Thái Nguyên thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà

Tiềm năng lớn phát triển điện mặt trời mái nhà

Những năm gần đây, Chính phủ ban hành nhiều chính sách khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo, trong đó có điện mặt trời mái nhà. Mới nhất, trong Chỉ thị số 10/CT-TTg về tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, Chính phủ nêu rõ: phấn đấu đạt mục tiêu có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà; hoặc phấn đấu tổng công suất phát triển đạt 20% công suất lắp đặt điện mặt trời mái nhà trong kế hoạch phát triển điện mặt trời mái nhà, giai đoạn 2026 – 2030 của các tỉnh/thành phố.

Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, những chủ trương này đã được lồng ghép vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và chương trình chuyển đổi năng lượng của địa phương. Là trung tâm công nghiệp lớn của miền Bắc, Thái Nguyên có hàng trăm nhà máy, khu công nghiệp với diện tích mái nhà rộng. Đây là nguồn dư địa quan trọng để phát triển điện mặt trời áp mái.

Theo ước tính của ngành điện tỉnh Thái Nguyên, riêng các khu công nghiệp như Yên Bình, Sông Công, Điềm Thụy… nếu khai thác hiệu quả có thể đạt hàng trăm MWp. Bên cạnh đó, các cơ sở sản xuất nhỏ, hộ kinh doanh và khu dân cư cũng còn nhiều tiềm năng. Một lợi thế khác của Thái Nguyên là số giờ nắng trung bình trong năm tương đối ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho việc khai thác điện mặt trời với hiệu suất phù hợp.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn đã quan tâm lắp đặt điện mặt trời tại nhà xưởng nhằm giảm chi phí điện và đáp ứng yêu cầu sản xuất xanh từ đối tác quốc tế.

Việc triển khai điện mặt trời mái nhà tại Thái Nguyên được ngành điện tỉnh thúc đẩy với các chỉ tiêu cụ thể về số lượng khách hàng và công suất. Tại Điện lực Phú Bình, đơn vị đã lắp đặt cho 12 khách hàng, trong đó 11 khách hàng có phát điện dư bán lại cho ngành điện.

Tại Điện lực Phổ Yên, trong tháng 3/2026 đã phát triển thêm 14 khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà. Nhận thức của người dân ngày càng được nâng lên, nhất là khi nhu cầu điện tăng nhanh ở các khu vực phát triển.

Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cấp hạ tầng

Theo đánh giá của ngành điện tỉnh Thái Nguyên, điện mặt trời mái nhà mang lại nhiều lợi ích rõ rệt. Nguồn điện này giúp giảm phụ tải vào giờ cao điểm ban ngày, thời điểm hệ thống chịu áp lực lớn, đặc biệt quan trọng đối với địa phương có nhu cầu điện cho sản xuất công nghiệp tăng nhanh như Thái Nguyên.

Xét về kinh tế, điện mặt trời giúp doanh nghiệp giảm chi phí năng lượng. Với mặt bằng giá điện hiện nay, thời gian hoàn vốn của một hệ thống thường từ 5-7 năm, trong khi tuổi thọ có thể đạt 20-25 năm. Đối với hộ gia đình, việc lắp đặt giúp giảm chi phí tiền điện và hình thành thói quen sử dụng năng lượng tiết kiệm.

Về môi trường, điện mặt trời không phát thải khí nhà kính trong quá trình vận hành, góp phần giảm lượng CO₂, phù hợp với cam kết của Việt Nam về ứng phó biến đổi khí hậu.

Mặc dù có tiềm năng lớn và lợi ích rõ ràng nhưng việc phát triển điện mặt trời mái nhà tại Thái Nguyên vẫn còn nhiều khó khăn. Một trong những yếu tố khó khăn là, chi phí đầu tư ban đầu vẫn là rào cản đối với nhiều gia đình và doanh nghiệp nhỏ. Giá thiết bị đã giảm, song để lắp đặt hệ thống công suất vài kWp vẫn cần nguồn vốn đáng kể.

Bên cạnh đó là các yêu cầu kỹ thuật như khả năng chịu tải của mái nhà, an toàn điện. Với các nhà xưởng cũ, việc cải tạo có thể phát sinh thêm chi phí. Một thách thức khác là nhận thức của người dân còn hạn chế. Nhiều hộ gia đình vẫn chưa hiểu đầy đủ về hiệu quả và cách thức vận hành nên còn tâm lý e ngại.

Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, các giải pháp đang được xác định theo hướng đồng bộ. Trước hết là rà soát, đánh giá tiềm năng điện mặt trời trên địa bàn, tập trung vào khu công nghiệp và khu dân cư, từ đó xây dựng kế hoạch phát triển phù hợp.

Công tác tuyên truyền tiếp tục được đẩy mạnh, gắn với việc nhân rộng các mô hình hiệu quả. Ngành điện cũng sẽ chủ động nâng cấp hạ tầng lưới điện, bảo đảm khả năng tiếp nhận và vận hành an toàn khi tỷ trọng điện mặt trời tăng. Việc thu hút các doanh nghiệp cung cấp giải pháp uy tín cũng có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm chất lượng và an toàn cho các dự án…

UBND tỉnh Thái Nguyên vừa ban hành Kế hoạch số 171/KH-UBND về việc tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Theo kế hoạch, tỉnh Thái Nguyên sẽ đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà theo hướng tự sản xuất, tự tiêu thụ, ưu tiên lắp đặt tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình; khuyến khích kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ. Phấn đấu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà, hoặc đạt tổng công suất phát triển tương đương 20% công suất lắp đặt theo kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030 của tỉnh.