Thanh Hóa tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm đối với đồ uống

Kiểm soát chất lượng từ cơ sở sản xuất đến điểm bán

Đồ uống là nhóm sản phẩm có đặc điểm đa dạng về thành phần, quy trình sản xuất và điều kiện bảo quản. Từ nước uống đóng chai, nước giải khát đến các sản phẩm bia, rượu, mỗi nhóm hàng đều có yêu cầu riêng về nguyên liệu, quy trình chế biến, chất lượng, ghi nhãn và điều kiện lưu thông. Nếu một trong những khâu này không được kiểm soát đúng quy định, nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và quyền lợi người tiêu dùng có thể phát sinh.

Đối với nước uống đóng chai và nước giải khát, chất lượng nguồn nước, điều kiện vệ sinh của hệ thống sản xuất, thiết bị chiết rót, bao bì và quy trình đóng nắp là những yếu tố cần được kiểm soát. Cùng với đó, cơ sở sản xuất phải thực hiện các yêu cầu tương ứng về hồ sơ sản phẩm, kiểm soát chất lượng và điều kiện bảo quản.

Trong khi đó, với các sản phẩm bia và rượu, việc quản lý cần chú trọng nguồn gốc, tính hợp pháp của sản phẩm, thông tin nhãn, chất lượng theo quy định và việc chấp hành các điều kiện sản xuất, kinh doanh áp dụng cho từng loại hình. Những sản phẩm không rõ nguồn gốc, thiếu thông tin cần thiết hoặc có dấu hiệu bị can thiệp, làm giả cần được cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền.

Theo báo cáo của Sở Y tế Thanh Hóa, kế hoạch lấy mẫu giám sát an toàn thực phẩm giai đoạn 2026 - 2030 của tỉnh bao gồm nhiều nhóm sản phẩm được sử dụng phổ biến, trong đó có nước uống đóng chai, đá dùng liền, nước đá dùng để bảo quản và chế biến thực phẩm, rượu và nước giải khát. Phạm vi giám sát bao gồm cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và các chợ trên địa bàn tỉnh.

Việc đưa các nhóm đồ uống vào chương trình giám sát cho thấy yêu cầu quản lý không chỉ dừng ở kiểm tra hồ sơ hay quan sát điều kiện kinh doanh, mà còn cần kết hợp lấy mẫu, đánh giá chất lượng theo quy định khi cần thiết. Đây là cơ sở để phát hiện nguy cơ khó nhận biết bằng mắt thường, đồng thời hỗ trợ cơ quan chức năng có căn cứ xử lý khi phát hiện sản phẩm không đáp ứng yêu cầu.

Đối với nước uống đóng chai, điều kiện vệ sinh tại khu vực sản xuất, hệ thống xử lý nước, dây chuyền chiết rót và quy trình vệ sinh chai, bình là những nội dung cần được duy trì thường xuyên. Sản phẩm sau khi đóng gói cũng phải được bảo quản, vận chuyển phù hợp để tránh ảnh hưởng đến chất lượng trong quá trình lưu thông.

Tại các cơ sở kinh doanh, sản phẩm cần được kiểm tra về nhãn hàng hóa, nguồn gốc, hạn sử dụng và tình trạng bao bì. Những chai, lon bị biến dạng, rò rỉ, mất niêm phong hoặc có dấu hiệu bất thường cần được tách riêng để xác minh, không tiếp tục đưa ra thị trường khi chưa làm rõ chất lượng.

Với các sản phẩm bia, rượu và nước giải khát đóng gói sẵn, hệ thống phân phối giữ vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và hàng không bảo đảm chất lượng. Cơ sở kinh doanh cần lựa chọn nhà cung cấp có thông tin rõ ràng, lưu giữ chứng từ liên quan và thực hiện kiểm tra hàng hóa khi tiếp nhận. Việc chạy theo giá thấp mà bỏ qua hồ sơ, xuất xứ và chất lượng có thể khiến cơ sở đối mặt với rủi ro pháp lý, đồng thời làm suy giảm niềm tin của khách hàng.

