Sức hút Việt Nam với doanh nghiệp châu Âu chưa 'hạ nhiệt'

Doanh nghiệp giữ nhịp tăng trưởng 

Ngày 15/4, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) công bố Báo cáo chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) quý I/2026 đạt 72,7 điểm, giảm 7,3 điểm so với quý trước. Dù có sự điều chỉnh sau giai đoạn tăng mạnh, chỉ số này vẫn duy trì ở mức cao so với trung bình nhiều năm, cho thấy nền tảng niềm tin của nhà đầu tư châu Âu đối với Việt Nam vẫn ổn định và bền vững.

Đáng chú ý, tới 93% lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu tham gia khảo sát khẳng định sẵn sàng giới thiệu Việt Nam là điểm đến đầu tư. Đây là một trong những tỷ lệ cao nhất từng được ghi nhận, phản ánh sự đánh giá tích cực và nhất quán đối với triển vọng dài hạn của thị trường.

Theo ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham, diễn biến của BCI cần được đặt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều bất định, với căng thẳng địa chính trị, xung đột khu vực và biến động giá năng lượng gia tăng.

“Những gì chúng ta đang chứng kiến không phải là sự suy giảm niềm tin, mà là một sự tái hiệu chỉnh tất yếu khi doanh nghiệp phải thích ứng với một môi trường kinh tế quốc tế ngày càng khó dự báo”, ông nhấn mạnh.

Thực tế, sau một năm chịu tác động từ các thay đổi trong chính sách thương mại quốc tế và những rủi ro địa chính trị, phần lớn doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam vẫn duy trì được hoạt động ổn định. Cụ thể, 77% doanh nghiệp ghi nhận doanh thu năm 2025 giữ nguyên hoặc tăng so với năm trước, trong đó 40% đạt mức tăng trưởng. Ngược lại, chỉ 23% doanh nghiệp báo cáo doanh thu sụt giảm và phần lớn mức giảm không quá lớn.

Những kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò của Việt Nam như một “điểm tựa ổn định” trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh nhiều thị trường đối mặt với gián đoạn.

Tuy nhiên, rủi ro đang có sự dịch chuyển. Nếu trước đây lo ngại lớn nhất là đứt gãy chuỗi cung ứng, thì hiện nay áp lực chi phí và biến động nhu cầu trở thành thách thức chính. Báo cáo cho thấy 75% doanh nghiệp lo ngại giá năng lượng, 61% chịu áp lực chi phí vận hành và 55% quan ngại về sự suy giảm nhu cầu tiêu dùng toàn cầu. Tổng thể, khoảng 90% doanh nghiệp xác định chi phí và yếu tố địa chính trị là thách thức chính trong năm 2026.

Ông Xavier Depouilly, Tổng Giám đốc Công ty Nghiên cứu và Tư vấn DXL, nhận định sự biến động của BCI phản ánh sự phân hóa rõ nét giữa các mô hình kinh doanh. Các doanh nghiệp tập trung thị trường nội địa thích ứng tốt hơn, trong khi những doanh nghiệp phụ thuộc sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu chịu áp lực lớn hơn.

Sự phân hóa cũng thể hiện theo ngành và quy mô. Lĩnh vực du lịch và khách sạn dẫn đầu với 81,7 điểm nhờ nhu cầu phục hồi, trong khi nông nghiệp và thực phẩm chịu tác động mạnh từ chi phí đầu vào và hạn chế logistics. Doanh nghiệp quy mô lớn duy trì ổn định tốt hơn nhờ nguồn lực và năng lực quản trị, trong khi nhóm nhỏ và vừa thận trọng hơn trước biến động thị trường.

Báo cáo cũng chỉ ra khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế. Nếu như 69% doanh nghiệp kỳ vọng kết quả tích cực vào cuối năm 2025, thì thực tế chỉ 56% đạt được. Sự chênh lệch này phản ánh khó khăn trong triển khai, từ tiến độ hợp đồng chậm, chi phí tăng đến nhu cầu phục hồi chưa như dự kiến. Tuy vậy, đây được đánh giá là điều chỉnh mang tính kỹ thuật, không làm thay đổi xu hướng dài hạn.

Ở góc độ trong nước, môi trường kinh doanh vẫn tồn tại những điểm nghẽn. Có 61% doanh nghiệp gặp khó khăn với thủ tục hành chính, 51% cho rằng quy định chưa rõ ràng hoặc thiếu nhất quán, và 44% vướng mắc về quản lý thuế. Bên cạnh đó, thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao đang nổi lên như một rào cản đáng kể, với 33% doanh nghiệp bày tỏ quan ngại.

Khẳng định vị thế điểm đến đầu tư chiến lược

Bất chấp những “cơn gió ngược” trong ngắn hạn, niềm tin đầu tư kinh doanh vào Việt Nam vẫn được duy trì mạnh mẽ. Tỷ lệ 93% doanh nghiệp sẵn sàng giới thiệu thị trường là minh chứng rõ nét cho sự tách bạch giữa khó khăn vận hành trước mắt và triển vọng chiến lược dài hạn.

Xét theo lĩnh vực, niềm tin đặc biệt nổi bật ở các ngành nông nghiệp - thực phẩm và du lịch - khách sạn, với tỷ lệ sẵn sàng giới thiệu đạt 100%. Sự khác biệt giữa các quy mô doanh nghiệp là không đáng kể, cho thấy sức hấp dẫn của Việt Nam mang tính toàn diện.

Đáng chú ý, những doanh nghiệp coi Việt Nam là thị trường trọng tâm trong chiến lược khu vực có kết quả kinh doanh tích cực hơn rõ rệt. Khoảng 65 - 68% trong nhóm này ghi nhận hoạt động khả quan, và tới 96% sẵn sàng giới thiệu Việt Nam. Ngược lại, các doanh nghiệp duy trì sự hiện diện hạn chế chỉ ghi nhận 23% kết quả tích cực và mức độ sẵn sàng giới thiệu thấp hơn đáng kể.

Theo EuroCham, để duy trì và nâng cao sức hút đầu tư, Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách. Đây là những yếu tố then chốt để cải thiện môi trường kinh doanh và tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong thời gian tới, các nội dung này dự kiến sẽ được thảo luận tại Tuần lễ Đối thoại Sách trắng - diễn đàn quan trọng kết nối cộng đồng doanh nghiệp với cơ quan quản lý, nhằm chuyển hóa các khuyến nghị thành giải pháp cụ thể.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, kết quả BCI Quý I/2026 một lần nữa khẳng định Việt Nam vẫn là điểm đến đầu tư hấp dẫn, với nền tảng ổn định, triển vọng tăng trưởng tích cực và định hướng cải cách rõ ràng, sẵn sàng đón dòng vốn chất lượng cao trong giai đoạn tới.