Một việc chỉ có một cơ quan chủ trì
Theo chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu Quốc hội thảo luận ở tổ về ba dự án luật gồm: Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu góp ý cả ba dự án luật.
Về Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Thủ tướng nêu rõ mục tiêu, tinh thần chung của lần sửa luật là nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm, đồng thời tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Trên cơ sở ý kiến thẩm tra của Ủy Ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến các đại biểu, Chính phủ sẽ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo.
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên thảo luận ở Tổ 3.
Theo Thủ tướng, điểm quan trọng nhất là trong dự thảo lần này đưa ra nhiều cơ chế, chính sách mới như quản lý theo nguy cơ, tức là theo rủi ro; quản lý theo chuỗi; chuyển đổi số; đặc biệt là một đầu mối quản lý thống nhất. Cấp có thẩm quyền đã có quyết định; Bộ Y tế là cơ quan quản lý nhà nước chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm, ở địa phương là Sở Y tế; dưới cấp xã, Phòng Văn hóa - Xã hội, trong đó sẽ phải bổ sung nhân sự chuyên trách lĩnh vực này. "Đây là quan điểm để bảo đảm sự thống nhất rất cao, một đầu mối về quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm", Thủ tướng nói.
Thủ tướng cho biết, cũng như quản lý nhà nước trong lĩnh vực địa chất, khoáng sản, vừa qua Chính phủ đã quyết định chuyển toàn bộ về Bộ Công Thương, gắn từ chuỗi khoáng sản cho đến đánh giá trữ lượng, khai thác, thăm dò tới chế biến sâu. Các lĩnh vực này để bảo đảm thống nhất, một việc chỉ có một cơ quan chủ trì.
Về phạm vi, đối tượng, Thủ tướng thống nhất với ý kiến thẩm tra của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; ý kiến của các đại biểu sẽ nghiên cứu tiếp thu đầy đủ theo hướng không quy định lại những vấn đề các luật khác có liên quan, chỉ quy định những vấn đề đặc thù về quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm. Thủ tướng chỉ ra nhiều luật chuyên ngành có thể giao thoa với dự án luật này, như Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa; Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật; Luật Thú y; Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật; Luật Thủy sản; Luật Trồng trọt; Luật Chăn nuôi; Luật Thương mại điện tử; Luật Quảng cáo; Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Các luật này phải được rà soát để bảo đảm thống nhất với dự thảo.
Chính phủ cũng sẽ chỉ đạo rà soát, quy định cụ thể trong luật những vấn đề lớn thuộc thẩm quyền của Quốc hội, như quyền lợi của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và giảm bớt một số nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết, như ý kiến của các đại biểu.
Hậu kiểm cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị
Thủ tướng rất tán thành ý kiến đại biểu về cơ chế hậu kiểm và việc quy định tần suất kiểm tra. Tuy nhiên, Thủ tướng nêu rõ việc này không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước là Bộ Y tế hay Sở Y tế. Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, các doanh nghiệp sản xuất trong ngành, lĩnh vực an toàn thực phẩm phải cùng tham gia đấu tranh; trực tiếp người tiêu dùng cũng phải đấu tranh mạnh mẽ với những hành vi vi phạm an toàn thực phẩm trong sản xuất. "Đây là trách nhiệm, chúng ta vẫn nói là của cả hệ thống chính trị", Thủ tướng nói.
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu góp ý cả ba dự án luật.
Thủ tướng cho rằng các doanh nghiệp làm ăn chân chính cũng phải đấu tranh rất mạnh mẽ với những sản phẩm vi phạm quy chuẩn, vì việc này liên quan trực tiếp tới sức khỏe, quyền lợi của người tiêu dùng.
Do đó, các quy định của pháp luật cũng cần được rà soát. Thủ tướng đồng tình với đại biểu, ý kiến tham gia giám sát của Mặt trận Tổ quốc và phản ánh của người dân cần được các cơ quan chức năng xử lý ra sao để bảo đảm nhanh chóng; trong những trường hợp cấp bách phải đình chỉ, tạm dừng việc sản xuất. Theo Thủ tướng, đây là điều rất quan trọng. Những nội dung này cần tiếp tục được hoàn thiện trong dự thảo luật, cụ thể hóa trong nghị định, văn bản hướng dẫn của Chính phủ.
Tinh thần một đầu mối cũng được Thủ tướng nhắc lại khi góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Theo Thủ tướng, chuyển nhiệm vụ quản lý giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ là cần thiết để chỉ còn một cơ quan đầu mối, "giống như vấn đề quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm". Tuy vậy, quy định chuyển tiếp phải rất rõ, nhất là với hồ sơ đang xử lý, để không gây ách tắc hoạt động của người dân, doanh nghiệp. Về việc cắt giảm điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ, Thủ tướng lưu ý chất lượng giám định là yếu tố rất quan trọng, phải có cơ chế giám sát, xử lý xung đột lợi ích.
Với dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, Thủ tướng đánh giá chính sách sản phẩm công nghiệp văn hóa trọng điểm thể hiện tư duy mới, chuyển từ chú trọng bảo tồn sang kết hợp hài hòa giữa phát huy giá trị văn hóa với khai thác tiềm năng kinh tế. Thủ tướng đề nghị rà soát cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho thống nhất với Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; rà soát ưu đãi đầu tư, đối tượng hưởng chính sách thuế với các luật hiện hành, các dự thảo luật đang trình Quốc hội.