Đóng

​Thanh Hoá: Chàng trai 9x biến cỏ hôi thành sản phẩm thương mại

​Từ loài cỏ dại ven đường, chàng kỹ sư Lê Anh đã kiên trì nghiên cứu, chưng cất tinh dầu hoa ngũ sắc Giọt Thảo, mở ra hướng làm giàu xanh từ dược liệu bản địa.

Cơ duyên từ những kinh nghiệm dân gian

​Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều người trẻ rời quê tìm kiếm cơ hội nơi phố thị. Tại thôn Bàn Thạch 2, xã Sao Vàng, tỉnh Thanh Hóa, anh Lê Anh, Giám đốc Công ty Cổ phần Nông nghiệp Tatrove lại chọn lối đi đầy thử thách: trở về với ruộng đồng, đánh thức giá trị loài cỏ dại ven đường để xây dựng thương hiệu tinh dầu hoa ngũ sắc Giọt Thảo. Tốt nghiệp ngành Công nghệ thông tin, nhưng khát vọng làm nông nghiệp sạch đã giúp anh vượt qua nhiều gập ghềnh để viết nên câu chuyện khởi nghiệp đầy cảm hứng.

Nụ cười rạng rỡ của người nông dân khi thu hoạch hoa ngũ sắc

​Cơ duyên đưa chàng kỹ sư trẻ đến với cây hoa ngũ sắc (còn gọi là cây cứt lợn, cỏ hôi) bắt nguồn từ những trăn trở đời thường của gia đình. Bản thân anh Lê Anh cũng như vợ vốn hay ốm vặt; sau thời gian dài dùng thuốc tây nhưng cơ thể không thích nghi, anh tìm về các phương pháp tự nhiên từ cỏ cây hoa lá và nhận thấy sự lành tính, hiệu quả của thảo dược. Bước ngoặt đến khi gia đình anh lấy cây ngũ sắc giã ra theo kinh nghiệm dân gian cho vợ dùng, tuy hiệu quả nhưng lại cay xộc, gây xót, chưa kể mất nhiều công sức và khó bảo quản. Được người quen gợi ý thử chưng cất lên dùng, anh mày mò nghiên cứu đặc tính dược liệu của cây ngũ sắc và chiết xuất lấy tinh dầu, nước cất bằng phương pháp lôi cuốn hơi nước. Sau thời gian kiên trì sử dụng, bệnh của vợ anh thuyên giảm rõ rệt; đặc biệt, tinh dầu và nước cất từ cây không còn gây xót mũi mà lại rất tiện dụng.

​Từ thành công bước đầu ấy, niềm tin vào dược liệu và nông sản Việt trong anh càng thêm sâu sắc. Giai đoạn 2023 - 2024, vợ chồng anh tự tay thu hái, chưng cất thủ công để gia đình dùng và biếu bà con lối xóm. Những phản hồi tích cực thôi thúc anh phát triển bài bản, song bài toán nguyên liệu và chất lượng lập tức bộc lộ. Anh Lê Anh giãi bày:  “Tuy cây hoa ngũ sắc mọc hoang nhưng việc thu hái tự phát sẽ không đủ sản lượng, khó phân biệt đồng nhất giữa dòng thân tím, hoa tím giàu dược tính với dòng cây thân trắng mùi hắc. Nguy hiểm hơn, cây mọc hoang khó kiểm soát nguy cơ tồn dư thuốc bảo vệ thực vật từ ruộng đồng lân cận”.

