Bước chuyển mạnh mẽ về mô hình quản trị
Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, ngày 12/8, Quốc hội thảo luận về việc thành lập thành phố Quảng Ninh; việc thành lập thành phố Bắc Ninh.
Đại biểu Nguyễn Đặng Ân - đoàn Lạng Sơn.
Phát biểu tại phiên họp, đại biểu Nguyễn Đặng Ân - đoàn Lạng Sơn nhận định, việc thành lập 2 thành phố là bước chuyển mạnh mẽ về mô hình quản trị và chất lượng phát triển. Cùng với năng lực mới, thẩm quyền cao hơn, trách nhiệm lớn hơn, tăng trưởng nhanh phải gắn với phát triển bền vững và chất lượng sống tốt hơn cho nhân dân.
Đại biểu cho rằng, cần xác định rõ sứ mệnh của từng thành phố và đặt 2 thành phố trong tổng thể liên kết vùng phía Bắc. Quảng Ninh cần hướng tới đô thị biển biên giới xanh thông minh, trung tâm du lịch quốc tế, logistics, kinh tế cửa khẩu; đồng thời giữ vững quốc phòng an ninh chủ quyền biên giới biển đảo và bảo vệ môi trường di sản", đại biểu nêu.
Trong khi đó, Bắc Ninh cần chuyển từ lợi thế thu hút đầu tư phát triển công nghiệp công nghệ cao sang năng lực làm chủ công nghệ, nâng tỷ lệ nội địa hóa phát triển doanh nghiệp trong nước, nguồn nhân lực chất lượng cao và phát huy văn hóa Kinh Bắc như một nguồn lực nội sinh.
Đại biểu cũng đề nghị Chính phủ quan tâm hình thành trục liên kết Lạng Sơn, Bắc Ninh, Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh từ cửa ngõ giao thương với Trung Quốc đến trung tâm sản xuất công nghệ cao, trung tâm khoa học, công nghệ và dịch vụ đến cửa ngõ cảng biển, logistics và kinh tế biển. "Liên kết vùng không chỉ là giao thông mà phải đồng bộ hạ tầng số, dữ liệu logistics, chuỗi cung ứng và đào tạo nhân lực" - đại biểu cho hay.
Đồng thời, cần có cơ chế điều phối liên tỉnh đủ hiệu lực, chuẩn hóa quy trình số từ nhà máy đến cửa khẩu và cảng biển. Qua đó, giảm chi phí logistics, nâng cao cạnh tranh của toàn vùng, sức lan tỏa của hai thành phố phải được đo bằng cả cơ hội phát triển tạo ra cho các địa phương lân cận.
Đại biểu tin tưởng, 2 thành phố Quảng Ninh, Bắc Ninh sẽ trở thành những cực tăng trưởng có sức dẫn dắt lan tỏa, đóng góp thiết thực vào sự phát triển nhanh bền vững của vùng phía Bắc và cả nước.
Điểm xuất phát cho một hành trình mới
Đại biểu Quốc hội Trần Thị Vân - đoàn Bắc Ninh cho rằng, mỗi quyết sách của Quốc hội đều mang theo kỳ vọng của nhân dân và tầm nhìn của đất nước. Có những quyết sách nhằm giải quyết yêu cầu trước mắt, nhưng cũng có những quyết sách định hình tương lai.
Đại biểu Trần Thị Vân - đoàn Bắc Ninh.
Theo bà Vân, việc trình Quốc hội xem xét thông qua Nghị quyết để Bắc Ninh và Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương tại kỳ họp này, chính là những quyết sách có ý nghĩa như vậy.
Bà Vân chia sẻ, Bắc Ninh không chỉ được biết đến bởi những giá trị lịch sử, văn hoá truyền thống mà đang từng bước khẳng định vị thế là một biểu tượng của đổi mới, sáng tạo và hội nhập. Từ một tỉnh có quy mô nền kinh tế còn khiêm tốn, Bắc Ninh đã vươn mình trở thành một trong những trung tâm công nghiệp công nghệ cao, sản xuất điện tử và bán dẫn hàng đầu cả nước.
