Quán triệt đường lối đối ngoại, tạo động lực phát triển mới
Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Vụ Phát triển thị trường nước ngoài diễn ra chiều 5/1, ông Đỗ Quốc Hưng - Quyền Vụ trưởng chỉ rõ: Năm 2026 bên cạnh những yếu tố thuận lợi, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp vẫn phải đối mặt nhiều khó khăn, thách thức do tác động đan xen từ môi trường quốc tế và trong nước. Chính vì vậy, vai trò tham mưu chính sách, dẫn dắt thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp của cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là Vụ Phát triển thị trường nước ngoài tiếp tục mang ý nghĩa then chốt.
“Công tác phát triển thị trường nước ngoài trong năm mới, giai đoạn mới không chỉ là mở rộng thị trường, mà còn là giữ vững nhịp độ tăng trưởng, củng cố chuỗi cung ứng và nâng cao vị thế của Việt Nam trong mạng lưới thương mại toàn cầu”, Quyền Vụ trưởng Đỗ Quốc Hưng nhấn mạnh và cho biết, năm 2026, công tác phát triển thị trường nước ngoài sẽ tập trung vào các nhóm nhiệm vụ:
Một là, tiếp tục quán triệt và triển khai hiệu quả quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về đối ngoại, hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển thị trường nước ngoài. Trọng tâm là tổ chức thực hiện Bộ tứ Nghị quyết trụ cột và các văn kiện Đại hội Đảng XIV qua đó tạo động lực phát triển mới cho nền kinh tế, nâng cao khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam trước những cú sốc bên ngoài.
Hai là, tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh, gọn, mạnh; nâng cao hiệu quả phối hợp nội bộ và liên thông với các đơn vị trong Bộ Công Thương.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Vụ Phát triển thị trường nước ngoài.
Công tác cán bộ được đặc biệt coi trọng, từ tuyển dụng, đào tạo, quy hoạch đến luân chuyển, nhất là đào tạo, rèn luyện đội ngũ cán bộ trẻ - lực lượng trực tiếp tham gia vào quá trình hội nhập sâu rộng trong giai đoạn mới.
Ba là, chủ động nắm bắt, phân tích các biến động có thể tác động đến thương mại với Việt Nam, từ đó kịp thời tham mưu cho Chính phủ và Lãnh đạo Bộ các phản ứng chính sách phù hợp, đồng thời đưa ra cảnh báo sớm cho cộng đồng doanh nghiệp. Cách tiếp cận này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp xuất khẩu, mà còn góp phần nâng cao năng lực điều hành chính sách thương mại của ngành Công Thương trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Bốn là, ưu tiên tập trung triển khai kết quả đàm phán với Hoa Kỳ về thỏa thuận thương mại hướng tới quan hệ thương mại bền vững, xử lý vấn đề về thuế đối ứng và các vấn đề khác do phía Hoa Kỳ nêu ra. Phối hợp với các Bộ, ngành, cơ quan liên quan tổ chức triển khai kịp thời, hiệu quả các cam kết.
Năm là, triển khai các giải pháp đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, thúc đẩy xuất khẩu sang các thị trường mới, song song với các thị trường trọng điểm.
Sáu là, thúc đẩy khởi động đàm phán các FTA mới (với GCC, Pakistan...); tiếp tục khai thác hiệu quả các cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký để thúc đẩy xuất khẩu.
Song song đó, thúc đẩy sớm phê duyệt EVIPA để tăng cường thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ vào Việt Nam trong các lĩnh vực chiến lược, để các nước EU quan tâm đặc biệt tới Việt Nam trong đầu tư, qua đó nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Bảy là, tăng cường nghiên cứu rào cản thương mại và triển khai các hoạt động đàm phán, tháo gỡ rào cản thương mại. Tích cực phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường về thúc đẩy EU sớm gỡ bỏ thẻ vàng IUU đối với xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam, về thúc đẩy mở cửa thị trường cho nông thủy sản.
Tám là, triển khai tổ chức theo kế hoạch một số Kỳ họp Ủy ban liên chính phủ, Ủy ban hỗn hợp, Tiểu ban hỗn hợp, Hội đồng thương mại với các đối tác trên thế giới, để tạo thêm động lực mới cho thúc đẩy thương mại và hợp tác công nghiệp, năng lượng.
Chín là, triển khai hiệu quả Đề án “Thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia trực tiếp vào hệ thống phân phối nước ngoài đến năm 2030”; chuỗi sự kiện kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế; các chương trình Tuần hàng Việt Nam ở các thị trường trọng điểm, tiềm năng; đàm phán từng bước đưa hàng Việt Nam thâm nhập vào các hệ thống phân phối lớn trên thị trường thế giới; phối hợp tổ chức hiệu quả các hoạt động xúc tiến thương mại.
Mười là, tiếp tục chú trọng công tác thông tin thị trường nhằm kịp thời thông tin với các Hiệp hội ngành hàng về những diễn biến của thị trường xuất khẩu để doanh nghiệp kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất phù hợp, định hướng tìm kiếm đơn hàng từ các thị trường.