Tăng cường giám sát, ngăn chặn hàng hóa không bảo đảm chất lượng

Thực tiễn quản lý an toàn thực phẩm đặt ra yêu cầu phối hợp giữa các cơ quan chuyên ngành và lực lượng kiểm soát thị trường. Đối với đồ uống, hoạt động kiểm tra cần được tổ chức theo đặc điểm từng nhóm hàng, tập trung vào những cơ sở có dấu hiệu rủi ro, sản phẩm có thông tin bất thường hoặc nguồn cung không rõ ràng.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, thạc sĩ, bác sĩ Lê Hồng Sơn - Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Thanh Hóa nhấn mạnh: “Đối với các sản phẩm đồ uống như nước uống đóng chai, nước giải khát, bia, rượu, việc kiểm soát an toàn thực phẩm cần được thực hiện xuyên suốt từ khâu sản xuất đến lưu thông. Các cơ sở phải tuân thủ quy định về nguyên liệu, điều kiện vệ sinh, chất lượng sản phẩm, ghi nhãn và bảo quản. Cùng với tăng cường kiểm tra, hậu kiểm và giám sát chất lượng khi cần thiết, cần nâng cao trách nhiệm của cơ sở sản xuất, kinh doanh trong truy xuất nguồn gốc, kịp thời phát hiện, ngăn chặn sản phẩm không bảo đảm an toàn, góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng”.

Có thể thấy, với đồ uống, việc giám sát cần được triển khai xuyên suốt từ cơ sở sản xuất, đơn vị phân phối đến điểm bán lẻ. Bên cạnh kiểm tra điều kiện kinh doanh, cơ quan chức năng cần chú trọng việc đối chiếu thông tin nhãn, hồ sơ nguồn gốc và các tài liệu liên quan; lấy mẫu kiểm nghiệm khi có căn cứ hoặc theo kế hoạch giám sát. Trường hợp phát hiện vi phạm, việc xử lý cần tuân thủ quy định, đồng thời truy xuất nguồn hàng để ngăn sản phẩm tiếp tục lưu thông.

Để đảm bảo an toàn thực phẩm đối với nước uống đóng chai, nước giải khát, bia và rượu thì lực lượng chức năng tỉnh Thanh Hóa cần tăng cường kiểm tra thị trường đối với các nhóm đồ uống thuộc diện quản lý, nhất là tại chợ, cửa hàng tạp hóa, siêu thị, trung tâm thương mại và các điểm kinh doanh tập trung. Nội dung kiểm tra cần bám sát thẩm quyền, quy định hiện hành về nguồn gốc hàng hóa, nhãn mác, chất lượng và điều kiện sản xuất, kinh doanh đối với từng loại sản phẩm.

Bên cạnh công tác kiểm tra, lực lượng chức năng của Thanh Hóa cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn cơ sở kinh doanh thực hiện đúng quy định cũng cần được chú trọng. Cơ sở phân phối cần chủ động rà soát nhà cung cấp, lưu giữ chứng từ, kiểm tra tình trạng bao bì và điều kiện bảo quản; không nhập, bán hàng hóa không xác định được nguồn gốc hoặc có dấu hiệu vi phạm. Đối với nhà sản xuất, việc xây dựng quy trình quản lý chất lượng, kiểm soát nguyên liệu và lưu hồ sơ sản xuất là nền tảng để bảo đảm tính nhất quán của sản phẩm.

Ngoài ra, người tiêu dùng cũng cần quan tâm đến nhãn hàng hóa, nguồn gốc, hạn sử dụng, tình trạng niêm phong và điều kiện bảo quản khi lựa chọn đồ uống. Không nên sử dụng sản phẩm có bao bì hư hỏng, thông tin không rõ ràng hoặc dấu hiệu bất thường. Khi phát hiện hàng hóa nghi không bảo đảm an toàn, người dân có thể phản ánh tới cơ quan chức năng để được kiểm tra, xác minh.

Đối với đồ uống có cồn, bên cạnh yêu cầu về chất lượng và nguồn gốc, việc chấp hành các quy định pháp luật liên quan đến sản xuất, kinh doanh và tiêu thụ cần được thực hiện nghiêm túc. Công tác quản lý phải hướng đến ngăn chặn sản phẩm bất hợp pháp, bảo vệ người tiêu dùng và hạn chế những nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng. Truyền thông về nhóm hàng này cần nhấn mạnh tính tuân thủ và phòng ngừa rủi ro, không cổ súy việc sử dụng đồ uống có cồn.

Để kiểm soát an toàn thực phẩm đối với đồ uống thì việc kết hợp giám sát theo kế hoạch, hậu kiểm, kiểm nghiệm khi cần thiết và phối hợp chia sẻ thông tin giữa các lực lượng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý. Khi doanh nghiệp chủ động bảo đảm chất lượng, cơ sở phân phối tuân thủ quy định và người tiêu dùng có ý thức lựa chọn sản phẩm an toàn, thị trường đồ uống sẽ phát triển theo hướng minh bạch, có trách nhiệm và bền vững hơn.