Nhiều “điểm nghẽn” khiến tiến độ giải ngân chậm
Theo báo cáo, năm 2026 Thủ tướng Chính phủ giao cho tỉnh Quảng Trị kế hoạch vốn đầu tư công gần 5.263 tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư trong cân đối ngân sách địa phương gần 4.114 tỷ đồng; vốn ngân sách Trung ương theo tiêu chí, định mức hơn 573 tỷ đồng; vốn ngân sách Trung ương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới 576 tỷ đồng.
Đến nay, tổng kế hoạch vốn tỉnh giao là gần 5.327 tỷ đồng. Trong 4 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã phân bổ chi tiết gần 4.557 tỷ đồng, đạt 85,5% kế hoạch vốn. Cụ thể, ngân sách địa phương đã phân bổ hơn 3.557 tỷ đồng, đạt 86,4%; ngân sách Trung ương phân bổ hơn 423 tỷ đồng, đạt 73,8%; riêng nguồn vốn xây dựng trường học cho các xã biên giới đã phân bổ đủ 576 tỷ đồng, đạt 100% kế hoạch.
Các dự án có kết quả giải ngân còn thấp (hình minh hoạ)
Tuy nhiên, kết quả giải ngân vẫn còn thấp. Theo Kho bạc Nhà nước khu vực XII, tính đến ngày 29/4/2026, toàn tỉnh mới giải ngân gần 409,3 tỷ đồng, đạt 7,78% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn mức bình quân chung cả nước. Trong đó, vốn ngân sách địa phương giải ngân hơn 378 tỷ đồng, đạt 9,19%; vốn ngân sách Trung ương giải ngân hơn 31 tỷ đồng, đạt 2,7%.
Tại buổi làm việc, các sở, ngành và chủ đầu tư đã tập trung làm rõ hàng loạt nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.
Theo đánh giá, nguồn vốn kéo dài từ năm 2025 sang năm 2026 còn lớn đã tạo áp lực đáng kể trong công tác điều hành kế hoạch đầu tư công. Bên cạnh đó, nhiều dự án quy mô lớn gặp vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng do khó xác định nguồn gốc đất, giá đất, hồ sơ pháp lý và phương án tái định cư.
Một số dự án phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, điều chỉnh dự án hoặc chưa hoàn thiện các thủ tục liên quan nên chưa đủ điều kiện triển khai thi công và giải ngân. Giá nguyên vật liệu xây dựng tăng cao cũng ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện của nhiều công trình.
Đáng chú ý, tình trạng “vốn chờ dự án đủ thủ tục” vẫn diễn ra tại một số đơn vị. Một số chủ đầu tư chưa chủ động xây dựng kế hoạch tiến độ chi tiết, chưa thiết lập “đường găng” cho từng dự án để kịp thời theo dõi, điều chỉnh tiến độ. Trong khi đó, nhiều nhà thầu có tâm lý dồn khối lượng thi công và thanh toán vào cuối năm, khiến tỷ lệ giải ngân những tháng đầu năm ở mức thấp do chưa phát sinh khối lượng nghiệm thu.
Các đại biểu cũng cho rằng, quá trình triển khai dự án đầu tư công từ khâu chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện thủ tục đến giải phóng mặt bằng thường kéo dài, đặc biệt đối với các dự án trọng điểm, quy mô lớn, làm ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ vốn.
Quy trách nhiệm người đứng đầu, kiên quyết điều chuyển vốn chậm giải ngân
Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Hồng Vinh yêu cầu các sở, ngành, địa phương, đặc biệt là giám đốc các ban quản lý dự án và chủ đầu tư phải đề cao trách nhiệm, tập trung chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh, giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, có vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, hỗ trợ doanh nghiệp và kích thích các ngành sản xuất, xây dựng, dịch vụ phát triển.
UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức buổi làm việc với các sở, ngành, chủ đầu tư các dự án có kế hoạch vốn lớn nhưng có tỷ lệ giải ngân thấp. (Ảnh: Mai Anh)
Theo đó, các đơn vị cần tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và của tỉnh về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công; phát huy vai trò, trách nhiệm người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu thay thế ngay các ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn, nhà thầu thi công và cán bộ, công chức, viên chức yếu kém về năng lực, thiếu trách nhiệm, không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi sai phạm, tiêu cực, tham nhũng trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công.
Cùng với đó, các tổ công tác của UBND tỉnh Quảng Trị tiếp tục chủ động làm việc với các địa phương, đơn vị để kiểm tra, đôn đốc và tháo gỡ khó khăn, nhất là đối với các dự án có kế hoạch vốn lớn nhưng giải ngân chậm.
Sở Tài chính được giao khẩn trương rà soát, hoàn thành phân bổ vốn, tham mưu điều chỉnh kế hoạch phù hợp với nguồn thu thực tế; tổng hợp các khó khăn phát sinh để đề xuất điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân thấp sang dự án có khả năng giải ngân tốt hơn.
Các chủ đầu tư phải xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết theo từng tháng, đẩy nhanh thi công, nghiệm thu và thanh toán khối lượng hoàn thành; ưu tiên giải ngân nguồn vốn kéo dài từ năm 2025 sang năm 2026 và chủ động đề xuất điều chuyển vốn đối với các dự án chậm tiến độ.
Đối với các địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu tập trung tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc về giải phóng mặt bằng, sớm bàn giao mặt bằng sạch cho đơn vị thi công nhằm bảo đảm tiến độ triển khai các công trình trọng điểm trên địa bàn.