Tết Bính Ngọ ở một số quốc gia Đông Nam Á

Tết Nguyên đán không chỉ được đón chào tại các quốc gia có truyền thống Á Đông lâu đời, mà còn hiện diện sinh động ở nhiều nước Đông Nam Á. Sự giao thoa văn hóa lâu đời đã dệt nên một bức tranh lễ hội đa sắc màu tại khu vực này trong dịp đầu năm mới. Năm Bính Ngọ 2026 được chào đón bằng tinh thần phóng khoáng và mạnh mẽ của loài ngựa, nhưng mỗi quốc gia lại có cách hưởng Tết rất riêng, từ lễ hội đường phố rực rỡ, phong tục cộng đồng cởi mở đến những nghi thức mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc.

Thái Lan

Ở Bangkok, Tết Nguyên đán là một trong những dịp lễ hội lớn nhất năm, đặc biệt sôi động tại khu phố người Hoa Yaowarat. Những con phố vốn đông đúc quanh năm nay càng trở nên rực rỡ với đèn lồng đỏ treo kín, sân khấu biểu diễn dựng khắp nơi và các đoàn múa lân - múa rồng nối dài suốt nhiều giờ.

Một điểm đặc biệt của Tết Nguyên đán tại Thái Lan là sự tham dự của thành viên Hoàng gia trong các lễ hội lớn. Sự hiện diện này không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn thể hiện sự công nhận chính thức của xã hội Thái Lan đối với vai trò và đóng góp lâu dài của cộng đồng người Hoa trong đời sống kinh tế - văn hóa đất nước.

Không chỉ có thủ đô, tỉnh Nakhon Sawan mới thực sự được xem là “thủ phủ Tết Nguyên đán” của Thái Lan. Tại huyện Pak Nam Pho, lễ hội kéo dài tới 12 ngày, được tổ chức nhằm tôn vinh các vị thần bảo hộ địa phương.

Điểm nhấn của Tết Bính Ngọ 2026 là các cuộc diễu hành ban đêm rực rỡ ánh sáng với kiệu rước khổng lồ, rồng phát sáng và các màn trình diễn nghệ thuật công phu. Sáng hôm sau, đoàn rước với nghệ sĩ nhào lộn, vũ công và nhạc lễ truyền thống tiếp tục hành trình cầu phúc, mang lại không khí lễ hội nối dài từ ngày sang đêm.

Trong suốt thời gian này, các khu chợ xuân, sân khấu biểu diễn và hoạt động cộng đồng trải khắp thành phố, biến nơi đây thành điểm đến thu hút hàng trăm nghìn du khách mỗi năm.

Malaysia

Tại Malaysia, Tết Nguyên đán không chỉ là lễ hội của cộng đồng người Hoa mà còn trở thành dịp sinh hoạt văn hóa chung của xã hội đa sắc tộc.

Theo trang Lexishibiscuspd, điểm làm nên nét đặc biệt của Tết Nguyên đán ở Malaysia chính là truyền thống "open house - mở cửa đón khách". Trong suốt thời gian lễ hội, nhiều gia đình mở cửa nhà để đón bạn bè, người thân đến thăm, không phân biệt chủng tộc hay tôn giáo. Ngay cả các nhà lãnh đạo quốc gia cũng tổ chức open house quy mô lớn tại trung tâm cộng đồng hoặc dinh thự chính thức, mời người dân đến chung vui, một nét hiếm thấy trong nhiều nền văn hóa khác.

Một nghi thức mang tính biểu tượng cao là trộn yee sang - món gỏi cá cầu may, được cho là có nguồn gốc từ Seremban thuộc bang Negeri Sembilan. Khi cùng nhau trộn và tung cao các nguyên liệu trong tiếng chúc tụng, mọi người gửi gắm ước mong thịnh vượng, thành công và may mắn trong năm mới.

Lễ hội khép lại vào rằm tháng Giêng, còn gọi là Chap Goh Mei. Theo truyền thống, các thiếu nữ ném cam hoặc quýt xuống sông, hồ hoặc biển để cầu duyên. Ngày nay, phong tục này được “hiện đại hóa” khi nhiều người ghi số điện thoại hoặc thông tin liên lạc lên quả cam trước khi thả xuống nước.

