Quảng Trị: Tăng cường chống buôn lậu, gian lận thương mại - Bài 1: Ngăn chặn hiệu quả từ những điểm nóng có nguy cơ buôn lậu cao

Nguy cơ buôn lậu tại các khu vực cửa khẩu

Với 3 cửa khẩu quốc tế Cha Lo, Lao Bảo, La Lay và các tuyến đường liên kết vùng, kết nối với các tuyến đường huyết mạch của đất nước, Quảng Trị là một trong những trung tâm  giao thương, xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh của khu vực Trung Bộ. Năm 2026, cùng với đà phát triển mạnh mẽ của giao thương tại Quảng Trị, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, phương tiện vận tải và hành khách xuất nhập cảnh qua các cửa khẩu quốc tế tại Quảng Trị dự báo tiếp tục tăng nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại, sản xuất, kinh doanh và giao dịch thương mại của doanh nghiệp, người dân.

Theo đại diện Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Quảng Trị, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy qua biên giới tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi. Nguy cơ hình thành các đường dây, ổ nhóm liên tỉnh, hoạt động đa lĩnh vực, có sự móc nối giữa các đối tượng trong và ngoài nước ngày càng gia tăng. Các mặt hàng vi phạm chủ yếu là hàng có giá trị cao, hàng cấm như vàng, kim loại quý, pháo nổ, ma túy, động vật hoang dã; cùng với đường cát, bia, rượu, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, hàng tiêu dùng và hàng điện tử. Các đối tượng lợi dụng hành lý của hành khách xuất nhập cảnh, gia cố hầm kín phương tiện, dụ dỗ cư dân biên giới tham gia vận chuyển trái phép hoặc lợi dụng các loại hình quá cảnh, tạm nhập, tái xuất để buôn lậu, gian lận thương mại, giả mạo xuất xứ.

Tại các cửa khẩu, cảng biển và khu vực chuyển tải, nơi vừa có chức năng cảng nội địa, vừa trung chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu, nguy cơ bị lợi dụng để buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép các mặt hàng như pháo, xăng dầu, khoáng sản vẫn tiềm ẩn. Vào thời điểm cuối năm và dịp tết Nguyên đán Bính Ngọ, nhu cầu tiêu dùng tăng cao làm gia tăng hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép ma túy, pháo nổ, thuốc lá, rượu bia, gia súc gia cầm, thuốc tân dược, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng. Cùng với đó là các hành vi gian lận thương mại, gian lận thuế, sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn thực phẩm.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, đại diện Hải quan Cửa khẩu quốc tế Cha Lo, Chi cục Hải quan Khu vực IX cho biết, năm 2025, tình hình buôn bán, vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy qua biên giới vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp với các phương thức, thủ đoạn tinh vi, khó lường. Các loại tội phạm được phát hiện tại đơn vị chủ yếu là mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép ma túy, pháo nổ qua biên giới. Đơn vị đã triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả các kế hoạch, chỉ đạo của Cục Hải quan, UBND tỉnh, Chi cục Hải quan khu vực IX về công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy qua biên giới. Cùng với đó, đấu tranh phòng chống buôn lậu hàng giả, hàng hóa giả mạo xuất xứ, ghi nhãn hàng hóa không đúng quy định, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, chuyển tải bất hợp pháp.

Ông Vũ Quang Thắng - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Quảng Trị - cho hay: "Sự phát triển của thương mại điện tử tạo điều kiện để một số tổ chức, cá nhân lợi dụng kinh doanh trực tuyến nhằm tiêu thụ hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đồng thời, thiên tai, dịch bệnh và biến động giá tiếp tục ảnh hưởng đến nguồn cung, chi phí sản xuất, vận chuyển, tác động tiêu cực đến tình hình thị trường trên địa bàn".

"Xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực"

Để đảm hoạt động giao thương, xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh theo quy định pháp luật, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và ổn định thị trường, đặc biệt tập trung cao điểm vào dịp lễ, Tết, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các hộ kinh doanh trước bối cảnh tình hình, tính chất, quy mô và mức độ nguy hiểm của các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn tỉnh Quảng Trị ngày càng phức tạp, tinh vi trong năm 2026. Với phương châm “xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”, "không có vùng cấm, không có ngoại lệ", Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Quảng Trị đã xây dựng các phương hướng và nhiệm vụ cụ thể, nắm bắt hành vi, tâm lý của các đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn tỉnh Quảng Trị để kịp thời ngăn chặn những hành vi vi phạm pháp luật, tránh bị động trong mọi tình huống.

Tại buổi làm việc giữa Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Quảng Trị với đoàn công tác Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) Quốc gia về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả năm 2025 và triển khai đợt cao điểm dịp trước, trong và sau tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, đại diện Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Quảng Trị cho biết, thời gian tới, đơn vị sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật liên quan đến công tác phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá, gian lận thương mại và hàng giả tới người dân. Trọng tâm công tác là các khu vực biên giới, dân tộc thiểu số, đồng bào miền núi…, tuyên truyền không tham gia, tiếp tay cho các đối tượng vi phạm pháp luật. Xây dựng phong trào toàn dân tham gia đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Đồng thời, chủ động nắm chắc diễn biến tình hình, nhận diện phương thức và thủ đoạn. Tăng cường công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, lực lượng chức năng, triển khai thực hiện có hiệu quả Kế hoạch số 65/KH-BCĐ ngày 23/12/2025 của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Quảng Trị về cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp trước, trong và sau tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Song song với đó, các lực lượng chức năng tập trung kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ các tuyến, địa bàn trọng điểm, phức tạp như Quốc lộ 1A, Quốc lộ 9, Quốc lộ 12A, tuyến đường Hồ Chí Minh và khu vực biên giới; chú trọng các mặt hàng trọng điểm như ma túy, pháo nổ, vật liệu nổ, rượu bia, nước giải khát, lương thực, thực phẩm, động vật và sản phẩm động vật, mỹ phẩm, quần áo, hàng điện tử, ngoại tệ, kim loại quý, khoáng sản, xăng dầu, vật tư y tế. Đồng thời, triển khai các phương án tuần tra, kiểm soát các đường mòn, lối mở, cửa khẩu đường bộ, đường sắt, đường sông, đường biển và các kho bãi tập kết khu vực biên giới, đặc biệt tại các cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, La Lay, Cha Lo, nhằm ngăn chặn hiệu quả hàng nhập lậu vào nội địa.

Ông Vũ Quang Thắng nhấn mạnh: “Đơn vị sẽ kiểm soát chặt chẽ thị trường nội địa như các chợ dân sinh, siêu thị để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hoạt động sản xuất, buôn bán vận chuyển hàng cấm, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ; ứng dụng công nghệ trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; đẩy mạnh kiểm tra về điều kiện kinh doanh, chấp hành chế độ thuế, hóa đơn chứng từ, nguồn gốc xuất xứ, nhãn hàng hóa, tiêu chuẩn, chất lượng hàng hóa”.

Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Quảng Trị sẽ đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ trong chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Tăng cường kiểm tra, giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm trên môi trường thương mại điện tử. Phấn đấu nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý các hành vi kinh doanh hàng nhập lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ thông qua các sàn giao dịch điện tử và mạng xã hội.

Trong năm 2025, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã phát hiện, bắt giữ 2.299 vụ/2.626 đối tượng vi phạm, giảm 949 vụ so với năm 2024. Trong đó, 726 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu; 1.462 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế; 111 vụ hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ. Các cơ quan chức năng đã khởi tố 290 vụ/554 đối tượng theo quy định của pháp luật.

Bài 2: Quyết liệt ngăn chặn, không có vùng cấm trong xử lý vi phạm