Kinh tế biển tiếp tục giữ vai trò quan trọng
9 tháng đầu năm 2026, kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Trị duy trì đà tăng trưởng tích cực. GRDP của tỉnh ước tăng 8,42% so với cùng kỳ năm trước, trong đó khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,58%, điều này cho thấy kinh tế biển tiếp tục có những chuyển biến đáng chú ý, nhất là trên các lĩnh vực thủy sản, cảng biển, logistics, công nghiệp ven biển và du lịch. Nổi bật là hoạt động khai thác, nuôi trồng thủy sản với sản lượng thủy sản quý III/2026 đạt 43.312,9 tấn, tăng 3% so với cùng kỳ.
Một trong những điểm nhấn của kinh tế biển Quảng Trị trong năm 2026 là sự phát triển mạnh của hệ thống hạ tầng cảng biển và kết nối logistics. Cụ thể, cảng tổng hợp quốc tế Hòn La đã chính thức vận hành giai đoạn 1 từ tháng 4/2026, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến 70.000 tấn. Cầu cảng số 2 được đưa vào khai thác tạm và dự kiến vận hành chính thức trong tháng 11/2026.
Âu thuyền xã Phú Trạch, tỉnh Quảng Trị
Tại khu vực phía Nam, bến cảng số 1 và số 2 Mỹ Thủy đã vận hành từ tháng 7/2026. Đây là những công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng lực thông thương hàng hóa, kết nối Quảng Trị với các trung tâm kinh tế trong nước và quốc tế, đồng thời mở rộng không gian phát triển công nghiệp, dịch vụ và logistics ven biển.
Sự hình thành và từng bước hoàn thiện hệ thống cảng biển đang tạo ra những điều kiện thuận lợi để Quảng Trị khai thác tốt hơn lợi thế vị trí địa lý về kinh tế biển, kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và thu hút các dự án đầu tư vào công nghiệp, logistics, năng lượng và dịch vụ. Đặc biệt, Khu công nghiệp Quảng Trị đã vận hành giai đoạn 1 với diện tích khoảng 90 ha và thu hút 3 dự án thứ cấp có vốn đầu tư nước ngoài. Cùng với đó, các dự án hạ tầng giao thông quan trọng tiếp tục được đẩy nhanh tiến độ, từng bước hình thành mạng lưới kết nối đồng bộ giữa cảng biển, khu công nghiệp, đô thị và các trung tâm dịch vụ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Quốc Khánh - Phó Trưởng ban Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị cho hay, tỉnh đang có lợi thế lớn để phát triển kinh tế biển với hai khu kinh tế ven biển là Đông Nam Quảng Trị và Hòn La. Các khu kinh tế này có vị trí địa lý thuận lợi, gắn với hệ thống cảng biển, kết nối giao thông liên vùng và hành lang kinh tế Đông - Tây, tạo điều kiện để mở rộng không gian phát triển công nghiệp, logistics, thương mại và dịch vụ.
“Định hướng của tỉnh là phát huy tối đa lợi thế của các khu kinh tế biển, từng bước hình thành các khu kinh tế tổng hợp, trở thành đầu mối tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng của khu vực. Đây cũng sẽ là những không gian quan trọng để thu hút các dự án động lực, công nghệ hiện đại, tạo thêm dư địa cho tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế”, lãnh đạo Ban Quản lý Khu kinh tế Quảng Trị nhấn mạnh.
Theo đó, cùng với đầu tư hoàn thiện hạ tầng, tỉnh sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp, đồng thời nghiên cứu, triển khai các cơ chế, chính sách phù hợp nhằm tạo sức hút đối với các nhà đầu tư chiến lược. Qua đó, khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển, phát huy lợi thế về cảng biển và kết nối khu vực, từng bước đưa các khu kinh tế trở thành động lực tăng trưởng mới của Quảng Trị.
Phát triển kinh tế biển đi đôi với bảo vệ môi trường
Phát triển kinh tế biển bền vững không chỉ được đo bằng sản lượng khai thác hay năng lực cảng biển mà còn phụ thuộc vào khả năng bảo vệ hệ sinh thái, kiểm soát ô nhiễm và chủ động ứng phó với các nguy cơ môi trường. Nhận thức rõ yêu cầu này, chính quyền và các ngành chức năng tỉnh Quảng Trị đã tăng cường công tác quản lý môi trường biển, đảo, gắn bảo vệ tài nguyên và hệ sinh thái với phòng ngừa, giảm thiểu tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu.
