Tín hiệu hạ nhiệt từ nỗ lực tiến tới đàm phán
Tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng ngày 19/5, Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance cho biết Washington và Tehran đã đạt được những tiến triển nhất định từ các cuộc đàm phán. Theo đại diện Chính phủ Mỹ, cả hai phía đều không mong muốn chứng kiến sự leo thang quân sự hơn nữa.
Thông tin này được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ tuyên bố tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự vào ngày 19/5 ( theo giờ địa phương). Tuy nhiên, phía Mỹ cũng khẳng định các nỗ lực đạt được thỏa thuận vẫn đang tiếp tục và sẵn sàng nối lại các hành động quân sự nếu đàm phán không đi đến kết quả cuối cùng. Về phía Tehran, truyền thông nhà nước Iran đưa tin đề xuất hòa bình mới nhất gửi tới Mỹ bao gồm các yêu cầu về chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận (bao gồm cả Lebanon), rút quân đội Mỹ khỏi các khu vực gần biên giới Iran và bồi thường thiệt hại chiến tranh.
Trước viễn cảnh xung đột và đứt gãy cung ứng, các nhà máy lọc dầu lớn đồng loạt cắt giảm sản lượng, đặt an ninh năng lượng toàn cầu vào trạng thái chờ đợi. Ảnh minh hoạ
Bất chấp những chuyển biến từ các cuộc đàm phán đã diễn ra, Mỹ vẫn tiếp tục duy trì áp lực kinh tế khi áp đặt lệnh trừng phạt đối với một công ty đổi ngoại tệ và các đơn vị được cho là bình phong cho ngân hàng Iran. Đồng thời, Washington đã phong tỏa 19 tàu liên quan vận chuyển dầu mỏ và hóa dầu của nước này cho khách hàng nước ngoài.
Trước những tín hiệu ngoại giao mới, giá dầu thế giới đã có sự điều chỉnh. Kết thúc phiên giao dịch ngày 19/5, giá dầu Brent kỳ hạn tháng 7 giảm 82 cent (tương đương 0,73%), xuống mức 111,28 USD/thùng. Dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ giao tháng 6 cũng giảm 89 cent (0,82%), còn 107,77 USD/thùng.
Các chuyên gia phân tích thị trường nhận định, tâm lý nhà đầu tư hiện đang ở trạng thái "nín thở chờ đợi". Một mặt là kỳ vọng vào một thỏa thuận hòa bình, mặt khác là nỗi lo về cơ sở hạ tầng năng lượng khu vực đang bị đe dọa. Sự đóng cửa của eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu mỗi ngày được Cơ quan Năng lượng quốc tế xác định là nguyên nhân gây ra sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất thế giới hiện nay.
Tác động lan tỏa đến hoạt động lọc dầu toàn cầu
Căng thẳng tại Trung Đông không chỉ ảnh hưởng đến giá dầu thô mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất của các nhà máy lọc dầu. Tại Trung Quốc, các nhà máy lọc dầu quốc doanh đã cắt giảm sản lượng hơn 1 triệu thùng mỗi ngày kể từ khi xung đột bùng phát. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự gián đoạn nguồn cung dầu thô và lợi nhuận biên thấp. Theo công ty tư vấn Energy Aspects, sản lượng chế biến của các nhà máy này hiện chỉ đạt 8,4 triệu thùng/ngày, thấp hơn đáng kể so với mức 10 triệu thùng/ngày trước thời điểm cuối tháng 2.
Tại Nga, tình hình cung ứng cũng gặp khó khăn khi nhà máy lọc dầu Ryazan - đơn vị chiếm 5% sản lượng lọc dầu toàn quốc phải ngừng hoạt động sau một vụ tấn công bằng máy bay không người lái. Để giảm bớt áp lực, Bộ Tài chính Mỹ đã gia hạn miễn trừ trừng phạt thêm 30 ngày cho các quốc gia "dễ bị tổn thương về năng lượng" để tiếp tục mua dầu từ Nga qua đường biển.
Tại thị trường nội địa Mỹ, dữ liệu từ Bộ Năng lượng cho thấy tình trạng đáng lo ngại khi lượng dầu rút ra từ Kho Dự trữ Chiến lược (SPFR) trong tuần qua đã đạt mức kỷ lục. Điều này khiến lượng dự trữ giảm xuống còn khoảng 374 triệu thùng, mức thấp nhất kể từ tháng 7/2024. Dự kiến, lượng dự trữ dầu thô thương mại của Mỹ cũng giảm khoảng 3,4 triệu thùng trong tuần tính đến ngày 15/5.
Sự sụt giảm mạnh của các kho dự trữ chiến lược cùng với những bất ổn tại Trung Đông đang đặt các nhà hoạch định chính sách và thị trường năng lượng toàn cầu vào một giai đoạn đầy thách thức. Mọi diễn biến tiếp theo của giá dầu sẽ phụ thuộc chặt chẽ vào kết quả cuối cùng của các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran trong những ngày tới.
Tiến triển từ các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đang được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt xung đột tại Trung Đông. Tuy nhiên, việc ổn định lại chuỗi cung ứng và khôi phục hoạt động tại các nhà máy lọc dầu toàn cầu vẫn phụ thuộc vào kết quả thực hiện các cam kết hòa bình trong thời gian tới.