Đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn
Tiếp tục Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất sáng 4/8, Quốc hội khóa XVI, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng.
Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng
Trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nêu rõ, việc sửa đổi luật nhằm bảo đảm thể chế hóa kịp thời, đầy đủ quan điểm của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, gắn với phân cấp, phân quyền tối đa, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính phù hợp với yêu cầu cấp bách của thực tiễn.
Về quan điểm xây dựng dự án Luật: Một là, thể chế hoá các quan điểm chỉ đạo của Đảng, các Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Hai là, việc sửa đổi, bổ sung các luật được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, chỉ tập trung vào những nội dung thực sự cần thiết, cấp bách; các nội dung sửa đổi, bổ sung mang tính kỹ thuật bảo đảm tính đồng bộ trong hệ thống pháp luật khi các văn bản được ban hành theo cơ chế ủy quyền lập pháp hết hiệu lực.
Về bố cục của dự thảo Luật, dự thảo Luật được thiết kế thành 10 điều. Nội dung cơ bản của dự thảo Luật gồm: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc phòng liên quan về phòng thủ khu vực. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam: Quy định về chức vụ cán bộ của Chỉ huy Bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh, Ban chỉ huy quân sự cấp xã; hạn tuổi phục vụ cao nhất của Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự cấp xã; bổ nhiệm chức vụ trong các đơn vị dự bị động viên.
Bên cạnh đó, sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng: Quy định về giải ngạch quân nhân chuyên nghiệp dự bị. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nghĩa vụ quân sự: Quy định xử lý hành vi trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự; các hành vi bị nghiêm cấm gian dối trong khám sức khỏe quân sự; giải ngạch dự bị; tổ chức giao công dân được gọi nhập ngũ; bàn giao hạ sĩ quan, binh sĩ hoàn thành nghĩa vụ phục vụ tại ngũ; chế độ chính sách của công dân trong thời gian đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe.
Sửa đổi, bổ sung quy định về xây dựng phòng thủ khu vực trong nhiệm vụ của Bộ đội Biên phòng để phù hợp với việc giải thể Ban chỉ huy phòng thủ khu vực. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng không nhân dân: Quy định về phòng thủ khu vực để phù hợp với việc tổ chức lại Ban chỉ huy phòng thủ khu vực; việc phân cấp điều chỉnh thẩm quyền từ Bộ Công Thương chuyển cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; việc cắt giảm thủ tục hành chính; bãi bỏ điểm đ khoản 1 Điều 11.
Sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số điều của Luật Lực lượng dự bị động viên: Quy định về phòng thủ khu vực để phù hợp với việc tổ chức lại Ban chỉ huy phòng thủ khu vực. Sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 34 Luật Phòng thủ dân sự về phòng thủ khu vực. Sửa đổi, bổ sung quy định về Ban chỉ huy quân sự cấp xã; xác định Ban chỉ huy quân sự cấp xã là cơ quan quân sự địa phương trực thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Bộ Tư lệnh TP. Hồ Chí Minh, Bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh.
Bảo đảm rõ chủ thể, rõ trách nhiệm
Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới cho biết, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí sự cần thiết, mục đích xây dựng Luật; cơ bản tán thành với phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án Luật.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới
Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam (Điều 2) và về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nghĩa vụ quân sự (Điều 4), Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu quy định về “Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã” để quy định phù hợp với yêu cầu thực tiễn và bảo đảm khả thi; tiếp tục rà soát để phân định rõ trách nhiệm giữa Ban Chỉ huy quân sự cấp xã và Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh trong từng khâu của quy trình tuyển quân, bảo đảm rõ chủ thể, rõ trách nhiệm, không phát sinh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ.
Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng không nhân dân (Điều 6), Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí việc thay thẩm quyển của Bộ Công Thương bằng Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nhằm bảo đảm việc phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, đánh giá các quy định trong dự thảo Luật và pháp luật có liên quan, để bảo đảm tính thống nhất, khả thi, thuận lợi trong tổ chức thực hiện.
Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dân quân tự vệ (Điều 9), Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cơ bản nhất trí như dự thảo Luật. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ cân nhắc quy định theo hướng chỉ quy định Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã (là chức vụ cơ bản của sĩ quan và do sĩ quan chính quy đảm nhiệm), không quy định chức vụ Chính trị viên phó Ban Chỉ huy quân sự cấp xã để bảo đảm đủ các vị trí, chức vụ cơ bản của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã; đề nghị rà soát, bổ sung quy định đối với Ban Chỉ huy quân sự cấp xã trong quản lý lực lượng tự vệ, trước đây do cấp huyện quản lý để bảo đảm đầy đủ, chặt chẽ, không bỏ sót nhiệm vụ.
Việc sửa đổi, bổ sung 9 luật chủ yếu điều chỉnh về tổ chức, thẩm quyền và kỹ thuật lập pháp; không phát sinh chính sách mới về chế độ đối với con người, không phát sinh tổ chức bộ máy, biên chế và nhiệm vụ chi mới của ngân sách nhà nước. Việc tổ chức thi hành được thực hiện trên cơ sở sử dụng hiệu quả nguồn lực, nhân lực và kinh phí hiện có của Bộ Quốc phòng và các cơ quan, đơn vị liên quan, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với chủ trương tinh gọn bộ máy.