Làn sóng chuyển đổi đất nông nghiệp ngày càng rõ
Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2026 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố sáng 3/5, về nông nghiệp, tính đến ngày 20/4/2026, cả nước gieo cấy được 2.932,9 nghìn ha lúa đông xuân, giảm 36,8 nghìn ha so với vụ đông xuân năm trước, trong đó miền Bắc gieo cấy 1.037,5 nghìn ha, giảm 12,9 nghìn ha; miền Nam gieo cấy 1.895,4 nghìn ha, giảm 23,9 nghìn ha. Diện tích lúa đông xuân giảm chủ yếu do các địa phương thực hiện chuyển đổi diện tích đất trồng lúa không hiệu quả sang trồng cây hằng năm, cây lâu năm, nuôi trồng thủy sản có giá trị kinh tế cao hơn, hoặc phục vụ xây dựng các công trình công cộng, khu công nghiệp trên địa bàn.
Đến nay các địa phương miền Bắc đã kết thúc gieo cấy, lúa đông xuân đang sinh trưởng và phát triển tốt. Các trà lúa xuân sớm đã chuyển sang giai đoạn trổ bông, chín sữa, trong khi các trà lúa muộn đang đẻ nhánh rộ và bước vào giai đoạn làm đòng. Các địa phương cần cung cấp nước tưới kịp thời, chủ động phòng trừ sâu bệnh đảm bảo cây lúa sinh trưởng và phát triển thuận lợi trong giai đoạn tiếp theo.
Cá đạt 2.214,5 nghìn tấn, tăng 2,5%; tôm đạt 368,6 nghìn tấn, tăng 6,6%; thủy sản khác đạt 458,8 nghìn tấn, tăng 2,9%. Ảnh minh họa
Tại miền Nam, các địa phương thu hoạch được 1.486 nghìn ha lúa đông xuân, chiếm 78,4% diện tích xuống giống và bằng 92,2% cùng kỳ năm trước. Trong đó, vùng Đồng bằng sông Cửu Long thu hoạch được 1.119,9 nghìn ha, chiếm 90,3% diện tích xuống giống và bằng 90,7% cùng kỳ năm trước, chủ yếu do các địa phương điều chỉnh khung thời vụ xuống giống muộn để chủ động nguồn nước cho cây trồng.
Theo Cục Thống kê, sau khi thu hoạch xong lúa đông xuân, các địa phương phía Nam tiến hành vệ sinh đồng ruộng, cày ải, xới phơi đất để xuống giống vụ hè thu. Đến ngày 20/4/2026, miền Nam gieo sạ được 355,5 nghìn ha lúa hè thu, bằng 50,9% cùng kỳ năm trước, trong đó vùng Đồng bằng sông Cửu Long đạt 272,3 nghìn ha, bằng 44,2%. Tiến độ xuống giống vụ hè thu chậm hơn so với cùng kỳ, chủ yếu do thời điểm thu hoạch vụ đông xuân kéo dài đã làm ảnh hưởng đến lịch thời vụ.
Bên cạnh đó, tình trạng nắng nóng cục bộ tại nhiều địa phương, cùng với mùa mưa đến muộn do tác động của El Nino khiến tiến độ gieo trồng tiếp tục bị chậm lại. Một số địa phương tiến độ xuống giống chậm so cùng kỳ năm trước: An Giang đạt 74,4 nghìn ha, bằng 26,9%; Cần Thơ đạt 84,9 nghìn ha, bằng 57,4%; Đồng Tháp đạt 93,8 nghìn ha, bằng 55,4%. Trước diễn biến thời tiết bất lợi, các địa phương chủ động gieo trồng theo lịch thời vụ, tuân thủ khuyến cáo của ngành nông nghiệp để hạn chế rủi ro dịch hại. Đồng thời, ưu tiên sử dụng giống lúa chất lượng cao, kháng sâu bệnh và áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất vụ hè thu.
