Chuyển trọng tâm từ lượng vốn sang chất lượng FDI
Ngày 8/10/2026 tại Hà Nội, Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức Tọa đàm “Kết nối doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu”. Tọa đàm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước chuyển sang một giai đoạn mới trong thu hút và sử dụng nguồn lực đầu tư nước ngoài, với trọng tâm ngày càng lớn vào chất lượng, hiệu quả và khả năng liên kết với khu vực doanh nghiệp trong nước.
Toạ đàm có sự tham dự của ông Trần Quốc Phương, Thứ trưởng Bộ Tài chính; ông Phạm Văn Hoành, Tổng Biên tập Báo Tài chính - Đầu tư cùng các chuyên gia, đại diện doanh nghiệp trong nước và quốc tế.
Tọa đàm “Kết nối doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu”.
Phát biểu chỉ đạo tại tọa đàm, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhận định, trong bức tranh tích cực chung của nền kinh tế, thu hút vốn đầu tư nước ngoài là một điểm sáng. 9 tháng năm 2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4% so với cùng kỳ năm ngoái, còn vốn đầu tư nước ngoài thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1% và là mức cao nhất trong 5 năm qua. Con số này đã đưa tổng nguồn vốn FDI Việt Nam thu hút được trong gần 40 năm qua lên trên 570 tỷ USD, một con số rất đáng ghi nhận, thể hiện niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài đối với môi trường đầu tư, kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam.
Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhận định: "Không chỉ gia tăng nhanh về số lượng, dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong thời gian gần đây đã cải thiện đáng kể về chất lượng. Chúng ta đã thu hút được nhiều dự án FDI quy mô lớn trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo... Điều này đã khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng bán dẫn, sản xuất công nghệ cao toàn cầu."
Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương.
Tuy nhiên, thực tế gần 40 năm thu hút FDI vừa qua cho thấy, dù khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã không ngừng phát triển, không chỉ giúp bổ sung nguồn lực đầu tư quan trọng, mà còn góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành một số ngành công nghiệp chủ lực, mở rộng thị trường xuất khẩu, từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu… Tuy nhiên, chất lượng và hiệu quả thu hút, quản lý, sử dụng vốn FDI chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và chưa đáp ứng được những yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới của đất nước. Đặc biệt, liên kết giữa khu vực trong nước và khu vực FDI còn hạn chế, chuyển giao công nghệ, nghiên cứu và phát triển chưa được như kỳ vọng. Tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu còn chưa cao…
Đây cũng chính là một trong những lý do để Bộ Chính trị quyết định ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, đánh dấu một bước ngoặt mang tính chiến lược, thay đổi toàn diện phương thức và tư duy thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam trong giai đoạn mới.
Với Nghị quyết số 10-NQ/TW, việc thu hút nguồn lực từ bên ngoài sẽ có những chuyển đổi lớn. Thay vì chỉ chú trọng vào số lượng dự án, số vốn đầu tư, Việt Nam sẽ đặt trọng tâm vào kiến tạo hệ sinh thái FDI chất lượng cao, coi trọng chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng cho nền kinh tế và khả năng liên kết với khu vực trong nước. Việt Nam cũng không thu hút FDI bằng mọi giá mà sẽ lựa chọn đối tác để làm sao nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam thu hút FDI không phải để thay thế nội lực mà để làm mạnh nội lực, để nâng cao năng suất, năng lực công nghệ, sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh: "Cơ hội dành cho Việt Nam là rất lớn. Với nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, môi trường chính trị - xã hội an toàn và mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp, Việt Nam đã và luôn là một trong những điểm đến an toàn và hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài."
Thời gian qua, Việt Nam đã không ngừng cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, cải thiện thể chế, chính sách. Luật sửa đổi, bổ sung Luật Đầu tư cũng đã được Quốc hội thông qua và ban hành. Nhiều thủ tục đã được đơn giản hóa, luồng xanh cũng sẽ được thiết lập để đẩy nhanh tiến độ các dự án công nghệ chiến lược như bán dẫn, AI, dữ liệu… Đây là những nỗ lực cần thiết để Việt Nam duy trì vị thế điểm đến ưu tiên, bên cạnh yêu cầu tiếp tục cải thiện nhanh hơn về hạ tầng điện, logistics và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Tăng liên kết FDI và doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng
Thu hút FDI là chủ trương lớn và nhất quán trong quá trình đổi mới, hội nhập của Việt Nam. Khu vực doanh nghiệp FDI hiện là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế, đóng góp lớn vào xuất khẩu, tạo việc làm. Với việc ban hành Nghị quyết số 10, Bộ Chính trị đặt trọng tâm vào phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, chứ không đơn thuần là thu hút FDI.
Sự kết hợp chiến lược giữa Nghị quyết số 10 và Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước có thể nói sẽ tạo ra thế “kiềng ba chân” vững chắc cho nền kinh tế Việt Nam bứt phá, để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra.
Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 280 ngày 22/9/2026 về Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị. Từng nhiệm vụ, giải pháp cụ thể đã được Chính phủ giao cho các bộ, ngành, địa phương. Bộ Tài chính cũng được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng và hiện đang trong quá trình thể chế hóa các cơ chế, chính sách được đề ra tại Nghị quyết số 10. Trong đó có việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, xây dựng cơ chế ưu đãi linh hoạt cho các dự án cốt lõi, thúc đẩy liên kết giữa khu vực kinh tế trong nước và khu vực FDI.
Một trong những vấn đề trọng tâm của tọa đàm là làm thế nào để biến nguồn lực quốc tế thành năng lực nội sinh của nền kinh tế Việt Nam, thông qua tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp Việt Nam.
Theo đó, các nội dung như chuyển giao công nghệ, đào tạo và phát triển nhân lực, nâng cao năng lực quản trị, tiêu chuẩn hóa sản xuất và mở rộng mạng lưới nhà cung ứng trong nước được đặt trong mối liên hệ với mục tiêu nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các tham luận tại tọa đàm được kỳ vọng mang đến góc nhìn thực tiễn của doanh nghiệp về cơ hội, yêu cầu và những rào cản trong quá trình tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, cũng như những điều kiện cần thiết để tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam.
Trong khuôn khổ tọa đàm, phiên thảo luận với chủ đề “Lực đẩy chính sách” sẽ tập trung phân tích những yêu cầu mới đặt ra từ Nghị quyết 10-NQ/TW và kế hoạch hành động của Chính phủ, đồng thời trao đổi về cách thức tạo môi trường thuận lợi hơn để doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.