Mười một, tăng cường chỉ đạo và quản lý Hệ thống Thương vụ hoạt động hiệu quả trong các công tác chuyên môn, đề xuất xây dựng các Đề án mở mới một số Thương vụ Việt Nam tại các thị trường tiềm năng.
Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Vụ Phát triển thị trường nước ngoài đã ghi nhận nhiều ý kiến phát biểu từ các Cục, Vụ, doanh nghiệp, Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài, đơn vị chức năng liên quan. Các ý kiến đóng góp đều hướng đến mục tiêu tầm công tác phát triển thị trường nước ngoài, hỗ trợ thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu.
Tăng cường phối hợp, tạo sức mạnh tổng hợp
Phát biểu kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng ghi nhận và đánh giá cao những kết quả mà Vụ Phát triển thị trường nước ngoài đạt được trong năm 2025; những kết quả đó đóng góp quan trọng vào thành tích chung của ngành Công Thương và của đất nước.
Theo Thứ trưởng, công tác nghiên cứu, tham mưu chính sách thị trường, xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp và xử lý rào cản thương mại đã có nhiều chuyển biến rõ nét, góp phần mở rộng thị trường, đa dạng hóa đối tác và nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng đề nghị, năm 2026 và giai đoạn mới, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài cần tăng cường khối đại đoàn kết, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị, Bộ, ngành liên quan
Giao nhiệm vụ cho năm 2026 và giai đoạn mới, Thứ trưởng Phan Thị Thắng đề nghị, trước hết, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài cùng hệ thống thương vụ quán triệt, triển khai nhiệm vụ bám sát các chỉ đạo của Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng tại Hội nghị Tham tán Thương mại năm 2025.
Thứ hai, tăng cường khối đại đoàn kết, kiến tạo sức mạnh tổng thể cho công tác phát triển thị trường.
Thứ ba, đẩy mạnh phối hợp giữa các phòng trong Vụ, giữa Vụ với các đơn vị trong Bộ, với hệ thống Thương vụ, các địa phương, hiệp hội, ngành hàng và doanh nghiệp.
Lấy ví dụ thực tế, Thứ trưởng cho biết, thông qua công tác phối hợp tổ chức giữa Bộ Công Thương - địa phương - hiệp hội, ngành hàng - doanh nghiệp, các kỳ sự kiện Vietnam International Sourcing được tổ chức rất thành công, gây được tiếng vang lớn. Nhiều tỉnh, thành phố ấn tượng với quy mô, ý nghĩa của sự kiện, nhiều doanh nghiệp nước ngoài thông qua Vietnam International Sourcing đã đầu tư nhiều hơn vào thị trường Việt Nam.
Thứ tư, trong công tác tham mưu, phản ứng chính sách, Thứ trưởng đề nghị, cần tham mưu mạnh mẽ hơn, sâu rộng hơn. Ngoài việc tham mưu nhiệm vụ của các đơn vị trong Bộ, cần chỉ rõ nhiệm vụ cụ thể của từng địa phương, hiệp hội, ngành hàng và nhiệm vụ của Bộ, ngành liên quan.
Thứ năm, tăng cường các giải pháp giúp doanh nghiệp, địa phương tận dụng và thực thi hiệu quả các FTA, chú trọng khai thác “cơ hội vàng” từ các FTA đã ký. Ngoài công tác xuất khẩu, phải chú ý đến hoạt động nhập khẩu, ưu tiên nhập khẩu những ngành hàng trọng điểm, chiến lược phục vụ cho phát triển kinh tế, xã hội.
Thứ sáu, đối với công tác thương vụ, Thứ trưởng đề nghị xây dựng tiêu chí đánh giá hoạt động rõ ràng của các Tham thán thương mại, Trưởng Cơ quan thương vụ; chú trọng công tác đào tạo cán bộ, nhân lực cho đội ngũ làm thương vụ.
Ngoài ra, trong việc cung cấp thông tin thị trường, Thứ trưởng cũng lưu ý, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài cần phối hợp với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số xây dựng hệ thống, cơ sở dữ liệu thông tin bài bản về thị trường nhập khẩu, coi đây là kênh thông tin đặc biệt của Bộ Công Thương.
Với định hướng rõ ràng và quyết tâm hành động được xác lập ngay từ những ngày đầu năm, công tác hội nhập kinh tế và phát triển thị trường nước ngoài trong năm 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng hai con số, khẳng định vai trò trụ cột của ngành Công Thương trong tiến trình phát triển kinh tế đất nước.
Trong năm 2025, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài đã tích cực phối hợp với các đơn vị liên quan thúc đẩy đối tác khởi động đàm phán các hiệp định thương mại mới.
Kết quả nổi bật là việc Việt Nam và Pakistan ký Tuyên bố chung khởi động đàm phán Hiệp định thương mại ưu đãi vào tháng 10/2025 và việc MERCOSUR chính thức đồng ý khởi động đàm phán PTA với Việt Nam vào tháng 12/2025. Những bước đi này không chỉ mở ra dư địa thị trường mới mà còn góp phần giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.