Hoàn thiện cơ sở pháp lý, chuẩn bị đàm phán hiệp định
Sáng 28/5, UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức họp Thường trực Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án Khu kinh tế (KKT) thương mại qua biên giới chung Lao Bảo - Đen-sa-vẳn (Lào) và Đề án thí điểm Khu thương mại tự do tỉnh Quảng Trị nhằm nghe báo cáo tiến độ triển khai, rà soát và hoàn thiện các nội dung liên quan. Ông Lê Đức Tiến - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, Trưởng các Ban Chỉ đạo chủ trì cuộc họp.
Theo báo cáo của Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị, thời gian qua, đơn vị đã phối hợp với các sở, ngành rà soát, bổ sung nhiều nội dung quan trọng phục vụ công tác chuẩn bị đàm phán Hiệp định thí điểm xây dựng KKT thương mại qua biên giới chung Lao Bảo - Đen-sa-vẳn (Lào).
Các nội dung tập trung vào cơ chế ưu đãi, chính sách đặc thù về thương mại, đầu tư, logistics, xuất nhập khẩu; đánh giá hiện trạng hạ tầng cửa khẩu, kho bãi, hạ tầng số, kết nối giao thông; đồng thời rà soát cơ sở pháp lý, nghiên cứu cơ chế về đất đai để triển khai mô hình KKT qua biên giới.
UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức họp Thường trực Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án Khu kinh tế thương mại qua biên giới chung Lao Bảo - Đen-sa-vẳn và Đề án thí điểm Khu thương mại tự do tỉnh Quảng Trị
Quá trình xây dựng đề án được triển khai qua nhiều bước lấy ý kiến các bộ, ngành Trung ương, chuyên gia và địa phương của Việt Nam - Lào. UBND tỉnh Quảng Trị cũng đã tổ chức nhiều hội thảo, hội nghị tham vấn nhằm tiếp thu, giải trình và hoàn thiện dự thảo đề án.
Bộ Tài chính đã có báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ, đề nghị tỉnh Quảng Trị tiếp tục rà soát, làm rõ mục tiêu, mô hình phát triển, cơ chế chính sách, phương án huy động nguồn lực và cơ sở pháp lý nhằm bảo đảm tính khả thi khi triển khai.
Đối với Đề án thí điểm Khu thương mại tự do tỉnh Quảng Trị, địa phương đã hoàn thành các bước thành lập Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc, ban hành quy chế hoạt động và lựa chọn đơn vị tư vấn lập đề án. Hiện nay, Học viện Chính sách và Phát triển đang phối hợp với các sở, ngành triển khai khảo sát thực tế, thu thập số liệu và xây dựng khung nội dung đề án tại nhiều khu vực trọng điểm trên địa bàn tỉnh cùng các điểm kết nối thuộc Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC).
Các ý kiến tại cuộc họp cho rằng, cả hai đề án đều nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Trung ương, Tỉnh ủy và UBND tỉnh Quảng Trị. Tuy nhiên, đây là các mô hình mới, liên quan nhiều lĩnh vực, đòi hỏi cơ chế chính sách đặc thù, nguồn lực đầu tư lớn và khả năng cạnh tranh cao.
Đối với đề án KKT thương mại qua biên giới chung Lao Bảo - Đen-sa-vẳn, các đại biểu đề nghị UBND tỉnh Quảng Trị xem xét chủ trương thuê đơn vị tư vấn, bố trí kinh phí để tiếp tục hoàn thiện đề án; đồng thời rà soát, cập nhật đầy đủ các nội dung theo định hướng của Bộ Tài chính. Trong quá trình xây dựng đề án, cần xác định rõ các nguyên tắc chung trong Hiệp định giữa hai nước để làm cơ sở xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn triển khai.
Riêng Đề án thí điểm Khu thương mại tự do, các đại biểu đề nghị sớm xác định địa điểm triển khai nhằm tạo cơ sở xây dựng đề án bảo đảm tính khả thi và đồng bộ.
Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến nhấn mạnh ý nghĩa của Đề án KKT thương mại qua biên giới chung Lao Bảo - Đen-sa-vẳn, đồng thời yêu cầu các thành viên Ban Chỉ đạo tiếp tục phối hợp chặt chẽ, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, nội dung các đề án theo đúng yêu cầu của Bộ Tài chính và các bộ, ngành Trung ương.
