Khởi động đàm phán FTA Canada - Thổ Nhĩ Kỳ
Theo thông tin được công bố sau cuộc gặp giữa Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan và Thủ tướng Canada Mark Carney bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO, hai bên đã chỉ đạo các cơ quan chức năng khởi động đàm phán về một hiệp định thương mại tự do (FTA) toàn diện, hiện đại và cùng có lợi.
Động thái này tiếp nối tuyên bố cấp bộ trưởng được đưa ra vào đầu tháng 6/2026 giữa Bộ trưởng Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ Ömer Bolat và Bộ trưởng Thương mại Quốc tế Canada Maninder Sidhu, trong đó hai bên thống nhất triển khai các cuộc thảo luận thăm dò nhằm chuẩn bị cho tiến trình đàm phán chính thức.
Việc Thổ Nhĩ Kỳ và Canada chính thức khởi động tiến trình đàm phán FTA đánh dấu một bước tiến quan trọng trong chiến lược mở rộng quan hệ kinh tế của Ankara với các nền kinh tế phát triển thuộc khu vực Bắc Mỹ.
Canada hiện là nền kinh tế thuộc Nhóm G7 với nhu cầu lớn đối với các sản phẩm công nghiệp, ô tô, thiết bị cơ khí, vật liệu xây dựng, dệt may và nông sản chế biến. Nếu FTA được ký kết, hàng hóa Thổ Nhĩ Kỳ sẽ có thêm lợi thế về thuế quan khi tiếp cận thị trường Canada, đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy đầu tư và hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng sạch, khai khoáng và logistics.
Quan trọng hơn, thỏa thuận này cho thấy Ankara đang theo đuổi chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu tác động từ xu hướng bảo hộ, căng thẳng địa chính trị và sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng sau đại dịch. Nếu FTA được ký kết, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ gia tăng khả năng kết nối với thị trường Bắc Mỹ, đồng thời nâng cao vai trò là trung tâm sản xuất và trung chuyển hàng hóa giữa châu Âu, Trung Đông và Bắc Mỹ.
Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp Việt
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, tiến trình đàm phán FTA giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Canada vừa tạo ra cơ hội hợp tác mới, vừa đặt ra những thách thức cạnh tranh cần được theo dõi.
Thứ nhất, cạnh tranh tại thị trường Canada có thể gia tăng. Hiện nay, nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may, da giày, đồ gỗ, sản phẩm cơ khí, vật liệu xây dựng và nông sản chế biến có cơ cấu tương đồng với một số ngành xuất khẩu thế mạnh của Thổ Nhĩ Kỳ.
Nếu FTA giúp hàng hóa Thổ Nhĩ Kỳ được hưởng ưu đãi thuế quan, mức độ cạnh tranh tại thị trường Canada sẽ tăng lên, đặc biệt ở các phân khúc có giá trị gia tăng trung bình và cao.
Thứ hai, mở ra cơ hội hình thành chuỗi cung ứng ba bên. Việc tăng cường liên kết kinh tế giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Canada cũng có thể tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế thông qua hợp tác với các doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ. Với lợi thế về vị trí địa lý, năng lực sản xuất công nghiệp và mạng lưới logistics, Thổ Nhĩ Kỳ có thể trở thành đối tác trung chuyển hoặc gia công đối với một số sản phẩm của Việt Nam hướng tới các thị trường châu Âu, Trung Đông và Bắc Mỹ.
FTA Canada - Thổ Nhĩ Kỳ vừa mở ra cơ hội, đồng thời thách thức với doanh nghiệp Việt. Ảnh minh họa: Cấn Dũng
Thứ ba, gia tăng cơ hội đầu tư và hợp tác công nghiệp. FTA dự kiến không chỉ bao gồm các cam kết về thương mại hàng hóa mà còn mở rộng sang đầu tư, dịch vụ, thương mại số, sở hữu trí tuệ và tạo thuận lợi thương mại. Điều này sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp Canada tìm kiếm đối tác sản xuất tại Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời tạo nhu cầu lớn hơn đối với nguyên liệu, linh kiện và sản phẩm công nghiệp phụ trợ từ các nước thứ ba, trong đó có Việt Nam.
Trong bối cảnh mạng lưới FTA của Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng được mở rộng, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động theo dõi tiến trình đàm phán để đánh giá những thay đổi về thuế quan, quy tắc xuất xứ và tiêu chuẩn kỹ thuật có thể ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu.
Bên cạnh đó, cần nghiên cứu khả năng hợp tác với các doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ trong các lĩnh vực sản xuất, logistics và phân phối nhằm tận dụng vị trí chiến lược của nước này như một cửa ngõ kết nối giữa châu Âu, Trung Đông và Bắc Mỹ. Việc xây dựng quan hệ đối tác với doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao khả năng tham gia vào các chuỗi cung ứng mới đang hình thành.
Việc Thổ Nhĩ Kỳ và Canada chính thức khởi động tiến trình đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) đánh dấu một bước tiến quan trọng trong chiến lược mở rộng quan hệ kinh tế của Ankara với các nền kinh tế phát triển thuộc khu vực Bắc Mỹ. Đây không chỉ là một thỏa thuận thương mại song phương, mà còn phản ánh xu hướng Thổ Nhĩ Kỳ đang tích cực đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào các đối tác truyền thống và củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.