485 đại biểu tán thành
Sáng 20/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Kết quả biểu quyết: Có 485 đại biểu tham gia, đạt 97,19% tổng số đại biểu Quốc hội; cả 485 đại biểu tán thành, chiếm 97,19%; không có đại biểu không tán thành, không có đại biểu không biểu quyết.
Luật gồm 4 chương, 32 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2027; riêng quy định chuyển tiếp về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa để hưởng chính sách thuế có hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Luật thay thế Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa số 04/2017/QH14.
Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật.
Bộ trưởng cho biết, trên cơ sở ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp với các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan có liên quan nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Luật.
Về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, Chính phủ thống nhất với ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và một số vị đại biểu về yêu cầu bảo đảm tính khả thi, ổn định của các tiêu chí, đồng thời làm rõ việc áp dụng các tiêu chí này tại thời điểm xét hỗ trợ. Trên cơ sở đánh giá thực tiễn hơn 25 năm triển khai chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, tham khảo thông lệ quốc tế, các tiêu chí trong dự thảo Luật đã được rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm khả thi, ổn định, dễ áp dụng trong thực tiễn.
Với doanh nghiệp mới thành lập chưa có báo cáo tài chính của năm trước, doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực, sử dụng lao động thời vụ hoặc thay đổi quy mô trong thời gian hưởng hỗ trợ, Bộ trưởng cho biết, tiếp thu ý kiến đại biểu, Chính phủ sẽ quy định cụ thể cách xác định tại Nghị định hướng dẫn thi hành Luật. Việc xác định phải đúng đối tượng, dựa trên khai thác dữ liệu sẵn có, không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã hoặc có thể khai thác, không quy định thêm tiêu chí trái với quy định của Luật.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật.
Về chính sách thuế, trên cơ sở kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến đại biểu, Chính phủ đã rà soát, chỉnh lý các chính sách hỗ trợ về thuế theo hướng dự thảo Luật quy định nguyên tắc, dẫn chiếu tới pháp luật về thuế. Các quy định cụ thể về đối tượng, điều kiện, mức và thời gian hưởng ưu đãi được chuyển sang dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân và một số luật thuế có liên quan, cùng được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp này.
Theo Bộ trưởng, việc điều chỉnh này vừa bảo đảm chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa được quy định toàn diện tại dự thảo Luật, như ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, vừa bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật.
Công khai quỹ đất, giá thuê mặt bằng
Về tiếp cận mặt bằng sản xuất, kinh doanh, tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo Luật đã làm rõ thẩm quyền của chính quyền địa phương trong việc quyết định nguyên tắc, tiêu chí, định mức chi hỗ trợ đầu tư hạ tầng và phạm vi các khoản kinh phí được hỗ trợ; đồng thời rà soát quy định để bảo đảm thống nhất với pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công.
Để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận chính sách tốt hơn, dự thảo Luật bổ sung quy định yêu cầu các địa phương công khai thông tin về quỹ đất, mặt bằng, giá thuê trước và sau hỗ trợ; khoản hỗ trợ được khấu trừ trực tiếp vào số tiền doanh nghiệp phải thanh toán. Bộ trưởng nêu rõ, quy định này bảo đảm nguồn lực hỗ trợ tới đúng đối tượng, công khai, minh bạch, mang lại lợi ích thực chất cho doanh nghiệp.
Chính phủ sẽ tiếp tục cụ thể hóa tại Nghị định hướng dẫn thi hành Luật các quy định về xác định quỹ đất, nguồn kinh phí, mức hỗ trợ tối đa, căn cứ giá thuê, trình tự hoàn trả, trách nhiệm công khai, quản lý, công tác kiểm tra việc bố trí quỹ đất.
Theo Luật, doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong 5 năm đầu kể từ ngày ký hợp đồng thuê lại đất với chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở ươm tạo.
Về mua sắm công và phát triển thị trường, tiếp thu ý kiến đại biểu và kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng giao Chính phủ quy định cơ chế xử lý trường hợp tổng giá trị các gói thầu của cơ quan, tổ chức mua sắm từ nguồn ngân sách nhà nước không đáp ứng tỷ lệ theo quy định, hoặc cơ quan, tổ chức không có gói thầu có giá trị dưới 20 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Quy định này nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với biến động giá, quy mô mua sắm và năng lực của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Kết quả biểu quyết thông qua.
Theo Luật, cơ quan, tổ chức dành tối thiểu 20% tổng giá trị các gói thầu mua sắm từ ngân sách nhà nước trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hằng năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chính phủ cũng chỉnh lý điểm b khoản 1 Điều 12 theo hướng loại trừ các gói thầu tổ chức đấu thầu quốc tế, bảo đảm không trái các cam kết, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Chính phủ sẽ tiếp tục quy định cụ thể phương pháp tính tỷ lệ giá trị gói thầu, trách nhiệm công khai kết quả thực hiện trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, việc kiểm tra, xử lý chia nhỏ gói thầu, bảo đảm thống nhất với pháp luật về đấu thầu.
Các chính sách hỗ trợ phát triển thị trường trong nước, thương mại điện tử, nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu thị trường và phát triển hệ thống phân phối được rà soát, hoàn thiện để không trùng lặp. Luật chỉ quy định khung chính sách; nội hàm chính sách cụ thể, điều kiện và mức hỗ trợ sẽ được Chính phủ quy định chi tiết.
Ngoài các nội dung trên, tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo Luật quy định rõ thời hạn áp dụng một số chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, chính sách đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo. Các quy định chuyển tiếp được hoàn thiện để đồng bộ với Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội, không vận hành song song hai cơ chế đối với cùng một nội dung hỗ trợ. Các quy định này cũng bảo đảm các chương trình, dự án hỗ trợ đang triển khai được tiếp tục thực hiện, không ảnh hưởng tới quyền lợi của doanh nghiệp.
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo các cơ quan nghiên cứu kỹ lưỡng, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, hoàn thiện dự thảo Luật cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp, như thể hiện trong báo cáo đầy đủ đã gửi tới đại biểu Quốc hội.