Theo ông Lê Đức Tiến, các cơ quan liên quan cần chủ động rà soát cơ chế, chính sách nhằm bảo đảm tính khả thi và đồng bộ trong quá trình triển khai. Trước mắt, tỉnh tập trung hoàn thiện cơ sở pháp lý, chuẩn bị tốt các nội dung phục vụ đàm phán Hiệp định.
Đối với Đề án thí điểm Khu thương mại tự do, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo cùng đơn vị tư vấn tham khảo, kế thừa kinh nghiệm từ các địa phương khác. Đồng thời, tập trung khảo sát, nghiên cứu để sớm xây dựng, hoàn thiện đề án phù hợp với tiềm năng, lợi thế và điều kiện thực tiễn của tỉnh Quảng Trị.
Lãnh đạo UBND tỉnh cũng yêu cầu các sở, ngành, đơn vị liên quan hỗ trợ tối đa cho đơn vị tư vấn nhằm sớm hoàn thiện khung đề án để trình Ban Chỉ đạo xem xét, cho ý kiến.
Mở ra động lực tăng trưởng mới cho Quảng Trị
Việc xây dựng Đề án Khu thương mại tự do được xem là bước đi chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển kinh tế của Quảng Trị trong giai đoạn mới.
Theo nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế, để hình thành khu thương mại tự do cần hội tụ các điều kiện về cảng biển nước sâu, cửa khẩu quốc tế đường bộ, hệ thống giao thông kết nối và chuỗi cung ứng hàng hóa đủ lớn. Sau Hải Phòng và TP. Hồ Chí Minh, Quảng Trị được đánh giá là địa phương có nhiều lợi thế để phát triển mô hình này gắn với chuỗi cung ứng khu vực và quốc tế.
Đặc biệt, khi cảng biển Mỹ Thủy dự kiến đi vào vận hành trong năm 2026, điểm cuối của Hành lang kinh tế Đông - Tây sẽ được kết nối trực tiếp với cảng biển nước sâu, tạo dư địa lớn cho hoạt động logistics, xuất nhập khẩu và trung chuyển hàng hóa quốc tế.
Cảng biển Quốc tế Mỹ Thuỷ
Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị đã giao Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy chủ trì nghiên cứu đề tài khoa học cấp tỉnh về hình thành khu thương mại tự do tại Quảng Trị. Đồng thời, giao UBND tỉnh xây dựng đề án trình cấp có thẩm quyền xem xét thí điểm mô hình khu thương mại tự do, “cảng miễn thuế” gắn với cảng biển Mỹ Thủy và cửa khẩu quốc tế đường bộ.
Song song với đó, Công ty CP Liên doanh Cảng quốc tế Mỹ Thủy cũng đang nghiên cứu chuỗi cung ứng gắn cảng biển Mỹ Thủy với dòng chảy hàng hóa hai chiều trên Hành lang kinh tế Đông - Tây, hướng tới mô hình “cảng miễn thuế - khu thương mại tự do - chuỗi cung ứng thông minh”.
Cùng với việc triển khai thí điểm xây dựng KKT thương mại qua biên giới chung Lao Bảo - Đen-sa-vẳn theo chủ trương của Bộ Chính trị và Chính phủ hai nước Việt Nam - Lào, việc hình thành khu thương mại tự do tại Quảng Trị được kỳ vọng sẽ tạo lực hấp dẫn mới đối với các nhà đầu tư chiến lược trong và ngoài nước, qua đó mở ra động lực tăng trưởng mới cho địa phương trong thời gian tới.
Đối với Đề án thí điểm Khu thương mại tự do, ông Lê Đức Tiến - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo cùng đơn vị tư vấn tham khảo, kế thừa đề án của các địa phương đồng thời tập trung công sức, trí tuệ, tiến hành khảo sát, nghiên cứu để sớm xây dựng, hoàn thiện các đề án phù hợp với tiềm năng, thế mạnh, điều kiện thực tiễn của tỉnh Quảng Trị. Đồng thời, yêu cầu các sở, ngành, đơn vị liên quan hỗ trợ tối đa về mọi mặt cho đơn vị tư vấn, quyết tâm sớm hoàn thiện khung đề án để trình Ban Chỉ đạo xem xét, cho ý kiến.