Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ có hiệu lực từ ngày 1/1/2025 đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho công tác quản lý nhà nước và phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực đặc thù này. Việc kịp thời sửa đổi, bổ sung các quy định đã góp phần khắc phục những bất cập trước đây, nâng cao hiệu quả quản lý, hạn chế nguy cơ phát sinh tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự trong bối cảnh mới.
Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động thu hồi vũ khí
Tại tỉnh Thanh Hóa, sau hơn một năm triển khai, lực lượng Công an đã phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu, tổ chức thực hiện, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Nhờ đó, công tác quản lý, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước kéo giảm các hành vi vi phạm, tạo môi trường an toàn, ổn định phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Từ đầu năm 2025 đến hết tháng 1/2026, lực lượng Công an Thanh Hóa đã vận động thu hồi 2.326 khẩu súng, 2.520 viên đạn. Ảnh: Công an Thanh Hóa
Là địa phương có diện tích rộng, dân số đông, địa hình đa dạng với cả miền núi, đồng bằng và ven biển, Thanh Hóa đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý lĩnh vực này. Tuyến biên giới dài hơn 213 km giáp Lào, cùng tập quán sử dụng súng tự chế trong săn bắn, bảo vệ mùa màng ở một bộ phận người dân miền núi, khiến nguy cơ tồn lưu vũ khí trong dân còn lớn.
Bên cạnh đó, khu vực ven biển với hàng vạn ngư dân thường xuyên vươn khơi dài ngày, số lượng tàu cá lớn cũng đặt ra yêu cầu cao trong kiểm soát công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ. Đáng chú ý, Thanh Hóa còn là địa phương có hoạt động khai thác khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng phát triển mạnh với hơn 100 mỏ đá. Trung bình mỗi năm, các doanh nghiệp sử dụng trên 1.000 tấn thuốc nổ và hàng triệu kíp nổ phục vụ sản xuất.
Thực tiễn này đòi hỏi công tác quản lý phải chặt chẽ ngay từ đầu, bởi nếu buông lỏng sẽ tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, mất an toàn hoặc bị lợi dụng cho mục đích trái pháp luật.
Trước yêu cầu đó, Công an tỉnh Thanh Hóa đã chủ động tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tổ chức triển khai luật một cách đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở. Điểm đáng chú ý, công tác tham mưu không chỉ dừng ở văn bản mà được cụ thể hóa bằng các kế hoạch chi tiết theo từng địa bàn, từng nhóm đối tượng; đồng thời thành lập Ban Chỉ đạo các cấp để bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức thực hiện.
Cùng với đó, phong trào toàn dân tham gia giao nộp, tố giác vi phạm được phát động sâu rộng, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng. Công tác tuyên truyền được triển khai bài bản, bám sát đặc điểm từng vùng, từng đối tượng, kết hợp linh hoạt giữa phương thức truyền thống và ứng dụng công nghệ hiện đại như mạng xã hội, tin nhắn di động, nền tảng số.
Từ năm 2025 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức hơn 2.800 buổi tuyên truyền với hàng chục nghìn lượt người tham gia; ký cam kết với hàng trăm tổ chức và hàng chục nghìn cá nhân. Hàng nghìn tài liệu, sổ quản lý và văn bản hướng dẫn đã được cấp phát, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân và doanh nghiệp.
Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”, lực lượng Công an Thanh Hoá đã có nhiều cách làm hay, sáng tạo trong tuyên truyền, vận động thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, mang lại hiệu quả. Ảnh: Công an Thanh Hóa
Đáng chú ý, lực lượng Công an đã triển khai nhiều mô hình vận động sáng tạo, phù hợp thực tiễn như “đổi vũ khí lấy bình chữa cháy”, “đổi quà lấy súng”, tổ chức “Ngày hội toàn dân giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo”. Cách làm này vừa gần gũi, thiết thực, vừa tạo động lực để người dân tự giác tham gia.
Siết quản lý, nâng hiệu quả phòng ngừa vi phạm
Theo số liệu từ Công an tỉnh Thanh Hóa, từ đầu năm 2025 đến hết tháng 1/2026, toàn tỉnh đã vận động thu hồi hàng nghìn khẩu súng, đạn, bom mìn, vật liệu nổ cùng nhiều vũ khí thô sơ, công cụ hỗ trợ. So với cùng kỳ, nhiều chỉ tiêu tăng mạnh, đặc biệt là số lượng vũ khí do người dân tự nguyện giao nộp.
Những con số này cho thấy sự chuyển biến rõ rệt từ nhận thức đến hành động của người dân, nhất là tại khu vực nông thôn, miền núi, đồng bào dân tộc thiểu số, nơi trước đây còn tồn tại nhiều tập quán sử dụng vũ khí tự chế.
Song song với vận động thu hồi, công tác quản lý nhà nước về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ cũng được tăng cường. Việc cấp phép, quản lý được thực hiện trên nền tảng số, bảo đảm đúng quy định, minh bạch và hiệu quả. Hệ thống hồ sơ, sổ sách được xây dựng khoa học, phục vụ tốt công tác theo dõi, kiểm soát.
Lực lượng chức năng cũng duy trì kiểm tra thường xuyên các cơ sở sử dụng vật liệu nổ công nghiệp, kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm. Trong năm 2025, hàng trăm cơ sở đã được kiểm tra, qua đó xử phạt nhiều trường hợp vi phạm với số tiền lớn, góp phần răn đe, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong doanh nghiệp.
Cùng với đó, công tác đấu tranh, xử lý tội phạm được triển khai quyết liệt. Lực lượng Công an đã chủ động nắm chắc tình hình, xác định các tuyến, địa bàn, đối tượng trọng điểm, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm liên quan đến tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí, gây rối trật tự công cộng…
Kết quả, hàng trăm vụ việc đã được phát hiện, xử lý, trong đó, nhiều vụ bị khởi tố, góp phần răn đe, phòng ngừa chung và giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn.
Có thể thấy, sau hơn một năm triển khai, Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ đã phát huy hiệu quả rõ nét tại Thanh Hóa. Tuy nhiên, trước yêu cầu thực tiễn, công tác này vẫn cần tiếp tục được duy trì và nâng cao.
Chủ động nắm chắc tình hình, xác định tuyến, địa bàn, đối tượng trọng điểm; triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, tập trung đấu tranh, xử lý quyết liệt đối với các hành vi vi phạm. Ảnh: Công an Thanh Hóa
Đại diện Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Thời gian tới, lực lượng Công an tỉnh xác định sẽ tiếp tục tham mưu triển khai đồng bộ các giải pháp, đẩy mạnh tuyên truyền theo chiều sâu, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Mục tiêu là không để phát sinh điểm nóng, giữ vững môi trường an ninh, an toàn, tạo nền tảng ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng vật liệu nổ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội còn ở mức cao, việc tiếp tục siết chặt quản lý, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật là yêu cầu cấp thiết. Với những kết quả đạt được sau hơn một năm triển khai, Thanh Hóa đang từng bước khẳng định hiệu quả của cách làm đồng bộ, sát thực tiễn.