Đà tăng tích cực nhưng còn nhiều thách thức
Số liệu từ cơ quan thống kê cho thấy, GDP quý I/2026 tăng 7,83% so với cùng kỳ, trong đó công nghiệp và xây dựng tăng 8,92%, còn chế biến - chế tạo tăng tới 9,73%, tiếp tục giữ vai trò động lực chính. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 9,0% trên diện rộng, phản ánh sự phục hồi tương đối đồng đều của nền sản xuất. Tuy vậy, áp lực vĩ mô đang gia tăng.
Theo Quỹ Tiền tệ quốc tế dự báo, quy mô GDP theo sức mua tương đương (PPP) của Việt Nam có thể đạt khoảng 2.030 tỷ USD vào năm 2026, vượt Thái Lan và đứng thứ hai Đông Nam Á. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý, chỉ số PPP chủ yếu phản ánh sức mua, chưa phản ánh đầy đủ chất lượng tăng trưởng hay mức sống.
Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), GDP quý I/2026 tăng 7,83% so với cùng kỳ. Ảnh minh họa
Tại Hội thảo khoa học quốc gia 'Kinh tế Việt Nam năm 2025 và triển vọng năm 2026', ông Nguyễn Bá Hùng, Chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) chia sẻ, năm 2025, kinh tế Việt Nam vẫn đạt kết quả tích cực với tăng trưởng khoảng 8% và lạm phát được kiểm soát ở mức 3,3%. Các động lực chính đến từ xuất khẩu, đầu tư nước ngoài và đẩy mạnh đầu tư công, giúp sản xuất công nghiệp và dịch vụ duy trì đà tăng trưởng.
Tuy nhiên, theo đánh giá của ADB, các động lực nội sinh như tiêu dùng và đầu tư tư nhân vẫn chưa phục hồi rõ nét. Dù nhiều chính sách cải cách đã được ban hành, quá trình triển khai còn chậm, khiến khu vực kinh tế trong nước chưa phát huy hết vai trò.
3 khuyến nghị để giữ vững tăng trưởng bền vững
Trước bối cảnh rủi ro đan xen, ông Nguyễn Bá Hùng đưa ra một số định hướng chính sách quan trọng nhằm giúp Việt Nam duy trì tăng trưởng ổn định và bền vững.
Thứ nhất, củng cố nội lực thông qua cải cách thể chế và cải thiện môi trường kinh doanh. Đây là yếu tố then chốt để thúc đẩy khu vực tư nhân và tiêu dùng trở thành động lực tăng trưởng nội sinh, thay vì phụ thuộc quá lớn vào xuất khẩu và đầu tư nước ngoài.
Thứ hai, phát triển thị trường tài chính và đa dạng hóa kênh huy động vốn. Hiện nay, hệ thống tài chính Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, trong khi thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu chưa phát triển tương xứng. Điều này hạn chế khả năng tiếp cận vốn trung và dài hạn của doanh nghiệp.
Thứ ba, nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài thông qua điều hành chính sách vĩ mô linh hoạt. Trong bối cảnh giá dầu và lạm phát toàn cầu biến động khó lường, chính sách cần cân bằng giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.
Bên cạnh đó, ADB cũng nhấn mạnh vai trò của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), trong việc nâng cao năng suất và tạo dư địa tăng trưởng mới. Khi các ứng dụng công nghệ đã bước vào giai đoạn triển khai thực tiễn, việc tận dụng hiệu quả sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng.
Trong dài hạn, các khuyến nghị từ AMRO cũng nhấn mạnh việc nâng cấp công nghiệp thông qua tăng liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước, hoàn thiện khung chính sách tài chính - tiền tệ, đồng thời cải cách thị trường vốn để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực.
Kinh tế Việt Nam năm 2026 được dự báo vẫn giữ được nhịp tăng trưởng tích cực, song dư địa không còn quá rộng. Trong bối cảnh rủi ro bên ngoài gia tăng và nội lực chưa thực sự bứt phá, việc kết hợp hài hòa giữa cải cách thể chế, chuyển đổi số và điều hành vĩ mô linh hoạt sẽ quyết định khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong những năm tới.