Trong mỗi giao dịch mua bán, người tiêu dùng đứng trước nhiều lựa chọn về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và phương thức giao dịch. Cùng với sự phát triển của thương mại điện tử, kinh tế số và các phương thức giao dịch mới, yêu cầu bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng ngày càng được đặt ra cụ thể hơn.
Ngày 20/6/2023, Quốc hội thông qua Luật số 19/2023/QH15 về Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, thay thế Luật số 59/2010/QH12.
Luật mới tạo lập khuôn khổ pháp lý toàn diện hơn cho công tác bảo vệ người tiêu dùng, phù hợp với sự phát triển của thương mại điện tử, kinh tế số và các phương thức giao dịch mới. Đồng thời, đặt ra trách nhiệm cụ thể hơn đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh, cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức xã hội trong quá trình bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Một trong những điểm đáng chú ý là Luật dành quy định riêng đối với người tiêu dùng dễ bị tổn thương. Theo Điều 8, đây là những người có khả năng chịu nhiều tác động bất lợi về tiếp cận thông tin, sức khỏe, tài sản hoặc giải quyết tranh chấp tại thời điểm mua, sử dụng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.
Với nhóm người tiêu dùng này, bên cạnh việc bảo đảm các quyền chung, pháp luật thiết lập những cơ chế ưu tiên. Khi người tiêu dùng dễ bị tổn thương gửi yêu cầu bảo vệ quyền lợi kèm theo bằng chứng, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải ưu tiên tiếp nhận và xử lý; trường hợp từ chối phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ căn cứ pháp lý.
Doanh nghiệp cũng phải chủ động xây dựng cơ chế phù hợp trong quá trình giao dịch, không được từ chối vì khác biệt về ngôn ngữ, chữ viết, phong tục, đồng thời phải phòng ngừa hành vi kỳ thị, phân biệt đối xử hoặc lợi dụng sự dễ bị tổn thương của người tiêu dùng.
Không chỉ đặt ra yêu cầu khi phát sinh vụ việc, Luật còn yêu cầu doanh nghiệp chủ động xây dựng quy trình, phương thức phù hợp với từng nhóm người tiêu dùng dễ bị tổn thương; công khai tại trụ sở, địa điểm kinh doanh, website hoặc ứng dụng; đồng thời đào tạo nhân viên thực hiện các quy định này. Cùng với doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức xã hội cũng có trách nhiệm tiếp nhận, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và hỗ trợ người tiêu dùng trong quá trình thực hiện quyền của mình.
Quý vị vừa nghe Podcast: “Tăng cường bảo vệ người tiêu dùng trong môi trường số”. Cảm ơn quý vị và các bạn đã dành thời gian lắng nghe.
Hẹn gặp lại trong các chương trình tiếp theo!