Thị trường nội địa quyết định sức bật của ngành chăn nuôi

Thị trường nội địa trở thành động lực trung tâm

Thị trường trong nước đang giữ vai trò ngày càng quan trọng đối với đà tăng trưởng của ngành chăn nuôi. Khi dư địa từ các động lực truyền thống như đầu tư công, xuất khẩu hay dòng vốn ngoại không còn rộng, sức mua nội địa trở thành yếu tố quyết định để duy trì sản xuất. Đây là ngành liên quan trực tiếp đến sinh kế hàng triệu hộ nông dân, vì vậy, sự ổn định của thị trường gắn liền với hiệu quả của toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm quốc gia.

Tại Hội nghị tổng kết hoạt động Tổ Điều hành thị trường trong nước năm 2025 diễn ra mới đây, ông Nguyễn Xuân Dương - Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam nhấn mạnh, mục tiêu tăng trưởng của ngành chỉ khả thi khi thị trường đủ mạnh để hấp thụ sản lượng. 

“Sản xuất có mở rộng đến đâu nhưng tiêu thụ không vững thì không thể đạt được mục tiêu tăng trưởng. Tốc độ hai con số chỉ có ý nghĩa khi thị trường nội địa trở thành điểm tựa ổn định cho doanh nghiệp và người chăn nuôi”, ông Dương chia sẻ.

Phân tích về động lực tăng trưởng năm 2026, ông Dương cho rằng, nhiều trụ cột quen thuộc của nền kinh tế đang giảm dư địa, từ đầu tư công đến xuất khẩu hay dòng vốn ngoại. Trong bối cảnh đó, thị trường nội địa trở thành “nguồn lực mềm” mà Việt Nam chưa khai thác hết, đặc biệt với những ngành có sản lượng lớn như chăn nuôi, sữa và nông sản chế biến.

Một nghịch lý được Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam chỉ ra là thói quen tiêu dùng đang tạo ra rào cản lớn cho nông sản Việt. Dù trái cây Việt có chất lượng tốt và giá trị dinh dưỡng cao, phần lớn người tiêu dùng vẫn sẵn sàng trả giá cao cho hàng nhập khẩu. 

“Một cân xoài ngoại có thể lên tới cả triệu đồng nhưng vẫn được chọn vì thói quen, trong khi sản phẩm của ta ngon hơn và phù hợp khí hậu trong nước. Thói quen này khiến nông sản Việt bị thiệt ngay trên sân nhà", ông Dương nêu ví dụ.

Tình trạng này cũng xuất hiện ở ngành sữa, lĩnh vực đã khẳng định vị thế tại hơn 50 quốc gia. Tuy nhiên, thị trường nội địa vẫn chưa phản ánh đúng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt. Nhiều lo ngại thiếu căn cứ khoa học về chất lượng và dinh dưỡng vẫn tồn tại, khiến sức mua chưa bứt phá tương xứng với tiềm năng sản xuất. Điều này làm giảm động lực đầu tư và kìm hãm tốc độ mở rộng của ngành.

“Sữa của Vinamilk, TH hay Mộc Châu Farm hoàn toàn có năng lực cạnh tranh quốc tế. Trong nước, tiêu dùng vẫn chưa tăng tương xứng do nhiều đánh giá thiếu căn cứ”, ông Dương nhấn mạnh.

Ngoài ra, đối với thịt lợn và thịt gia cầm, những sản phẩm mà Việt Nam hoàn toàn chủ động về nguồn cung, hàng nhập khẩu giá thấp tiếp tục gây sức ép lên thị trường. Điều này không chỉ làm méo mó cạnh tranh, mà còn ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp và các trang trại quy mô lớn.

Kiểm soát chất lượng và thay đổi thói quen tiêu dùng

Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam cho rằng, muốn thị trường vận hành đúng, trước hết cần củng cố niềm tin của người tiêu dùng. Niềm tin này không chỉ đến từ chất lượng sản phẩm, mà còn từ thông tin minh bạch, quy chuẩn rõ ràng và hệ thống phân phối ổn định. Khi người tiêu dùng được tiếp cận thông tin chính xác, hành vi tiêu dùng sẽ dần chuyển dịch theo hướng bền vững hơn, tạo nhu cầu thực cho sản xuất trong nước.

Từ các thực tế nêu trên, ông Nguyễn Xuân Dương đưa ra một loạt kiến nghị trọng tâm, tập trung vào hai mũi giải pháp: giảm "méo mó" thị trường và thay đổi thói quen tiêu dùng.

Thứ nhất, cần kiểm soát chặt hàng nhập khẩu và các sản phẩm có nguy cơ gian lận cao. Giá rẻ bất thường, chất lượng không đồng đều và tình trạng khai báo sai đang làm suy giảm sức cạnh tranh của hàng Việt ngay trên sân nhà. Việc siết chặt kiểm tra, đặc biệt với thực phẩm, sữa và thịt, sẽ giúp thị trường vận hành minh bạch hơn và tạo không gian để doanh nghiệp Việt phát triển.

Thứ hai, cần thay đổi nhận thức tiêu dùng bằng các chương trình truyền thông có cơ sở khoa học. Ông nhấn mạnh rằng, nhiều hiểu lầm kéo dài như lo ngại về trứng hay tâm lý sính ngoại đang làm suy giảm nhu cầu đối với hàng Việt dù chất lượng không hề thua kém.

“Chúng ta có sản phẩm tốt, nhưng nếu người dân không được thông tin đúng thì thị trường nội địa sẽ không bao giờ mạnh lên”, ông Dương nói.

Thứ ba, cần khuyến khích mô hình liên kết, phân phối và nhận diện thương hiệu rõ ràng, giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận nguồn hàng chất lượng. Đây là yếu tố giúp hàng Việt có chỗ đứng ổn định hơn, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Thị trường nội địa với quy mô lớn và nhu cầu ngày càng đa dạng, đang trở thành thước đo quan trọng nhất cho sức mạnh của ngành chăn nuôi. Khi hàng Việt có vị thế vững trên sân nhà, doanh nghiệp mới có nguồn lực để đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng và mở rộng sang những thị trường khó tính hơn. Ngược lại, nếu tiêu dùng trong nước không được củng cố bằng niềm tin, minh bạch và chất lượng thực, sản xuất sẽ thiếu nền tảng để bứt phá.

Ông Nguyễn Xuân Dương nhấn mạnh: “Muốn sản xuất mạnh, thị trường phải mạnh trước. Khi tiêu thụ ổn định, doanh nghiệp mới có cơ sở để đầu tư công nghệ, nâng chất lượng và cạnh tranh ở những thị trường khó tính hơn”.