Giám đốc trẻ Lê Anh bên hệ thống chưng cất tinh dầu

​Lan tỏa giá trị bền vững

​Sau nhiều trăn trở, cuối năm 2024, anh Lê Anh mạnh dạn vay 300 triệu đồng đầu tư máy chưng cất, dựng nhà xưởng bước đầu và thuê gần 2 ha đất nông nghiệp của người dân với giá 900 nghìn đồng/sào/năm để quy hoạch vùng trồng tập trung, canh tác theo định hướng hữu cơ. Làm nông nghiệp sạch với loài cây vốn mọc dại tưởng dễ mà đòi hỏi quy trình chăm sóc rất khắt khe. Tuyệt đối không dùng thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu hóa học, mọi khâu làm cỏ đều thực hiện thủ công nên tốn nhiều nhân công; khi cây sâu bệnh, anh chỉ dùng hỗn hợp gừng, tỏi, ớt tự chế để phun phòng trừ. Tỷ lệ thu hồi tinh dầu cũng rất thấp, mỗi mẻ chưng cất khoảng 3 tạ nguyên liệu tươi chỉ thu được 120 - 125 ml tinh dầu nguyên chất. Khó khăn bủa vây từ vốn mỏng, chi phí nhân công lớn đến rào cản pháp lý trong công bố chất lượng và truyền thông sản phẩm, nhưng anh chưa bao giờ lùi bước.

Quy trình chiết rót, đóng lọ tinh dầu trong phòng sạch khép kín

​Bằng sự kiên trì và tư duy bài bản, doanh thu của anh đạt khoảng 1,5 tỷ đồng/năm. Năm 2026, với đam mê và quyết tâm theo đuổi nông nghiệp sạch, anh vay mượn thêm khoảng 500 triệu đồng mở rộng nhà xưởng, nâng cấp dây chuyền sản xuất khép kín, đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm để phát triển thêm các sản phẩm nông sản như gừng và rau má.

Đến nay, Công ty Cổ phần Nông nghiệp Tatrove đã chuẩn hóa thành công quy trình sản xuất tinh dầu hoa ngũ sắc Giọt Thảo với hạn bảo quản tự nhiên lên đến 2 năm ở nhiệt độ thường, đồng thời chuẩn bị ra mắt các sản phẩm mới từ gừng và rau má. Anh Lê Anh thông tin: “Cơ sở vật chất của công ty đã được Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường Thanh Hóa kiểm tra, đánh giá đáp ứng đầy đủ điều kiện, hoàn tất hồ sơ tự công bố sản phẩm và đăng ký tham gia đánh giá, phân hạng OCOP 3 sao vào năm 2027. Doanh nghiệp cũng tích cực liên kết, học hỏi kỹ thuật canh tác vùng trồng để hướng tới chuẩn hữu cơ quốc tế USDA”.

​Không chỉ khẳng định hướng đi của doanh nghiệp trẻ, mô hình còn tạo việc làm thường xuyên cho nhiều lao động địa phương với thu nhập ổn định khoảng 7 triệu đồng/tháng. Chị Trịnh Thị Lệ, công nhân gắn bó với công ty chia sẻ: “Làm việc tại xưởng vừa gần nhà, phù hợp sức khỏe lại có thu nhập ổn định nên chị em rất yên tâm; điều tự hào nhất là được trực tiếp làm ra sản phẩm sạch, tự nhiên chăm sóc sức khỏe cộng đồng”.

​Ông Lê Xuân Quang, Trưởng thôn Bàn Thạch 2 đánh giá: “Anh Lê Anh là tấm gương tiêu biểu cho tinh thần thanh niên dám nghĩ, dám làm trên quê hương, tận dụng dược liệu bản địa để tạo việc làm cho bà con. Ông mong vùng nguyên liệu sẽ tiếp tục mở rộng và kiến nghị các cấp quan tâm, tạo điều kiện khi doanh nghiệp mở rộng nhà xưởng”.

​Đồng hành cùng cơ sở, bà Lê Thị Thúy, Phòng Kinh tế - Hạ tầng xã Sao Vàng cho biết, địa phương hiện có 3 sản phẩm OCOP 3 sao và đặt mục tiêu phát triển thêm trong năm 2027 nhằm khai thác tiềm năng nông sản, dược liệu bản địa. Sản phẩm tinh dầu của anh Lê Anh đã đăng ký lộ trình OCOP năm 2027, và xã sẽ hỗ trợ tối đa để mô hình phát triển bền vững.

Từ loài cỏ dại ven đường, qua khối óc và tình yêu bền bỉ của chàng kỹ sư trẻ Lê Anh, những giọt tinh dầu và nông sản Giọt Thảo đang từng bước vươn ra thị trường, thắp lên niềm tin về nông nghiệp xanh và khát vọng làm giàu chính đáng trên quê hương Thanh Hóa.

   Hương Giang