Địa phương này cũng đã tập trung xây dựng và triển khai các kế hoạch quản lý chất lượng môi trường nước mặn, kiểm soát ô nhiễm, ứng phó sự cố môi trường, sự cố tràn dầu; đồng thời nâng cao năng lực thu gom, xử lý chất thải thích ứng với biến đổi khí hậu; tập trung rà soát hiện trạng đê điều, hồ đập, sạt lở bờ sông, bờ biển trước mùa mưa lũ; lắp đặt các trạm quan trắc tự động, tháp cảnh báo lũ. Những giải pháp này góp phần nâng cao năng lực phòng ngừa, cảnh báo và ứng phó với các rủi ro môi trường, nhất là trong bối cảnh thời tiết cực đoan, thiên tai ngày càng tác động rõ nét đến khu vực ven biển; qua đó tạo nền tảng và điều kiện cần thiết cho phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững tại Quảng Trị.
Bên cạnh đó, công tác phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) được UBND tỉnh triển khai kịp thời, góp phần thực hiện các giải pháp khắc phục cảnh báo “thẻ vàng” của EC. Trong đó, tập trung quản lý chặt đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác, không để xảy ra khoảng trống trong quản lý. Toàn tỉnh Quảng Trị hiện có 4.640 tàu cá, 100% các tàu cá đã đăng ký hoạt động và đánh dấu, các tàu cá đã lắp đặt VMS đạt 99,1%.
Cùng với quản lý đội tàu, UBND tỉnh Quảng Trị đã chỉ đạo tăng cường kiểm soát toàn bộ chuỗi khai thác từ hoạt động trên biển đến bốc dỡ, thu mua và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Thực hiện nghiêm việc xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác phục vụ xuất khẩu; tuyệt đối không để xảy ra gian lận, hợp thức hóa hồ sơ về nguồn gốc thủy sản. Các vụ việc vi phạm IUU phải được xác minh và xử lý đúng thẩm quyền, thời hạn; phấn đấu hoàn thành xử lý trong thời hạn không quá 60 ngày kể từ ngày lập hồ sơ, trường hợp kéo dài phải làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm.
Hướng tới một nền kinh tế biển xanh
Những kết quả trong 9 tháng đầu năm 2026 cho thấy Quảng Trị đang từng bước hình thành các động lực mới cho kinh tế biển, từ thủy sản, cảng biển, logistics đến du lịch và công nghiệp ven biển. Tuy nhiên, hoạt động thủy sản vẫn đứng trước không ít thách thức. Giá nhiên liệu, thức ăn thủy sản và vật tư đầu vào còn cao; nguồn lợi thủy sản ven bờ có dấu hiệu suy giảm, hiệu quả khai thác chưa ổn định; giá và đầu ra của một số sản phẩm thủy sản còn biến động. Đây là những vấn đề đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới phương thức khai thác, nâng cao hiệu quả nuôi trồng, tăng cường liên kết chuỗi và phát triển thủy sản theo hướng có trách nhiệm, bền vững.
Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Triệu Vân tuyên truyền chống khai thác IUU cho ngư dân.
Trong thời gian tới, UBND tỉnh Quảng Trị đã đề ra các giải pháp cụ thể nhằm tiếp tục khai thác hiệu quả tiềm năng biển nhưng phải bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ tài nguyên, môi trường và sinh kế lâu dài của cộng đồng ven biển. Việc kiểm soát khai thác IUU, nâng cao giá trị thủy sản, phát triển chuỗi logistics, thu hút đầu tư có chọn lọc, tăng cường năng lực phòng chống thiên tai và bảo vệ môi trường biển sẽ là những nhiệm vụ quan trọng được ưu tiên hàng đầu.
Với hệ thống hạ tầng đang được đầu tư, các cảng biển từng bước được đưa vào khai thác, hoạt động thủy sản duy trì tăng trưởng và du lịch ngày càng khẳng định sức hút, Quảng Trị đang có thêm những điều kiện thuận lợi để đánh thức tiềm năng biển, phát triển kinh tế biển xanh và tạo động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn 2026-2030.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, 9 tháng năm 2026, tổng sản phẩm (GRDP) khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng 3,58% so với cùng kỳ, vượt kịch bản đề ra 3,41%. Tổng sản lượng lương thực có hạt ước đạt 61,64 vạn tấn, bằng 102,7% kế hoạch; sản lượng khai thác và nuôi trồng thủy sản đạt khoảng 113.700 tấn, đạt 79,46% kế hoạch năm; sản lượng gỗ rừng trồng khai thác đạt hơn 1,8 triệu m³.