Về lâm nghiệp, báo cáo cho hay, diện tích rừng trồng mới tập trung cả nước tháng 4 ước đạt 32,3 nghìn ha, giảm 4,2% so với cùng kỳ năm 2025; số cây lâm nghiệp trồng phân tán đạt 7,1 triệu cây, giảm 1,8% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng gỗ khai thác ước đạt 1.674,8 nghìn m3, tăng 1,5% nhờ thời tiết khô ráo, thuận lợi cho người dân tăng cường thu hoạch gỗ đến tuổi khai thác.
Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, diện tích rừng trồng mới cả nước ước đạt 78,5 nghìn ha, giảm 1% so với cùng kỳ năm trước; số cây lâm nghiệp trồng phân tán đạt 27,6 triệu cây, tăng 0,9%; sản lượng gỗ khai thác đạt 6.021,9 nghìn m3, tăng 2,4%.
Diện tích rừng bị thiệt hại trong tháng 4 là 79,9 ha, giảm 68,3% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Diện tích rừng bị cháy là 12,8 ha, giảm 73,3%; diện tích rừng bị chặt, phá là 67,1 ha, giảm 67,1%. Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, diện tích rừng bị thiệt hại là 142 ha, giảm 70,1% so với cùng kỳ năm trước, trong đó diện tích rừng bị cháy là 13,7 ha, giảm 83,3%; diện tích rừng bị chặt, phá là 128,3 ha, giảm 67,4%.
Thủy sản tăng trưởng ổn định
Về thủy sản, sản lượng thủy sản tháng 4 ước đạt 831,7 nghìn tấn, tăng 2,8% so với cùng kỳ năm trước, bao gồm: Cá đạt 578,1 nghìn tấn, tăng 1,8%; tôm đạt 127 nghìn tấn, tăng 7,2%; thủy sản khác đạt 126,6 nghìn tấn, tăng 3%.
Cũng theo Cục Thống kê, sản lượng thủy sản nuôi trồng trong tháng ước đạt 471,6 nghìn tấn, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Cá đạt 301,5 nghìn tấn, tăng 3,3%; tôm đạt 114,8 nghìn tấn, tăng 8%; thủy sản khác đạt 55,3 nghìn tấn, tăng 7%.
Sản lượng cá tra tháng 4 ước đạt 156,6 nghìn tấn, tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, do giá cá tra nguyên liệu tăng, thị trường thuận lợi khuyến khích người dân tăng thả nuôi .
Sản lượng tôm trong tháng ước đạt 114,8 nghìn tấn, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước do giá tôm nguyên liệu và nhu cầu trong nước tăng khi sắp bước vào kỳ nghỉ lễ. Sản lượng tôm thẻ chân trắng ước đạt 84,7 nghìn tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước; sản lượng tôm sú đạt 25,7 nghìn tấn, tăng 4,9%.
Sản lượng thủy sản khai thác tháng 4 ước đạt 360,1 nghìn tấn, tăng 0,2% so với cùng kỳ năm trước, bao gồm: Cá đạt 276,6 nghìn tấn, tăng 0,3%; tôm đạt 12,2 nghìn tấn, tương đương với cùng kỳ năm trước; thủy sản khác đạt 71,3 nghìn tấn, tăng 0,1%. Khai thác biển bắt đầu vào vụ cá Nam, cùng với đó giá dầu giảm mạnh so với cuối tháng trước nên ngư dân tiếp tục ra khơi khai thác. Sản lượng thủy sản khai thác biển ước đạt 335,3 nghìn tấn, tăng 0,2%. Trong đó, cá đạt 257,4 nghìn tấn, tăng 0,2%; tôm đạt 11,4 nghìn tấn, tương đương với cùng kỳ năm trước; thủy sản khác đạt 66,5 nghìn tấn, tăng 0,2%.
Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, sản lượng thủy sản ước đạt 3.041,9 nghìn tấn, tăng 3,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, cá đạt 2.214,5 nghìn tấn, tăng 2,5%; tôm đạt 368,6 nghìn tấn, tăng 6,6%; thủy sản khác đạt 458,8 nghìn tấn, tăng 2,9%.