Singapore

Tại Singapore, Tết Nguyên đán không phải lễ hội bản địa, mà bắt nguồn từ cộng đồng người Hoa di cư. Trải qua nhiều thập niên, dịp lễ này không chỉ là sự kiện văn hóa lớn nhất của người Hoa, mà còn được công nhận là ngày nghỉ chính thức trên toàn quốc.

Theo Hội đồng Thư viện Quốc gia Singapore, lịch chuẩn bị Tết tại Singapore có một số khác biệt so với nhiều nước trong khu vực. Chẳng hạn, lễ cúng Táo quân thường diễn ra vào ngày 24 tháng Chạp, với lễ vật gồm bánh ngọt, trái cây sên đường, xôi chè để tiễn các vị thần về trời.

Sau nghi lễ này, các gia đình bắt đầu tổng vệ sinh nhà cửa, chuẩn bị đón năm mới. Đêm giao thừa được xem là thời khắc thiêng liêng nhất, khi mọi thành viên quây quần bên mâm cỗ với nhiều món ăn mang ý nghĩa may mắn. Trẻ em thường thức khuya đón giao thừa để cầu chúc cha mẹ trường thọ, rồi nhận những phong bao lì xì đầu năm.

Nhiều gia đình chọn cúng Thần Tài hoặc đi chùa cầu may vào khung giờ đẹp, thường từ đêm muộn đến sáng sớm. Đèn trong nhà được bật sáng, cửa sổ mở rộng với quan niệm đón tài lộc vào nhà. Khi đi chúc Tết, người Singapore thường mang theo quýt, biểu tượng của may mắn và thịnh vượng trong năm mới.

Indonesia

Dù là quốc gia có cộng đồng người Hồi giáo lớn nhất thế giới, Indonesia coi Tết Nguyên đán (còn được gọi là Imlek) là ngày lễ quốc gia. Sum họp gia đình là truyền thống quan trọng nhất trong dịp Tết. Những người sinh sống hoặc làm việc xa nhà thường xem đây là dịp đặc biệt để trở về đoàn tụ cùng đại gia đình.

Món ăn truyền thống là cá măng - tượng trưng cho hạnh phúc và may mắn. Cách ăn cá cũng mang ý nghĩa biểu trưng, khi đã ăn một mặt thì không được lật sang mặt còn lại. Cá thường không được ăn hết trong ngày đầu năm mà để dành sang ngày hôm sau, thể hiện mong ước của cải dồi dào, không cạn kiệt.

Những món ăn khác luôn có trên bàn tiệc Tết gồm bánh tổ, cam, quýt, bánh nhiều tầng và Yu Sheng - một món ăn bày trên đĩa lớn gồm nhiều nguyên liệu như cá hồi, lonak, cam, các loại hạt, lá chanh, gừng muối, ớt, mận khô và mì.

Đáng chú ý, trong dịp Tết Nguyên đán, người Hoa kiêng ăn cháo, các món nhiều nước và kiêng quét nhà từ trước Tết đến 5 ngày sau Tết. Theo quan niệm xưa, việc quét nhà trong những ngày đầu năm có thể làm thất thoát tài lộc, ảnh hưởng đến may mắn của cả năm.

Philippines

Ở Philippines, lễ hội Tết Nguyên đán lớn nhất diễn ra tại Binondo thuộc thủ đô Manila - khu phố người Hoa được xem là lâu đời nhất thế giới. Ngay cả trước khi được chính thức thành lập vào năm 1594, nhiều thế hệ người Hoa định cư đã sinh sống, gây dựng cơ nghiệp và nuôi nấng gia đình ở đây. Không có gì ngạc nhiên khi lễ đón năm mới lớn nhất ở Philippines được tổ chức tại khu phố lịch sử này.

Trong dịp Tết Nguyên đán, bầu không khí ở Binondo cực kỳ sôi động, đám đông vây quanh những người múa lân, múa rồng, trong khi những chiếc xe xa hoa chở các chính trị gia địa phương và những người nổi tiếng đến phát kẹo hoặc đồ trang sức may mắn miễn phí.

Tiếng trống rộn ràng hòa lẫn tiếng pháo nổ vang. Người bán hàng dọc các con phố với những bàn đầy ắp thức ăn, đồ chơi bằng nhựa và bùa may mắn hứa hẹn sẽ mang lại sự thịnh vượng trong năm mới.