Hàng loạt tồn tại, hạn chế và vi phạm
Thanh tra Chính phủ vừa ban hành kết luận thanh tra số 3575/TB-TTCP về phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước quản lý tại tỉnh Quảng Ngãi.
Theo báo cáo của UBND tỉnh Quảng Ngãi, tổng số cơ sở nhà, đất do các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước cấp tỉnh quản lý đã được Chủ tịch UBND tỉnh quyết định phê duyệt phương án sắp xếp lại và xử lý trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi là 5.090 cơ sở. Trong đó, tỉnh Quảng Ngãi (trước sắp xếp) 3.117 cơ sở và tỉnh Kon Tum 1.973 cơ sở, với tổng diện tích đất lên tới 85.379.554 m2. Mặc dù đã có phương án xử lý, Thanh tra Chính phủ vẫn chỉ ra nhiều vấn đề nghiêm trọng trong khâu quản lý, sử dụng.
Kết luận thanh tra nêu rõ, một số cơ sở nhà, đất chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý; một số xã chưa hoàn thiện hồ sơ địa chính để quản lý đất công ích. Thậm chí, có địa phương chưa thực hiện đăng ký vào hồ sơ địa chính đối với đất chưa sử dụng là thực hiện không đúng quy định tại khoản 1 Điều 164 Luật Đất đai năm 2013. UBND tỉnh Quảng Ngãi (trước sắp xếp) và UBND tỉnh Kon Tum (trước sắp xếp) chưa thực hiện cập nhật đầy đủ dữ liệu về các cơ sở nhà, đất vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công theo quy định.
Bên cạnh đó, cơ quan, đơn vị được giao quản lý vận hành nhà ở thuộc sở hữu nhà nước còn để xảy ra tình trạng nợ đọng tiền thuê nhà kéo dài nhiều năm. Có cơ sở nhà ở cũ thuộc sở hữu nhà nước không có hợp đồng cho thuê nhà, một số hợp đồng thuê nhà đã hết hạn, không được gia hạn, người thuê nhà không trả lại nhà thuê, không trả đủ tiền thuê nhà.
Sở Xây dựng, Công ty QISC, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi không xử lý, thực hiện không đúng quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 84 Luật Nhà ở năm 2014 và khoản 2 Điều 57 Nghị định số 99/2015/NĐ-CP. Đáng chú ý, một số căn nhà đã bị người thuê tự ý phá dỡ, cải tạo khi chưa được sự đồng ý, cho phép của Sở Xây dựng nhưng các đơn vị quản lý cũng không xử lý theo quy định.
Về tài chính, năm 2019, UBND tỉnh Quảng Ngãi quyết định miễn, giảm tiền thuê nhà với số tiền 454,5 triệu đồng cho Công ty Phát hành sách và Văn hóa tổng hợp Quảng Ngãi không đúng đối tượng được miễn, giảm tiền thuê nhà ở cũ thuộc sở hữu nhà nước.
Thanh tra Chính phủ vừa ban hành kết luận vạch rõ hàng loạt vi phạm, lãng phí trong quản lý nhà, đất công tại Quảng Ngãi.
Trong lĩnh vực đầu tư, một số dự án trên địa bàn bị chậm tiến độ, phải điều chỉnh thời gian thực hiện dự án do cơ quan có thẩm quyền chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong việc thẩm định, phê duyệt nguồn vốn và khả năng cân đối nguồn vốn. Năm 2016, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án Khu dân cư phía Bắc đường Huỳnh Thúc Kháng sử dụng vốn ngân sách nhà nước không đúng thẩm quyền.
Tình trạng lãng phí thể hiện rõ khi một số cơ sở nhà, đất được sắp xếp lại theo hình thức điều chuyển, thu hồi nhưng chậm ban hành quyết định hoặc chậm hoàn thành thủ tục. Một số cơ sở được phê duyệt phương án đấu giá, chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng chậm triển khai; có địa phương quản lý đất quy hoạch là đất thương mại, dịch vụ nhưng chưa đưa vào sử dụng hiệu quả.
Đặc biệt, đối với các cơ sở nhà, đất thuộc 12 cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý, sử dụng được thanh tra trực tiếp, có tới 27 cơ sở nhà, đất bỏ trống, trong đó nhiều cơ sở giáo dục, trụ sở, cơ sở sự nghiệp không còn nhu cầu sử dụng, vi phạm quy định pháp luật. Một số địa phương còn để xảy ra tình trạng trường học cũ bỏ trống, chậm được xử lý, chưa thu hồi sau khi cơ sở mới được đưa vào sử dụng.
Theo Thanh tra Chính phủ, nguyên nhân của những tồn tại này đến từ cả yếu tố khách quan do chính sách pháp luật phức tạp, hệ thống văn bản thường xuyên thay đổi và ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, lẫn yếu tố chủ quan khi một số địa phương lúng túng trong quản lý sau khi sắp xếp, tinh gọn bộ máy; nhân sự mỏng và công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng còn hạn chế.
Kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm và thu hồi tài sản
Từ kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý hoặc kiến nghị xử lý theo quy định đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị, tập thể, cá nhân theo từng thời kỳ có liên quan đến các tồn tại, hạn chế, vi phạm nêu trong Kết luận thanh tra.
Chủ tịch UBND tỉnh cần tổ chức rà soát, lập và hoàn thiện phương án sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý; xử lý dứt điểm các cơ sở bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả, không đúng mục đích. Đồng thời, chỉ đạo thanh tra, kiểm tra, xử lý đối với các cơ sở nhà, đất bỏ trống, không được sử dụng quá thời hạn 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư; xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm, hậu quả, xử lý nghiêm vi phạm.
Về xử lý kinh tế, Thanh tra Chính phủ yêu cầu chỉ đạo Chủ đầu tư Dự án xây dựng Trụ sở làm việc của Ủy ban nhân dân tỉnh thu hồi số tiền 63,497 triệu đồng do thanh toán sai quy định chi phí bảo hiểm công trình. Chỉ đạo Sở Xây dựng, Trung tâm phát triển quỹ đất có phương án thu hồi về ngân sách nhà nước số tiền 454,5 triệu đồng miễn, giảm tiền thuê nhà cho Công ty Phát hành sách và Văn hóa tổng hợp Quảng Ngãi không đúng quy định
Đồng thời, chỉ đạo rà soát, xử lý việc miễn tiền thuê đất không đúng quy định đối với Dự án nâng cấp, mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất, bảo đảm thu đúng, thu đủ, không để thất thoát ngân sách nhà nước. Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Quảng Ngãi phải xử lý dứt điểm số tiền 7.527 triệu đồng tiền thuê đất chưa nộp vào ngân sách và 972,5 triệu đồng tiền phạt chậm nộp.
Trong quá trình thực hiện Kết luận thanh tra, nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan chức năng để xem xét, xử lý theo quy định.
Từ ngày 01/7/2025, tỉnh Quảng Ngãi và tỉnh Kon Tum chính thức sáp nhập, hình thành đơn vị hành chính mới với tên gọi là tỉnh Quảng Ngãi. Sau sáp nhập, Quảng Ngãi có tổng diện tích 14.832,55 km² (xếp thứ 5 toàn quốc về quy mô địa lý); dân số tính đến thời điểm hợp nhất đạt 2.161.755 người, với 96 đơn vị hành chính cấp xã (bao gồm 86 xã, 09 phường và 1 đặc khu hành chính - kinh tế).