránh trú bão cho tàu thuyền mà còn là điểm xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác cho hàng nghìn tàu cá gần bờ và xa bờ trong và ngoài tỉnh.

Do đó, khi luồng lạch bị bồi lấp, hoạt động ra vào cảng gặp trở ngại đã ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, khai thác và tiêu thụ hải sản của ngư dân.

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng bồi lấp cửa biển là do tuyến đê nam hiện hữu đã xuống cấp nghiêm trọng. Lõi thân đê bị sụt lún, hư hỏng nên khả năng ngăn cát giảm đáng kể. Cát từ phía biển theo dòng chảy len qua thân đê, dần bồi lắng tại khu vực cửa biển và luồng vào cảng, khiến tình trạng bồi lấp ngày càng nghiêm trọng.

Trước thực trạng trên, năm 2022, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã phê duyệt dự án Đê chắn cát, giảm sóng và nạo vét thông luồng vào khu neo đậu tránh trú bão cảng cá Sa Huỳnh.

Dự án do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư 250 tỷ đồng từ nguồn ngân sách địa phương. Công trình được khởi công vào tháng 12/2023, dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2025.

Theo thiết kế được phê duyệt, dự án gồm tuyến đê chắn cát, giảm sóng phía Bắc dài 300 m; nạo vét thông luồng vào khu neo đậu tránh trú bão cảng cá Sa Huỳnh với tổng chiều dài gần 2.000 m, chiều rộng luồng 40 m, độ sâu 4 m; khu neo đậu có chiều dài 164 m. Sau một thời gian triển khai, đến tháng 6/2025, hạng mục đê chắn cát giảm sóng đã hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Tuy nhiên, hạng mục nạo vét tuyến luồng lại gặp vướng mắc lớn. Đại diện chủ đầu tư cho biết, đến nay nhà thầu mới chỉ thực hiện được khoảng 42.000 m3 khối lượng nạo vét, trong khi khối lượng còn lại khoảng 455.000 m3 vẫn chưa thể triển khai do chưa xác định được vị trí nhận chìm hoặc xử lý cát, chất thải nạo vét phù hợp.

Do đó, thời gian thực hiện dự án đã được điều chỉnh từ giai đoạn 2022 – 2025 sang 2022 – 2026, đồng thời kéo dài thời gian giải ngân từ năm 2025 sang năm 2026.

Đã tìm được phương án tháo gỡ

Trao đổi với Báo Công Thương, ông Nguyễn Viết Thanh, Chủ tịch UBND phường Sa Huỳnh cho biết, Sa Huỳnh có địa hình đặc thù khi khu vực đồng bằng bị kẹp giữa núi và biển, nhiều nơi khoảng cách giữa núi và biển chỉ chưa đến 300 m.

Trong khi đó, khu vực triển khai dự án nằm ngay trung tâm dân cư Sa Huỳnh. Phía Bắc lại giáp đồng muối và khu vực Di tích Quốc gia đặc biệt văn hóa Sa Huỳnh, nên việc lựa chọn vị trí đổ thải hoặc tạm trữ cát, bùn nạo vét gặp nhiều khó khăn.

Theo thống kê, hiện phường Sa Huỳnh có khoảng 1.200 tàu cá, trong đó tàu có chiều dài từ 15m trở lên khoảng 860 chiếc. Sản lượng hải sản khai thác hàng năm đạt trên 65.000 tấn. Đây là một trong những địa phương có đội tàu đánh bắt hải sản lớn của tỉnh Quảng Ngãi.

“Tuy nhiên, do luồng cảng bị bồi lấp, nhiều tàu công suất lớn của ngư dân địa phương không thể ra vào cảng. Theo ước tính, hiện chỉ khoảng 40% số tàu của ngư dân trở về cập cảng sau mỗi chuyến biển, số còn lại phải vào các cảng lân cận trong và ngoài tỉnh”- ông Thanh cho biết.

Tình trạng này khiến hoạt động mua bán hải sản cũng như các dịch vụ hậu cần nghề cá tại Sa Huỳnh bị ảnh hưởng đáng kể, làm giảm hiệu quả khai thác của ngư dân.

Trước thực tế đó, chính quyền địa phương mong muốn các cơ quan chức năng sớm tháo gỡ vướng mắc để dự án tiếp tục được triển khai, sớm hoàn thành và đưa vào hoạt động.

Thông tin với phóng viên Báo Công Thương, Ông Võ Minh Vương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trước đây phương án xử lý cát nạo vét là quy hoạch bãi chứa tạm. Tuy nhiên, do điều kiện địa hình đặc thù nên việc bố trí bãi tạm trữ gặp nhiều khó khăn.

Hiện nay, các cơ quan liên quan đã tìm được doanh nghiệp đồng ý mua số cát và chất thải nạo vét để phục vụ san lấp. Theo phương án này, doanh nghiệp sẽ đưa phương tiện trực tiếp đến khu vực thi công để vận chuyển cát đi, không cần bố trí bãi tạm trữ.

Cũng theo ông Vương, chủ đầu tư đã chỉnh sửa, bổ sung phương án và trình Sở Nông nghiệp và Môi trường xem xét. Sau khi rà soát, hoàn thiện các thủ tục theo quy định, sở sẽ trình cấp thẩm quyền tỉnh Quảng Ngãi phê duyệt để tiếp tục triển khai dự án.

Theo thống kê, hiện phường Sa Huỳnh có khoảng 1.200 tàu cá, trong đó tàu có chiều dài từ 15m trở lên khoảng 860 chiếc. Sản lượng hải sản khai thác hàng năm đạt trên 65.000 tấn. Đây là một trong những địa phương có đội tàu đánh bắt hải sản lớn của tỉnh Quảng Ngãi.