Quảng Ngãi: Tháo gỡ vướng mắc để phát huy hiệu quả của thủy điện

Vận hành ổn định

Ông Nguyễn Thanh Mân, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi cho biết, năm 2025, trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi có 56 nhà máy thủy điện đang vận hành với tổng công suất 1.085,5 MW, phân bố chủ yếu trên các lưu vực sông Trà Khúc, Sê San, sông Vệ và sông Pô Kô.

Tổng sản lượng điện của 56 nhà máy thủy điện trên địa bàn tỉnh trong năm 2025 đạt khoảng 5,93 tỷ kWh. Ngoài ra, 6 dự án thủy điện liên tỉnh Gia Lai – Quảng Ngãi phát điện lên lưới quốc gia đạt khoảng 6,2 tỷ kWh. Các nhà máy thủy điện đã thực hiện nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước khoảng 1.365 tỷ đồng; riêng các dự án liên tỉnh nộp cho tỉnh Quảng Ngãi khoảng 1.037 tỷ đồng.

Các dự án thủy điện trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi thời gian qua đã vận hành an toàn, ổn định, bảo đảm cung cấp điện cho hệ thống điện quốc gia, đồng thời phát huy vai trò quan trọng trong phòng, chống thiên tai và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Theo đánh giá của Sở Công Thương, các chủ đầu tư cơ bản chấp hành nghiêm các quy định về vận hành hồ chứa, an toàn đập và hồ chứa thủy điện. Thực hiện đầy đủ công tác quan trắc, giám sát, xây dựng phương án bảo vệ đập và phương án ứng phó tình huống khẩn cấp. Trong năm, các công trình vận hành ổn định, an toàn, không xảy ra sự cố nghiêm trọng.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy, một số dự án vẫn còn tồn tại những vướng mắc kéo dài liên quan đến thủ tục đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng và thanh lý rừng phòng hộ, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành để xử lý dứt điểm.

Nhanh chóng tháo gỡ vướng mắc

Theo báo cáo của Sở Công Thương, hiện nay trên địa bàn tỉnh có một số dự án thủy điện đã đi vào vận hành nhưng vẫn còn tồn tại các vướng mắc, chủ yếu liên quan đến thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và thanh lý rừng phòng hộ. Trong đó, các dự án Đăkđrinh, Sơn Trà 1 và ĐăkBa là những trường hợp cần tiếp tục tập trung tháo gỡ.

Đối với Dự án thủy điện Đăkđrinh, khó khăn lớn nhất là việc xác định nguồn gốc sử dụng đất tại khu vực lòng hồ do công trình đã tích nước, không còn hiện trạng ban đầu. Bên cạnh đó, việc thanh lý rừng phòng hộ tại khu vực tháp điều áp, cũng như các hạng mục tuyến đường dây 110kV đấu nối và một số công trình nằm trên địa bàn tỉnh Kon Tum (cũ) vẫn còn vướng mắc liên quan đến bồi thường, hỗ trợ tái định canh và hoàn thiện hạ tầng.

Dự án thủy điện Sơn Trà 1 hiện đang vận hành ổn định, đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế – xã hội địa phương. Tuy nhiên, hạng mục tuyến đường dây 110kV đấu nối của dự án đến nay vẫn chưa hoàn tất thủ tục thuê đất do vướng mắc về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và việc điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư.

Thời gian qua, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức nhiều cuộc họp và ban hành các thông báo kết luận, chỉ đạo các sở, ngành, địa phương phối hợp cùng chủ đầu tư tháo gỡ khó khăn cho các dự án thủy điện. Đến nay, một số nội dung đã được giải quyết, song vẫn còn những vấn đề phức tạp cần tiếp tục rà soát, xử lý theo đúng quy định pháp luật.

Trên cơ sở đó, Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi kiến nghị UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo các cơ quan liên quan phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư để hoàn thiện thủ tục đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với các hạng mục còn vướng mắc. Đồng thời, đề nghị Thanh tra tỉnh tham mưu UBND tỉnh xem xét cho phép áp dụng phương án xử lý tương tự Dự án thủy điện ĐăkBa đối với các trường hợp có tính chất tương đồng, nhằm sớm ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh của các dự án thủy điện trên địa bàn.

Nói về vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phước Hiền cho rằng, kết luận của Thanh tra tỉnh là cơ sở quan trọng để các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư tổ chức triển khai thực hiện, khắc phục các tồn tại, hạn chế. Ông Hiền yêu cầu các cơ quan, địa phương và chủ đầu tư nghiêm túc thực hiện đầy đủ nội dung tại kết luận thanh tra. Khẩn trương hoàn thiện các thủ tục đất đai theo quy định, đồng thời chủ động xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.

Từ đó, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi giao Thanh tra tỉnh chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan rà soát, tổng hợp tình hình thực hiện kết luận thanh tra, báo cáo UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo giải quyết theo đúng thẩm quyền.

Trong năm 2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư chủ động rà soát toàn diện công tác bảo đảm an toàn đập, hồ chứa; cập nhật quy trình vận hành theo đúng quy định. Đồng thời, tăng cường phối hợp vận hành liên hồ chứa, cắt giảm lũ, đồng thời bảo đảm nhu cầu nước tưới tiêu, phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt.

Năm 2025, trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi có 56 nhà máy thủy điện đang vận hành với tổng công suất 1.085,5 MW. Tổng sản lượng điện của 56 nhà máy thủy điện trên địa bàn tỉnh trong năm 2025 đạt khoảng 5,93 tỷ kWh.