Nữ đại biểu đưa ra dẫn chứng, quy mô nền kinh tế đứng thứ 5, kim ngạch xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2026 đạt 52,5 tỷ USD, đứng thứ nhất; thu hút đầu tư nước ngoài với tổng số vốn đăng ký trên 52 tỷ USD, đứng thứ 2; kinh tế số chiếm 46% GRDP, đứng thứ nhất và cao gấp hơn 3 lần mức bình quân chung của cả nước.
Đây không chỉ là những con số phản ánh quy mô phát triển, mà còn cho thấy khả năng nắm bắt cơ hội, năng lực hội nhập, sức vươn lên của một địa phương. Thực tiễn đã chứng minh, khi được trao cho cơ hội phát triển, Bắc Ninh luôn biết biến cơ hội thành kết quả, biến tiềm năng thành giá trị và biến khát vọng thành hành động.
Theo bà Vân, việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là đích đến, mà còn là điểm xuất phát cho một hành trình phát triển mới với yêu cầu cao hơn, chuẩn mực hơn và trách nhiệm lớn hơn.
Bắc Ninh ý thức sâu sắc rằng phía trước còn nhiều nhiệm vụ nặng nề. Đó là yêu cầu về quy hoạch và tổ chức không gian phát triển; bảo vệ môi trường; phát triển bền vững; nâng cao chất lượng sống của người dân; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống; xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản trị của một đô thị trực thuộc Trung ương.
Đại biểu Bùi Văn Dũng - đoàn Thanh Hoá bày tỏ ủng hộ 2 đề án với kỳ vọng Quảng Ninh mang bản lĩnh vùng mỏ vào tăng trưởng xanh, Bắc Ninh mang chiều sâu Kinh Bắc vào một trung tâm công nghệ có sức cạnh tranh quốc tế.
Việc thành lập 2 thành phố phải tạo mô hình quản trị mới, tổ chức lại không gian, nâng cao chất lượng sống. "Thành công không nằm ở 2 tên gọi mới mà là ở 2 năng lực phát triển mới và giá trị người dân thực sự được thụ hưởng" - ông Dũng nhấn mạnh.
Hình thành cực tăng trưởng mới
Cuối phiên thảo luận, làm rõ ý kiến các đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nêu, các ý kiến của các đại biểu Quốc hội đều tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải
"Đây không chỉ là việc nâng cấp đơn vị hành chính đô thị, chuyển đổi mô hình quản trị mà còn là chiến lược tái cấu trúc không gian phát triển, hình thành cực tăng trưởng mới của cả vùng Đồng bằng sông Hồng và quốc gia" - Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho hay.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh, Chính phủ tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý của các đại biểu Quốc hội, ý kiến thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và sẽ tập trung vào các nhóm vấn đề trọng tâm. "Chính phủ sẽ chỉ đạo 2 địa phương tập trung thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp, phát huy, khai thác các tiềm năng, lợi thế để đạt được các mục tiêu đã đề ra" - Bộ trưởng nói.
Đặc biệt là yêu cầu phát triển cân đối, hài hòa giữa các khu vực của từng thành phố. Trong đó, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng chủ yếu; phát triển công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, là cực tăng trưởng quan trọng của vùng và quốc gia.
Sau khi Nghị quyết được Quốc hội thông qua, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo 2 địa phương chuẩn bị kỹ lưỡng, tổ chức công bố Nghị quyết và triển khai thực hiện Nghị quyết của Quốc hội đảm bảo chặt chẽ, nghiêm túc.
Thảo luận tại hội trường, các đại biểu bày tỏ sự tán thành cao với chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh. Đồng thời cho rằng, các địa phương đã có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.